Legislator Case Law & Legislation
I CSK 1760/22 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal on land registry entry, citing lack of legal interpretation need.

Case Number I CSK 1760/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by participant E. Ł. against a lower court's decision regarding a land registry entry. The appellant argued for admission based on the need for legal interpretation and obvious merit, but the court found no such grounds. The court ruled that the lower court correctly limited its factual review to the application request and deed contents, rejecting the claim that obstacles to entry were obvious.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3984 § 2 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is admitted only if it raises a significant legal issue, creates serious doubts in legal interpretation, or is obviously meritorious, requiring a public-law assessment rather than mere factual review.

Keywords

AI generated
cassation appeal admission land registry entry legal interpretation need obvious merit standard factual review limits civil procedure code public law function

Cited Legislation

AI generated
Art. 3984 § 2 k.p.c.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art.
Art. 13 § 2 k.p.c.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 w zw.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 w zw.
Art. 6268 § 2 k.p.c.
Nadmienić przy tym należy, że wbrew odmiennej sugestii skarżącej, w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, iż na podstawie art. 6268 § 2 k.p.c.
Art. 6269 k.p.c.
Zakres kognicji sądu w sprawie o wpis jest ograniczony, jednak nie można a priori wykluczyć wykazania przez uczestnika - przy uwzględnieniu ograniczeń dowodowych w postępowaniu wieczystoksięgowym - że występują przeszkody do dokonania wpisu i oddalenia wniosku, o których mowa w art. 6269 k.p.c. (zob.
Art. 39813 § 1 k.p.c.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art. 39813 § 1 w zw.
520 § 3 k.p.c.
13 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie 520 § 3 k.p.c. w zw.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1, 39821 i art.
Art. 39821 k.p.c.
§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CSK 1760/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku H. Z.‎przy uczestnictwie E. Ł.‎o wpis,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku‎z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt XVI Ca 709/20, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od uczestniczki E. Ł. na rzecz wnioskodawczyni H.Z. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Określone w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Do oceny istnienia lub nieistnienia tych przesłanek ogranicza się badanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu Sądu Najwyższego w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Takie ograniczenie ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie jako kolejny środek zaskarżenia wykorzystywany przez strony do kontroli wydanego przez sąd orzeczenia przez sąd kolejnej, wyższej instancji.W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 19 maja 2021 r. uczestniczka postępowania E. Ł. oparła wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania na przesłankach określonych przez art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.Dla oceny istnienia przesłanek o przyjęciu wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy skarżąca zasadnie powołała się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. (istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów).

Wskazanie przez skarżącą, że skarga jest oczywiście uzasadniona, co jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. opiera się bowiem na założeniu, że zasadne jest stanowisko prawne prezentowane w sprawie przez uczestniczkę postępowania, a nie stanowisko prawne zajęte w sprawie przez Sąd drugiej instancji.W ocenie Sądu Najwyższego nie zachodzi jednak przesłanka wskazana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przyjęcie skargi kasacyjnej z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN, 2002, nr 7, s. 10).

Ponadto konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 3 listopada 2003 r., II UK 184/03, nie publ.; z 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, nie publ. i z 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07, nie publ.). Tymczasem wykładnia przepisów wskazanych przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie budzi poważnych wątpliwości i nie wywołuje obecnie rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Jest to konsekwencją wydanych przez Sąd Najwyższy orzeczeń, w których odniesiono się do problemu ujawniania w księdze wieczystej prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie własności nieruchomości w sytuacji, w której po dacie nabycia z mocy prawa w ten sposób prawa własności nieruchomość została zbyta przez czynność prawną przez osobę ujawnioną w księdze wieczystej oraz do problemu, w jakim postępowaniu nabywca nieruchomości może żądać ochrony na podstawie art. 5 u.k.w.h. wynikającej z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Z orzeczeń tych wynika, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni osoby, które przez czynność prawną z osobą uprawnioną według księgi wieczystej nabyły własność lub inne prawo rzeczowe, nawet jeśli w czasie poprzedzającym transakcję inny podmiot nabył prawo do zasiedzenia własności nieruchomości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 r., IV CSK 481/12, nie publ.). Jednocześnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że sąd nie może oddalić wniosku o wpis do księgi wieczystej nabytego przez zasiedzenie prawa własności nieruchomości, jeżeli z treści wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej wynika, iż na skutek tego nabycia własność utracił poprzednik prawny osoby wpisanej jako właściciel (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 maja 2005 r., III CK 561/04, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lipca 2020 r., III CSK 270/19, nie publ. oraz uchwała Sądu Najwyższego z 26 listopada 1992 r., III CZP 145/92, nie publ. dotycząca ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności na podstawie aktu własności ziemi wydanego wcześniej, niż zawarta umowa darowizny na rzecz innej osoby wpisanej jako właściciel).

