Supreme Court dismisses election protest renewal claim by non-party due to statutory exclusion from proceedings.

Sygn. akt I CO 38/10

POSTANOWIENIE

Dnia 3 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Henryk Pietrzkowski

SSN Lech Walentynowicz

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 3 września 2010 r.

skargi J. K.

o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sadu Najwyższego

z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (…),

stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

dokonanego w dniu 4 lipca 2010 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W skardze o wznowienie postępowania skarżący (mający status wyborcy) powołał

się na podstawy określone w art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując między innymi – jak to

wynika z treści skargi – że postępowanie dotknięte było nieważnością z powodu

pozbawienia go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przede wszystkim na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o wznowienie

postępowania dotyczy postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego,

podjętą przez cały skład Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. W

myśl zaś art. 413 k.p.c., sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie

poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o

wznowienie. Również z art. 48 § 1 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu

orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Z

utrwalonej wykładni przytoczonych przepisów wynika, że wyłączenie obejmuje wszystkie

czynności

wchodzące

w

zakres

badania

dopuszczalności

wznowienia

oraz

rozpoznawania skargi.

Wobec zaistniałej przyczyny wyłączenia sędziów wskazanej Izby sprawa niniejsza,

na podstawie przepisu § 32 regulaminu Sądu Najwyższego, została przekazana do

rozpoznania Izbie Cywilnej.

Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy, należy podkreślić, że

z przepisów ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) dotyczących ważności wyboru

Prezydenta

Rzeczypospolitej

wynika,

iż

przeciwko

wyborowi

Prezydenta

Rzeczypospolitej może być wniesiony do Sądu Najwyższego – nie później niż w ciągu

trzech dni od dnia podania wyników wyborów do wiadomości publicznej przez

Państwową Komisję Wyborczą – protest z powodu naruszenia przepisów ustawy albo z

powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub

przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów, przy czym protest ten może wnieść

wyborca, który w dniu wyborów był umieszczony w spisie wyborców w jednym z

obwodów głosowania. Prawo wniesienia protestu przysługuje również podmiotom

zgłaszającym kandydatów oraz komisjom wyborczym (art. 72 i 73). Sąd Najwyższy

rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym, stosując odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego (art. 75 ust. 1). Uczestnikami postępowania

wywołanego protestem są z mocy ustawy: wnoszący protest, właściwa komisja

wyborcza i Prokurator Generalny oraz przedstawiciel Państwowej Komisji Wyborczej

(art. 75 ust. 2).

Z przepisów art. 76 ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej wynika natomiast, że na podstawie sprawozdania z wyborów

przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu protestów

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (ust. 1 tegoż

artykułu). Rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie Sąd Najwyższy podejmuje w

formie uchwały nie później niż w 30 dniu po podaniu wyników wyborów do wiadomości

publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą na posiedzeniu z udziałem Prokuratora

Generalnego i przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej (ust. 2 tegoż artykułu).

Treść przytoczonej regulacji świadczy, że ustawodawca w sposób ścisły i

precyzyjny określił krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 76

wymienionej ustawy. Uczestnikami tymi są wyłącznie Prokurator Generalny i

przewodniczący

Państwowej

Komisji

Wyborczej.

Oznacza

to,

że

ewentualne

uczestnictwo skarżącego w tym postępowaniu było niedopuszczalne. Zgodnie natomiast

z art. 524 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym zainteresowany, który nie był

uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym

co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to

narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania

z powodu pozbawienia możności działania. Chodziłoby zatem o podstawę wznowienia

przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c. Skoro jednak skarżący w ogóle nie mógł być

uczestnikiem

postępowania

dotyczącego

ważności

wyboru

Prezydenta

Rzeczypospolitej, to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia.

W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna

podlegała z mocy art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. odrzuceniu. Dlatego też

orzeczono, jak w sentencji.