Legislator Case Law & Legislation
I CSK 2857/23 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer contract invalidity, citing EU Directive 93/13 and Civil Code provisions.

Case Number I CSK 2857/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the Bank's cassation appeal against a lower court ruling that declared a mortgage loan contract void due to unfair terms. The Bank argued for a new interpretation of the Civil Code and EU Directive 93/13 regarding the consumer's legal interest, but the Court found these issues already settled in existing jurisprudence. Consequently, the Court refused to examine the appeal, upholding the lower court's decision to invalidate the contract and award damages to the borrowers.

Legislator headnote

AI generated

Art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG; Art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG; Art. 65 k.c.; Art. 3851 § 1 i 2 k.c.; Art. 3852 k.c.; Art. 69 ust. 3 Prawa bankowego; Art. 3989 § 2 k.p.c.: The Supreme Court may refuse to admit a cassation appeal when the legal questions and interpretative doubts raised have already been clarified in existing case law, including relevant EU Court of Justice rulings.

Keywords

AI generated
consumer contract invalidity unfair terms directive legal interest requirement cassation appeal dismissal mortgage loan agreement civil code provisions EU law interpretation

Cited Legislation

AI generated
Art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG
Art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG
2 dyrektywy 93/13; art. 69 ust.
Art. 65 k.c.
939 – dalej: „prawo bankowe”) oraz art. 65 k.c. oraz art.
Art. 3851 § 1 i 2 k.c.
Skargę kasacyjną pozwany Bank oparł na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art.
Art. 3852 k.c.
3851 § 1 i art. 3852 k.c. w zw.
Art. 69 ust. 3 Prawa bankowego
oraz art. 69 ust. 3 prawa bankowego;2.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.
Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw.
Art. 108 § 1 k.p.c.
z art. 108 § 1 k.p.c., art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na to, że:1.
Art. 398²¹ k.p.c.
i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art.
Art. 98 § 11 k.p.c.
398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw.
§ 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r.
oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn.

Cited Case Law

AI generated
C-321/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
W odniesieniu do problematyki związanej z interesem prawnym powodów w stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej odnotować trzeba, że w wyroku z 23 listopada 2023 r., C-321/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, iż art.
I CSK 2225/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer contract terms, ruling no legal issue warrants review.
I CSK 2268/23
Supreme Court dismisses bank's cassation appeal, upholding consumer protection against unfair contract terms.
I CSK 2291/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer credit terms, allowing partial costs award to plaintiff.
I CSK 2334/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer contract invalidity, citing lack of legal issue requiring uniform interpretation.
II CSKP 957/23
Supreme Court voids appeal dismissing consumer claim against bank for opaque currency indexation clause. The court ruled the clause violated consumer protection laws due to lack of transparency. The case was remanded for a new trial on costs and damages.
II CSKP 1002/23
Supreme Court dismisses appeal, upholding consumer protection rules against unfair Swiss currency loan terms.
II CSKP 1956/22
Supreme Court voids mortgage loan contract due to unfair exchange rate clauses violating consumer protection law.
II CSKP 2164/22
Supreme Court dismissed consumer loan appeal, upholding bank's right to claim excess compensation under Directive 93/13.
II CSKP 2295/22
Supreme Court dismisses appeal, upholding consumer protection rules against unfair bank loan terms.
II CSKP 377/22
Supreme Court quashes appeal ruling on abusive indexation clause in consumer loan contract requiring retrial.
II CSKP 395/22
Supreme Court partially allowed cassation appeal against bank loan contract dismissal, upholding invalid currency spread clause under EU law.
II CSKP 616/22
Supreme Court recuses itself from the case due to a conflict of interest under the Code of Civil Procedure.
II CSKP 701/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on foreign currency indexed mortgage contract validity and consumer protection claims.
II CSKP 1511/22
Supreme Court dismissed consumer's appeal on Swiss-franc mortgage contract, upholding bank's right to charge high interest despite currency risk warnings.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 2857/23 POSTANOWIENIE 28 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M. J. i S. J. poprzednio Ł.‎przeciwko Bankowi AG w W. Oddział w Polsce‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Banku AG w W. Oddział w Polsce‎od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy‎z 10 listopada 2022 r., II Ca 737/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. (E.C.)