W postępowaniu wieczystoksięgowym nie są bowiem rozpoznawane jakiekolwiek spory z zakresu własności (ani w charakterze przesłanki, ani samego rozstrzygnięcia), prowadzące sąd do konkluzji, że dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem doprowadzi do niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 25 lipca 2001 r., I CKN 233/99, nie publ.). W konsekwencji w postępowaniu wieczystoksięgowym nie bada się czy ujawniony w księdze wieczystej nabywca nieruchomości korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 grudnia 1967, III CR 59/67, OSNC 1968, nr 7, poz. 128, uchwała Sądu Najwyższego z 22 maja 1996 r., III CZP 50/96, OSNC 1996, nr 11, poz. 141 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 25 lipca 2001 r., I CKN 233/99, nie publ., z 20 lutego 2003 r., II CKN 1237/00, nie publ., z 29 listopada 2005 r., III CK 285/05, nie publ., z 18 czerwca 2009 r., II CSK 4/09, nie publ. i z 24 lipca 2020 r., III CSK 270/19, nie publ.).

Jeżeli na skutek wpisu stan prawny ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, ten, kto tak twierdzi, będzie mógł dochodzić usunięcia niezgodności na podstawie art. 10 u.k.w.h. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 25 lipca 2001 r., I CKN 233/99, nie publ., z 22 maja 2003 r., II CKN 109/01 nie publ. oraz z 29 listopada 2005 r., III CK 285/05, nie publ.).Z uwagi na przytoczone stanowiska prawne zajmowane konsekwentnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy stwierdzić nie tylko, że nie występuje przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., ale także przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w postaci oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Ta ostatnia przesłanka zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym.

Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, nie publ.).Jak już wyżej wskazano oczywista zasadność skargi kasacyjnej została oparta na założeniu innego stanowiska prawnego od przyjętego przez Sąd Okręgowy, a prezentowanego przez skarżącą.

Nadmienić przy tym należy, że wbrew odmiennej sugestii skarżącej, w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, iż na podstawie art. 6268 § 2 k.p.c. wyłączną podstawę ustaleń faktycznych przy rozpoznawaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej stanowią treść i forma wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zakres kognicji sądu w sprawie o wpis jest ograniczony, jednak nie można a priori wykluczyć wykazania przez uczestnika - przy uwzględnieniu ograniczeń dowodowych w postępowaniu wieczystoksięgowym - że występują przeszkody do dokonania wpisu i oddalenia wniosku, o których mowa w art. 6269 k.p.c. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 września 2020 r., II CSK 759/18 nie publ., z 20 lipca 2020 r., I CSK 229/19, nie publ., z 4 kwietnia 2017 r., I CSK 514/16, nie publ., z 18 maja 2012 r., IV CSK 462/11, nie publ. oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84).

Podejście to – co należy podkreślić – zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, gdyż ten dokonał oceny przedłożonego przez skarżącą dokumentu i uznał, iż nie stanowi on przeszkody do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności nabytego przez wnioskodawczynię przez zasiedzenie. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 5 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz.U. z 2018 r., poz. 265).[as]