Supreme Court dismisses cassation appeal on lack of legal interpretation need and procedural defect grounds.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the cassation appeal filed by the plaintiff against the appellate court's dismissal of his claim for payment. The plaintiff argued that the lower court erred in allowing expert evidence ex officio and that the appeal process was invalid due to non-delivery of the defense document. The court found no need for legal interpretation regarding expert evidence and determined that the plaintiff had sufficient opportunity to defend himself despite the alleged delivery issues.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; The Supreme Court rejects a cassation appeal if the applicant fails to demonstrate a need for legal interpretation of provisions or a procedural defect depriving a party of the ability to defend their rights.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 2618/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa M. T.przeciwko M. W. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym 14 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,na skutek skargi kasacyjnej M. T.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lubliniez 22 października 2021 r., sygn. akt I ACa 799/20, 1. odrzuca skargę kasacyjną w zakresie, w jakim dotyczy ona zawartego w punkcie I (pierwszym) zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o oddaleniu zażalenia;
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie;
3. zasądza od M. T. na rzecz M. W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEPowód M. T. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, oddalającego apelację skarżącego w sprawie o zapłatę przeciwko M. W. sp. z o.o. w W..Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Powód stwierdził, że rozbieżność taka dotyczy „możliwości i obowiązku dopuszczenia przez Sąd orzekający dowodu z opinii biegłego z urzędu, bez wniosku zainteresowanej strony”. Przytoczono przy tym szereg orzeczeń sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dotyczących kwestii przeprowadzania dowodu z urzędu.Potrzeba dokonania wykładni, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne stanowiska.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno w takim wypadku zawierać wskazanie, które przepisy wymagają wykładni i na czym polegają poważne wątpliwości związane z ich rozumieniem lub rozbieżnościami w ich stosowaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 oraz 24 kwietnia 2018 r., II CSK 743/17). Rozbieżność w orzecznictwie sądów powinna natomiast zostać wykazana przez przywołanie judykatów, w których odmienne rozstrzygnięcia zapadły w stanach faktycznych nieróżniących się od siebie w relewantny prawnie sposób (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2015 r., III CSK 59/15).Wywody skarżącego nie świadczą o zaistnieniu w sprawie przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Oczywiste jest bowiem, że sąd może przeprowadzić z urzędu każdy dowód, w tym dowód z opinii biegłego.
„Możliwość” podjęcia takiego działania została wprost unormowana w art. 232 zd. 2 k.p.c. Co się tyczy z kolei „obowiązku” przeprowadzenia dowodu z urzędu, to kwestia ta była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury. Wbrew twierdzeniom skarżącego orzecznictwo w tej w kwestii nie jest rozbieżne; rzecz bowiem nie w tym, że w określonych orzeczeniach przyjmowane jest, iż wobec bierności samej strony sąd w każdym razie musi przeprowadzić określony dowód z urzędu (co byłoby zresztą nie do przyjęcia), lecz w tym, że powszechnie przyjmuje się, iż dopuszczenie dowodu z urzędu może być konieczne w określonym stanie faktycznym i przy określonej konfiguracji procesowej.
Dostrzegana przez skarżącego rozbieżność nie dotyczy zatem wykładni przepisów, lecz indywidualnych aktów stosowania prawa; nie wynika ona bowiem z odmiennych wizji co do treści normy wynikającej z art. 232 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c., lecz z tego, że unormowania te stosowane są w różnych sprawach i na tle odmiennych okoliczności.Jako drugą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał nieważność postępowania. Twierdzenie o wystąpieniu nieważności wiązane było z niedoręczeniem powodowi odpisu złożonej przez pozwaną spółkę odpowiedzi na apelację.
Zawarcie nieważności postępowania wśród przyczyn kasacyjnych unormowanych w art. 3989 k.p.c. wynika z konieczności możliwie każdorazowego eliminowania uchybień procesowych o najdonioślejszym charakterze. W związku z tym, niezależnie od zasady kontradyktoryjności, Sąd Najwyższy bierze pod uwagę nieważność postępowania także wówczas, gdy takie naruszenie prawa dotyczy wyłącznie interesów strony przeciwnej wobec skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 marca 2006 r., IV CSK 115/05). Stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. nieważność postępowania należy bowiem brać pod uwagę z urzędu.
