Supreme Court dismisses request to designate court for inheritance dispute where local jurisdiction is clear.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the applicant's request to designate a specific court for an inheritance dispute. The applicant argued that local jurisdiction was unclear, but the court found that Article 628 of the Civil Procedure Code clearly designates the court of the deceased's last residence or the location of the estate. Consequently, the Supreme Court ruled that Article 45 of the Civil Procedure Code, which allows designation only when jurisdiction cannot be determined, was inapplicable here.
Legislator headnote
AI generatedArt. 45 k.p.c.; Art. 628 k.p.c.: The Supreme Court may designate a court under Article 45 of the Civil Procedure Code only when local jurisdiction cannot be established by other provisions; if the law clearly assigns jurisdiction to the court of the deceased's last residence or the location of the estate, such designation is unnecessary.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CO 49/11
POSTANOWIENIE
Dnia 14 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Tadeusz Wiśniewski
w sprawie z wniosku A. W. o oznaczenie sądu właściwego,
przed który wnioskodawca zamierza wszcząć sprawę o stwierdzenie nabycia
spadku po B. D.,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2011 r.,
oddala wniosek.
Uzasadnienie
Stosownie do art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na
podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy
oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten z mocy art. 13
§ 2 k.p.c., ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym. Wobec
takiej treści art. 45 k.p.c. jest oczywiste, że oznaczenie przez Sąd Najwyższy na
podstawie tego przepisu właściwego sądu może wchodzić w rachubę tylko
wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości
miejscowej, a zatem nie w wypadku, gdy istnieją – tak jak to wynika z wywodów
wnioskodawcy zawartych w jego wniosku - jedynie wątpliwości co do tego
zagadnienia. W okolicznościach sprawy, która ma być wszczęta zagadnienie to
należy więc rozwiązać z uwzględnieniem art. 628 k.p.c., zgodnie z którym, do
czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów,
wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy,
a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca,
w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku
powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy.
W tej sytuacji tylko dodatkowo Sąd Najwyższy zwraca uwagę na
zmianę orzecznictwa i nieaktualność poglądu, że oznaczenie sądu miejscowo
właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. powinno być
poprzedzone zbadaniem jurysdykcji krajowej. Obecnie w orzecznictwie, m.in.
ze względu na obowiązujący porządek konstytucyjny zajmuje się stanowisko
odmienne. Trafnie bowiem podkreślono w uzasadnieniu postanowienia Sądu
Najwyższego z 29 października 2010 r., IV CSK 465/09 (OSNC 201, nr 2, poz. 22),
że skoro założeniem organizacji sądownictwa jest podział pracy między sądami,
to - jak trafnie wyjaśniono w najnowszym piśmiennictwie - istnienie w sprawie
jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu,
lecz sądu właściwego. Poza tym gdyby nawet Sąd Najwyższy był zobowiązany do
zbadania jurysdykcji krajowej przed oznaczeniem sądu właściwego, wynik tego
badania nie mógłby być wiążący dla sądu wskazanego jako właściwy, sąd ten
bowiem ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich bezwzględnych
przesłanek procesowych.
jz