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 10 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił apelację pozwanego Banku od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 9 maja 2022 r., którym Sąd ten ustalił, że umowa kredytu hipotecznego zawarta 23 czerwca 2008 r. pomiędzy powodami M. J. i S. Ł. a poprzednikiem prawnym pozwanego Bankiem.1 jest w całości nieważna i zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę po 33 158,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 13 lipca 2020 r. do dnia zapłaty. Skargę kasacyjną pozwany Bank oparł na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz.UE.L 1993 Nr 95, str. 29 – dalej:

„dyrektywa 93/13”); art. 3851 § 1 zdanie drugie k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13; art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 1997 Nr 140, poz. 939 – dalej: „prawo bankowe”) oraz art. 65 k.c. oraz art. 358 § 2 k.c., wszystkich w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz w zw. z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy 93/13; art. 3851 § 1 i art. 3852 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13; art. 69 ust. 1 i 2 prawa bankowego w zw. z art. 58 § 1, 2 i 3 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 i 5 k.c. oraz art. 65 k.c., art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c., a ponadto art. 189 k.p.c. Pozwany zarzucił także naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na to, że:1. w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj.: art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1 i 2 k.c., art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 prawa bankowego;2. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 3851 § 1 zd. drugie k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 3852 § 2 k.c. w związku z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy 93/13 stanowiącym, że „Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby nieuczciwe warunki nie były zamieszczane w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami oraz, jeżeli jednak takie warunki zostają w nich zawarte, aby nie były one wiążące dla konsumenta, oraz zagwarantować, żeby umowa obowiązywała strony zgodnie z zawartymi w niej postanowieniami, pod warunkiem że po wyłączeniu z umowy nieuczciwych warunków może ona nadal obowiązywać”, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych nieokreślających głównego przedmiotu umowy za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające – zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – główny przedmiot tej umowy, nie stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych;3. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 3851 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz w zw. z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy 93/13, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro w umowie wiążącej strony stawka ta występuje i jest definiowana jako odnosząca się do kredytów nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej;4. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 69 ust. 3 prawa bankowego, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie wyżej powołanego art. 69 ust. 3 prawa bankowego, wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt, prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie innej, niż waluta krajowa.5. istnieje potrzeba wykładni przepisu prawnego budzącego poważne wątpliwości i wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów, czyli art. 189 k.p.c.W odpowiedzi na skargę strona powodowa wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania bądź o jej oddalenie, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.W tym miejscu należy wyjaśnić, że prawidłowe oznaczenie podmiotu, który wniósł skargę kasacyjną, wynika z art. 14 ust. 1, art. 16 i art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst:

Dz. U. z 2022 r., poz. 470). Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestie prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22). W odniesieniu do problematyki związanej z interesem prawnym powodów w stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej odnotować trzeba, że w wyroku z 23 listopada 2023 r., C-321/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, iż art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w orzecznictwie, które w celu uwzględnienia wytoczonego przez konsumenta powództwa zmierzającego do stwierdzenia bezskuteczności nieuczciwego warunku w umowie zawartej z przedsiębiorcą wymagają dowodu na istnienie interesu prawnego, w sytuacji gdy uznaje się, że taki interes nie istnieje, jeżeli konsumentowi przysługuje powództwo o zwrot nienależnego świadczenia, lub gdy może on powołać się na tę bezskuteczność w ramach obrony przed powództwem wzajemnym w przedmiocie wyegzekwowania wykonania zobowiązania wytoczonym przeciwko niemu przez tego przedsiębiorcę na podstawie tego warunku.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst:

Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie– jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).Już tylko na marginesie należy wskazać, że w zdaniach odrębnych do uzasadnień wyroków w sprawach II CSKP 377/22 i II CSKP 395/22 oraz w zdaniach odrębnych do wyroków w sprawach II CSKP 616/22, II CSKP 701/22 i II CSKP 1511/22, podjęto próby rozwiązania zagadnień prawnych związanych z klauzulami przeliczeniowymi i klauzulami walutowymi, w tym klauzulami ryzyka walutowego - przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - na tle konkretnych stanów faktycznych w odniesieniu do problematyki nieważności umów kredytowych indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, zawieranych z konsumentami.

Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych zaprezentowane tam koncepcje w ogóle nie przyjęły się. (E.C.) [ms] ‎