Legislator Case Law & Legislation
I CSK 2604/23 AI generated

Supreme Court dismisses appeal on involuntary psychiatric hospitalization, citing lack of clear legal error and insufficient public interest argument.

Case Number I CSK 2604/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the cassation appeal filed by a spouse regarding the involuntary hospitalization of her husband for mental illness. The applicant argued that the lower court failed to comprehensively examine the case and ignored the public interest inherent in such proceedings. The court ruled that the appeal lacked a clear legal error visible at first glance and failed to specify which statutory provisions were violated or how the public interest was concretely affected. Consequently, the appeal was dismissed as it did not meet the threshold for admissibility under the Code of Civil Procedure.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 29 ust. 1 u.o.z.p.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue or constitutes an obvious violation of law, requiring a clear prima facie error rather than general complaints about factual findings or vague assertions of public interest.

Keywords

AI generated
involuntary psychiatric hospitalization cassation appeal admissibility clear legal error standard public interest in mental health Code of Civil Procedure Protection of Mental Health Act supreme court review scope

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj.
Art. 29 ust. 1 u.o.z.p.
C.‎o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody osoby chorej psychicznie na wniosek (art. 29 ustawy),‎na skutek skargi kasacyjnej A.
Art. 24 ust. 1 u.o.z.p.
postanowienie SN z 13.04.2023 r., II CSKP 8/23).Dlatego przesłankę „znacznego pogorszenia się stanu zdrowia” osoby objętej wnioskiem należy rozumieć poprzez pryzmat art. 24 ust.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej uczestniczce postępowania z urzędu orzekł zaś na podstawie § 10 ust.
Art. 93 § 2 k.r.o.
art. 93 § 2 k.r.o. (ograniczenie, zawieszenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej), art.
Art. 210 § 1 k.k.
(ograniczenie, zawieszenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej), art. 210 § 1 k.k. (porzucenie małoletniego).
art. 3989 § 1 k.p.c
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj.
art. 93 § 2 k.r.o
art. 210 § 1 k.k
(ograniczenie, zawieszenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej), art. 210 § 1 k.k.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 2604/23 POSTANOWIENIE 20 października 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 października 2023 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku A. C. i J. S.‎z udziałem D. C.‎o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody osoby chorej psychicznie na wniosek (art. 29 ustawy),‎na skutek skargi kasacyjnej A. C.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie ‎z 24 listopada 2022 r., X RCa 113/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. przyznaje i poleca wypłacić adw. J. P. przez Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Szczecinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.

UZASADNIENIE

A. C. – wnioskodawca w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody osoby chorej psychicznie – małżonki D. C. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 24 listopada 2022 r., oddalającego wniosek.Skarżący uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, wynikającą z zaniechania kompleksowego i pełnego wyjaśnienia sprawy przez Sądy meriti oraz interesem publicznym, którego występowaniem charakteryzują się sprawy o ubezwłasnowolnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Tak uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20).Argumentacja skarżącego nie jest wystarczająca do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Wywód ma zbyt ogólny charakter, nie wskazano, jakie konkretnie przepisy prawa zostały – zdaniem wnioskodawcy – naruszone przez Sąd odwoławczy, ani też na czym polegał wpływ domniemanego naruszenia na wydanie w oczywisty sposób nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący próbował odnieść się do istotnego elementu interesu publicznego, nie wyjaśnił jednak, na czym ten interes polega w niniejszej sprawie, ani w jaki sposób Sąd odwoławczy zaniechał jego uwzględnienia. Jak sam skarżący zauważył w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wniosek o przyjęcie osoby chorej psychicznie do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody ma pewne elementy wspólne z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, ponieważ jego uwzględnienie w istotny sposób wpływa na sferę wolności osobistej objętej wnioskiem osoby.

Z tej właśnie przyczyny konieczne jest ścisłe wykładanie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i przestrzeganie bezwzględnego wymogu, by rozstrzygnięcie wydane na jej podstawie było celowe z punktu widzenia dobra i interesu osoby, której dotyczy (zob. np. postanowienie SN z 13.04.2023 r., II CSKP 8/23).Dlatego przesłankę „znacznego pogorszenia się stanu zdrowia” osoby objętej wnioskiem należy rozumieć poprzez pryzmat art. 24 ust. 1 u.o.z.p., zgodnie z którym przyjęciu do szpitala psychiatrycznego bez wymaganej zgody podlega osoba, której dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu zaburzeń psychicznych zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób.

Znaczne pogorszenie się stanu osoby objętej wnioskiem musiałoby zatem w rozsądnie przyjętej perspektywie zagrażać wystąpieniem takiego właśnie stanu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego wynika natomiast, ze uczestniczka postępowania bez większych problemów dba o zaspokojenie własnych potrzeb, podejmuje pracę zawodową, porozumiewa się w sposób logiczny i zrozumiały dla otoczenia. Nie tylko zatem nie stwarza ani nie zagraża stworzeniem zagrożenia własnego lub cudzego zdrowia i życia, ale także nie spełnia alternatywnej przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.o.z.p., czyli braku zdolności do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych.Ponadto, umieszczenie osoby w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody nie jest prawnym instrumentem służącym ochronie dobra małoletniego związanego z potrzebą sprawowania nad nim należytej pieczy.

Do takich instrumentów należą natomiast np. art. 93 § 2 k.r.o. (ograniczenie, zawieszenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej), art. 210 § 1 k.k. (porzucenie małoletniego). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej uczestniczce postępowania z urzędu orzekł zaś na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.

AD [ał]