Supreme Court allows Treasury's property acquisition by Tax Office Director without specific power of attorney.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the Treasury's appeal, ruling that the Tax Office Director lacks the authority to acquire property without a specific power of attorney. The court found that while the Director represents the Treasury for assigned assets, the specific statutory provisions do not grant this power for purchasing real estate. Consequently, the case was remanded to the District Court for a new decision on the costs of the cassation proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 17 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; Art. 17 ust. 1 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa: The Director of a Tax Office does not possess the statutory authority to acquire real property on behalf of the State Treasury without a specific power of attorney from the competent minister.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 2/10
POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Iwona Koper (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i Dyrektora
Izby Skarbowej w W.
przy uczestnictwie B. W.
o wpis prawa własności w księdze wieczystej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2010 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt IV Ca
(…),
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P.
do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania
kasacyjnego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. Sąd Rejonowy w S. oddalił wniosek
Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o odłączenie z księgi wieczystej nieruchomości
bliżej we wniosku opisanej i przyłączenie jej do nieruchomości objętej inną księgą
wieczystą oraz wpisanie w jej dziale II prawa własności na rzecz Skarbu Państwa Urzędu Skarbowego w S.
Postanowienie to zaskarżył apelacją wnioskodawca zarzucając, że narusza ono
art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień
przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.), art. 17 ust. 1 i 2
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst. jedn.: Dz. U. z
2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej jako ugn) i art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 21
czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (t. jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz.
1267).
Sąd Okręgowy oddalił apelację podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę
prawną przyjęte przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że w
powołanych przez wnioskodawcę w apelacji przepisach nie ma podstawy do przyjęcia,
że dyrektor izby skarbowej jest uprawniony do reprezentowania Skarbu Państwa w
sprawach o nabywanie nieruchomości. Wynika z nich uprawienie kierowników urzędów
państwowych do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie właściwości tych
jednostek, jednak ustawowe kompetencje izb skarbowych i ich dyrektorów na podstawie
art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi
Państwa nie obejmują nabywania nieruchomości.
W skardze kasacyjnej Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i
Dyrektora Izby Skarbowej w W. reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną
Skarbu Państwa skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego
naruszenie:
1)
art. 17 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach wykonywania
uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z
dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów skarbowych (tekst. jedn.: Dz.
U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.) i art. 5 ust. 1 ustawy o urzędach i izbach
skarbowych przez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe
zastosowanie
przez
administracji
rządowej
przyjęcie,
że dyrektor
niezespolonej
nie
izby
ma
skarbowej,
uprawnień
jako
do
organ
nabywania
nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa, bez stosownego pełnomocnictwa
pochodzącego od ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
2)
art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. mające istotny wpływ na wynik sprawy
przez oddalenie apelacji wnioskodawcy, mimo że Sąd Okręgowy powinien uchylić
postanowienie
Sądu
Rejonowego
i
przekazać
sprawę
rozpoznania temu Sądowi, który nie rozpoznał istoty sprawy.
do
ponownego
Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu
Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa o gospodarce nieruchomościami przyznaje w jej art. 17 ust. 1
państwowym jednostkom organizacyjnym nieposiadajacym osobowości prawnej prawo
nabywania na własność nieruchomości. Chodzi tu o jednostki wyodrębnione
organizacyjnie, nie mające osobowości prawnej, które korzystają z mienia Skarbu
Pastwa i działają w jego imieniu w zakresie określonym przepisami dotyczącymi ich
utworzenia, takie m. innymi jak izby skarbowe, urzędy skarbowe, kierowane
odpowiednio przez dyrektora i naczelnika, będących organami administracji rządowej
niezespolonej (art. 5 ust. 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych).
Ustawowe upoważnienie dla dyrektora izby skarbowej do nabywania prawa
własności nieruchomości zawiera art. 17 ust. 1 ustawy o zasadach wykonywania
uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, zgodnie którym kierownicy urzędów
państwowych - w rozumieniu przepisów o pracownikach urzędów państwowych (ustawa
o pracownikach urzędów państwowych) reprezentują Skarb Państwa w odniesieniu do
powierzonego im mienia oraz w zakresie mienia powierzonego zakresem zadań tych
urzędów, określonych w odrębnych przepisach. Na tej podstawie, a więc bez potrzeby
legitymowania się pełnomocnictwem, kierownik urzędu reprezentuje Skarb Państwa
przy dokonywaniu czynności prawnych związanych z nieruchomościami powierzonymi
urzędowi, którym kieruje.
Zakres zadań dyrektorów izb skarbowych określa art. 5 ust. 7 ustawy o urzędach i
izbach skarbowych. Trafianie podnosi skarżący, że w zakresie realizacji tych zadań
dyrektor izby skarbowej jest uprawniony do nabywania w imieniu Skarbu Państwa na
podstawie art. 17 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, ze środków przyznanych mu na ten cel
w budżecie, na własność nieruchomości, mających zapewnić odpowiednie warunki
lokalowe dla realizacji zadań i należytego funkcjonowania przez kierowaną przez niego
państwową jednostkę organizacyjną.
Względy te, niesłusznie pominięte przez Sąd Okręgowy, przekonują o zasadności
przytoczonej w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego, czyniąc
zarazem usprawiedliwionym następczy w stosunku do niej zarzut naruszenia przez ten
Sąd art. 386 § 4 k.p.c.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 § 1 zd. 1, orzekł
jak w sentencji.