Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to meet obvious merit threshold under Civil Procedure Code. The court rejects the claim that the lower court's refusal to hear the patient violated procedural rights.

I CSK 178/25 POSTANOWIENIE 28 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 28 lutego 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku R.H.‎z udziałem I.S.‎o zmianę orzeczenia w przedmiocie przyjęcia do domu pomocy społecznej,‎na skutek skargi kasacyjnej R.H.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Rybniku‎z 4 lipca 2024 r., II Ca 398/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od R.H. na rzecz I.S. 240 zł zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanej do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 4 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Rybniku oddalił apelację wnioskodawczyni R.H. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z 12 marca 2024 r.Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zaskarżając je w całości. Wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi naruszenie prawa uczestniczki postępowania do sądu oraz do rzetelnego procesu, polegające na niewysłuchaniu uczestniczki postępowania i nieustaleniu za pomocą biegłego psychiatry, czy uczestniczka jest zdolna do osobistego uczestnictwa w postępowaniu.W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej.

Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie oraz nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu.

Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).Wskazane przesłanki nie zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Sąd pierwszej instancji zwrócił się do biegłego psychiatry, z opinii którego wynika, że uczestniczka nie może samodzielnie zaspokajać swoich potrzeb, zaś z uwagi na zespół otępienny nie jest w stanie wyrazić świadomej zgody na cokolwiek. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu pierwszej instancji, podkreślając przy tym, że uczestniczka nie nawiązuje kontaktu słownego, przez co nie jest w stanie wypowiedzieć się w przedmiocie przyjęcia jej do szpitala psychiatrycznego. Na tle tych ustaleń oczywista jest niecelowość osobistego przesłuchania uczestniczki, co zaprzecza tezie, jakoby skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, 11, 3 i 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a także § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (E.M.)[a.ł]