Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of separate legal grounds for admissibility request.

Sygn. akt I CSK 178/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa D. R.

przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście L. i in. ,

o zadośćuczynienie i odszkodowanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 grudnia 2006 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną;

2) oddala wniosek pozwanego Skarbu Państwa o zasądzenie

kosztów postępowania kasacyjnego;

3) oddala wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie

kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej

powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 15 grudnia

2006 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie

wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował

odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej,

a więc cechy istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego,

podkreślające zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu

pierwszym § 2 art. 3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które

stawiane są każdemu pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem

przewidzianym w art. 130 k.p.c.

Już wcześniej przyjęto w orzecznictwie, że brak któregokolwiek z kreatywnych

elementów kasacji, a określonych w którymkolwiek z punktów nieobowiązującego

już art. 3933 § 1 k.p.c. nie podlega naprawieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c.,

a kasacja dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu a limine

(postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001, z 3,

poz. 51; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001,

z. 3, poz. 52).

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia, a wynikający

z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego

m.in. na możliwości Sądu Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ten możliwy sposób zakończenia postępowania

kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie z intencją strony wnoszącej skargę

kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych

i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z obowiązkiem odrębnego

przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne

wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego

i ścisłego przytoczenia co najmniej jednej z spośród okoliczności wymienionych

w art. 3989 § 1 k.p.c., wraz z

jej stosownym

uzasadnieniem przy pomocy

argumentów jurydycznych (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ

131/00, OSNC 2001, z. 10, poz. 156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r.,

IV CZ 45/01, OSNC 2001, z. 10, poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej

zachowuje aktualność utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie

z którym wymagania z art. 3984 § 1 k.p.c. mają samodzielny byt i nie mogą być

traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05,

niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 61/05 niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 3984 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania

i wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej

jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art.

3989 § 1 k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające

występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy

pomocy argumentów jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek

z przesłanek precyzyjnie określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN

z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest

tożsame z werbalnym powołaniem się na przesłankę wymienioną w art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c. Ponieważ skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest właściwie

rozumianego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przeto

podlega ona odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn.

akt II CSK 7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art.

3984 § 1 k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się

niekiedy w obu tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie

w przedmiocie przyjęcia kasacji do rozpoznania zapada tylko po uprzednim

dokonaniu oceny przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych

w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw.

„przedsądu” i decydują o jego wyniku.

Skoro więc skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest wymaganego

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a więc tego

niezbędnego elementu konstrukcyjnego współkreującego istotę tego środka

zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Oddalenie wniosku pozwanego Skarbu Państwa o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego uzasadnione jest tym, że pozwany nie wnosił

w odpowiedzi na skargę kasacyjną o jej odrzucenie z powodu dotknięcia jej

wskazanymi brakami (postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01,

niepubl.).

Oddalenie wniosku pełnomocnika powoda wykonującego zastępstwo

procesowe z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

uzasadnione jest tym, że sporządzenie skargi kasacyjnej nie spełniającej

wszystkich wymogów formalnych nie jest równoznaczne ze świadczeniem

profesjonalnej pomocy prawnej, a tylko z taką pomocą wiąże się obowiązek Sądu

przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia od Skarbu Państwa.

jz