Supreme Court dismisses appeal for death declaration due to lack of obvious procedural violation regarding evidence. The court rejects the claim that evidence should have been conducted ex officio.

Sygn. akt I CSK 2522/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie ze skargi R. L. z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie,‎przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa, J. K., G. B., R. B., kuratora spadku po J. F. – M. T., o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z 8 czerwca 2015 r., sygnatura akt XII Ns 392/15/P, o uznaniu za zmarłego,‎na posiedzeniu niejawnym 24 stycznia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,‎na skutek skargi kasacyjnej kuratora spadku po J. F. – M. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie‎z 14 września 2021 r., sygn. akt II Ca 2701/20, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od kuratora spadku po J. F. – M. T. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;

2) zasądza od kuratora spadku po J. F. – M. T. na rzecz J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelacje R. L. i kuratora spadku po J. F. – M. T. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie oddalającego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o uznanie za zmarłego J. F. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiódł kurator spadku, wnosząc o przyjęcie jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. O oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, zdaniem skarżącego, świadczy fakt nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że J.

F. i J. F.1 to dwie różne osoby, a nie jedna, posługująca się dwoma imionami. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła uczestniczka J.K., domagając się odrzucenia skargi lub odmowy jej przyjęcia do rozpoznania, a w każdym wypadku zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył także Skarb Państwa – Prezydent Miasta Krakowa, domagając się odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania i zwrotu kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa.Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi.

Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (zob. postanowienia SN: z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15).Skarżący nie wykazał oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia w powyższym rozumieniu.

W szczególności nie można uznać, że oczywiście uzasadniony jest zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu. Regułą jest przeprowadzanie dowodów na wniosek stron, a dopuszczanie ich z urzędu stanowi wyjątek od tej zasady. Stosowanie tego wyjątku pozostawione jest dyskrecjonalnej władzy sądu, na co wyraźnie wskazuje użyty w art. 232 zdanie 2 k.p.c. zwrot "sąd może". Z tego powodu nieprzeprowadzenie dowodu z urzędu z reguły nie stanowi uchybienia, które mogłoby zostać skutecznie wytknięte w skardze kasacyjnej (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 19 maja 2000 r., III CZP 4/00, OSNC 2000, Nr 11, poz. 195).

Choć w postępowaniu nieprocesowy sąd jest uprawniony do podejmowania w nim pewnych czynności procesowych z urzędu, w tym także w ramach postępowania dowodowego, to jednak skorzystanie z takiego instrumentu również w tym przypadku zależne jest od oceny sądu. Nie można zatem zarzucać sądowi oczywistego naruszenia przepisów postępowania tylko z tego względu, że w okolicznościach sprawy nie uznał za zasadne prowadzenia szerszego postępowania dowodowego z urzędu, przyjmując, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

W postępowaniu nieprocesowym, tak jak w procesie, podmiot, który z danego faktu chce wywodzić skutki prawne, zobowiązany jest go wykazać. Skarżący miał możliwości oferowania sądowi dowodów dla poparcia swojego stanowiska w sprawie, a sąd ocenił zaoferowane dowody i mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, wydał stosowne rozstrzygnięcie. Nie można przy tym oczekiwać od sądu, aby wbrew wnioskom płynącym z już zgromadzonego materiału dowodowego poszukiwał dalszych dowodów dla uzasadnienia poglądu uczestników na sprawę.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3, art. 98 § 1 i 3, art. 99, 108 § 1 w zw. z art. 39821 i 13 § 2 k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Suma zwrotu kosztów określona została na podstawie § 8 ust. 1 pkt 28 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.