Oznacza to również, że możliwe jest uwzględnienie skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy skarżący sformułował stosowny zarzut naruszenia określonego przepisu postępowania, oraz - czy wykazał on możliwość wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02). Przyczyna kasacyjna, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., dotyczy przy tym wyłącznie postępowania przed sądem drugiej instancji. Ocena ważności postępowania pierwszoinstancyjnego wchodzi w rachubę dopiero w razie postawienia w skardze kasacyjnej odpowiedniego zarzutu (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 września 2012 r., V CSK 384/11).Analiza akt sprawy wskazuje, że Sąd drugiej instancji istotnie wydał wyrok bez uprzedniego doręczenia powodowi odpowiedzi na apelację – mimo wydania zarządzenia w tym przedmiocie (zarządzenie – k. 1178).
Okoliczność ta jednak, choć stanowiła przejaw naruszenia przepisów postępowania, nie doprowadziła do pozbawienia skarżącego możliwości obrony jego praw, a w konsekwencji – do nieważności postępowania apelacyjnego. Powód w dniu 2 czerwca 2021 r., czyli na ponad cztery i pół miesiąca przed wydaniem zaskarżonego wyroku, złożył wniosek o wyrażenie zgody na przeglądanie akt/wykonanie fotokopii z akt sprawy (k. 1177). Z podanych numerów kart, których fotokopie dla powoda wykonano (co zostało potwierdzone podpisem powoda – k. 1177), wynika, że pobrał on kopię odpowiedzi na apelację, złożonej przez stronę pozwaną, to jest kart 1169-1175.
Twierdzenia o nieważności postępowania są zatem pozbawione jakichkolwiek podstaw i, zwłaszcza mając na uwadze profesjonalną reprezentację powoda, w ogóle nie powinny być podnoszone. Powód niewątpliwie uzyskał bowiem kopię odpowiedzi na apelację bezpośrednio z akt sprawy, a w konsekwencji w sposób oczywisty miał możliwość „podjęcia obrony oraz ewentualnych inny kroków o dużej doniosłości procesowej” (s. 8 skargi). Oceny powyższej nie zmienia podnoszenie przez powoda, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, że odpis apelacji nie został powodowi „nigdy doręczony”.
Zawarte w skardze kasacyjnej tezy o nieważności postępowania apelacyjnego były bowiem uzasadniane w sposób sugerujący niemożność zapoznania się przez powoda z treścią stanowiska strony przeciwnej, a nie motywowane tym, że możliwość takiego zapoznania się nastąpiła wskutek aktywności samego powoda, a nie konkretnie doręczenia odpisu odpowiedzi na apelację przez Sąd. Skutek zapoznania się z treścią tej odpowiedzi zobrazowaną w kopiach jest niewątpliwie taki sam jak w przypadku doręczenia przez Sąd odpisu przeznaczonego dla powoda, tzn. każdorazowo wykluczyć należałoby nieważność postępowania apelacyjnego z powodu rzekomego pozbawienia skarżącego możliwości obrony jego praw.W świetle powyższego jedynie uzupełniająco należy zauważyć, że przywoływana przez skarżącego przyczyna kasacyjna nie zachodziłaby nawet w razie niepobrania przez powoda kopii niedoręczonego mu odpisu skargi kasacyjnej.
Przewidziana w art. 379 pkt 5 k.p.c. przyczyna nieważności postępowania zachodzi w razie pozbawienia strony możności obrony jej praw. Przyczyna ta występuje, gdy strona na skutek wadliwości działań procesowych sądu lub strony przeciwnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w danej instancji. Opisana wyżej wadliwość czynności Sądu Apelacyjnego nie pozbawiła powoda możności obrony jego praw, a w szczególności nie uniemożliwiła powodowi udziału w postępowaniu apelacyjnym.
Postępowanie przed Sądem drugiej instancji zostało zainicjowane wniesioną przez powoda apelacją, przedmiot i zakres kontroli apelacyjnej był zdeterminowany stanowiskiem powoda, który we wniesionym środku zaskarżenia przedstawił zastrzeżenia skierowane pod adresem orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Odpowiedź na apelację, z uwagi na etap postępowania oraz naturę tego pisma procesowego, nie mogła wyznaczać nowych obszarów sporu, bezwzględnie wymagających odniesienia się przez powoda. Ponadto Sąd Apelacyjny pominął dowody powołane przez pozwaną w odpowiedzi na apelację, co oznacza, że zakres postępowania apelacyjnego także w sferze postępowania dowodowego nie wykraczał poza materię objętą postępowaniem przed Sądem pierwszej instancji.
W tych okolicznościach nie sposób byłoby uznać, że powód został pozbawiony możności obrony swych praw.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. l.n