Supreme Court dismisses appeal on land registry entry, ruling no legal issue requires uniform interpretation of declaratory deeds.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by T. B. against the lower court's refusal to register a property ownership entry. The appellant argued that existing case law creates interpretative inconsistencies regarding the removal of discrepancies between land registry entries and actual legal status. The court determined that the specific declaratory nature of the gift deeds in this case did not create a need for a uniform interpretation of the law, as the lower court's decision did not violate binding precedents. Consequently, the appeal was rejected, and the appellant was ordered to pay the cassation costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c. in conjunction with Art. 13 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue requiring uniform interpretation or reveals inconsistencies in judicial practice; mere disagreement with the lower court's assessment of existing case law does not satisfy these requirements.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 2439/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku B. D.z udziałem M. C., R. B., S. D., T. D. i T. B.o wpis w dziale II księgi wieczystej nr […],na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2022 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania T. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowiez dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt VI Ca 839/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od uczestniczki T. B. na rzecz wnioskodawcy B. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki T. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt VI Ca 839/20 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).Według wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych (art. 398¹³ § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) podstawą dokonania w dniu 8 marca 2011 r. wpisu prawa własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr […] na rzecz uczestnika R.
B. była umowa darowizny z dnia 2 marca 2011 r. zawarta przez niego z T. B. i H. B. jako darczyńcami. Z kolei T. B. i H. B. nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy darowizny z dnia 12 sierpnia 2010 r. zawartej z J. D. i S. D.. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie stwierdził nieważność umowy darowizny z dnia 12 sierpnia 2010 r., natomiast wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie uznał umowę darowizny z dnia 2 marca 2011 r. za bezskuteczną, a to wobec ustalenia wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 3 czerwca 2013 r. nieważności umowy darowizny z dnia 12 sierpnia 2010 r.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie stwierdził, że spadek po J. D. zmarłym z dnia 20 stycznia 2012 r. nabyli uczestnicy S. D., M. C., T. B., T. D. oraz wnioskodawca B. D..Na podstawie powyższych dokumentów Sąd Rejonowy w Częstochowie Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w Kłobucku wykreślił uczestnika R. B. jako właściciela a w jego miejsce wpisał w odpowiednich udziałach wnioskodawcę i uczestników S. D., M. C., T. B. i T. D.. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił apelacjęWniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).Skarżący wskazuje na występujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbieżności interpretacyjne odnośnie do pojęcia orzeczenia wykazującego niezgodność między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości jako podstawy wpisu w księdze wieczystej.W orzecznictwie wyjaśniono już, że podstawą wpisu w księdze wieczystej usuwającego niezgodność może być wydany na podstawie art. 189 k.p.c. wyrok ustalający (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., IV CSK 13/11, nie publ.), a zatem nie jest wykluczone usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie orzeczenia sądu, bez potrzeby wykorzystania postępowania przewidzianego w art. 10 u.k.w.h. (por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., III CSK 344/06, OSNC 2008 nr 1, poz.12, z dnia 10 października 2007 r., I CSK 232/07, nie publ., z dnia 21 czerwca 2012 r., II CSK 506/11, nie publ.).
Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 2 u.k.w.h., wpis potrzebny do usunięcia niegodności między treścią księgi wieczystej, a rzeczywistym stanem może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub odpowiednimi dokumentami. Należy też wskazać, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych (art. 6 ust. 1 u.k.w.h.).W niniejszej sprawie wpisy prawa własności na podstawie umów darowizny miały charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Dostrzeżenie odmiennego charakteru tych wpisów nie pozostaje bez wpływu na sposób, w jaki może zostać obalone domniemanie prawdziwości wpisu prawa jawnego z księgi wieczystej (por. uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2019 r., I CSK 473/18, z dnia 10 stycznia 2020 r., I CSK 451/18, z dnia 26 czerwca 2020 r., I CSK 428/18, z dnia 26 czerwca 2020 r., I CSK 429/18, z dnia 10 lipca 2020 r., II CSK 568/18).W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (w zw. z § 5 pkt 5, § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).[as]