Legislator Case Law & Legislation
I CNP 9/07 AI generated

Supreme Court dismisses legal challenge to final judgment due to failure to use appeal rights.

Case Number I CNP 9/07
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed A.W.'s complaint challenging the final judgment of the District Court regarding the invalidity of a housing cooperative membership waiver. The appellant failed to file an appeal due to non-payment of court fees despite receiving a partial fee waiver and engaging in prolonged litigation without consistent legal representation. The court ruled that this failure did not constitute an exceptional circumstance under the Civil Procedure Code, as the appellant did not demonstrate force majeure or other extraordinary reasons preventing the use of available remedies.

Legislator headnote

AI generated

Art. 4241 § 1, 2 k.p.c.: A complaint for a ruling on the unconstitutionality of a final judgment is admissible only if the party has exhausted all available legal remedies, unless an exceptional circumstance justifies bypassing this requirement.

Keywords

AI generated
complaint for unconstitutionality exhaustion of remedies exceptional circumstances civil procedure code non-payment of fees final judgment legal challenge dismissal

Cited Legislation

AI generated
art. 4241 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
art. 4241 § 2 k.p.c.
zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała
art. 4248 § 2 k.p.c.
art. 1 § 1 and art. 22 of the Housing Law of 1982
odrzucona, na podstawie art. 16 ust.
art. 321 § 1 k.p.c.
22 „ustawy Prawo spółdzielcze z 1982 r.”, art. 321 § 1 k.p.c. oraz art.
art. 31, 32 and art. 36 § 2 k.r.o.
§ 1 i art. 22 „ustawy Prawo spółdzielcze z 1982 r.”, art. 321 § 1 k.p.c. oraz art. 31,
art. 321 § 1 k.p.c
22 „ustawy Prawo spółdzielcze z 1982 r.”, art. 321 § 1 k.p.c.
art. 36 § 2 k.r.o
32 i art. 36 § 2 k.r.o., a także naruszenie podstawowych zasad porządku
art. 4241 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
art. 4241 § 2 k.p.c
zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., IV CNP 11/06
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06
I CNP 4/06
Supreme Court dismissed citizen ombudsman's complaint for non-use of appeal due to lack of exceptional circumstances.
IV CNP 11/06
z dnia 22 lutego 2006 r., IV CNP 11/06, niepubl.).
V CNP 142/06
6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, niepubl.).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CNP 9/07

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka

w sprawie ze skargi A.W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego

w W. z dnia 23 października 2003 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa H.M.

przeciwko A.W.

o ustalenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2007 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. – po rozpoznaniu sprawy z powództwa H.M. przeciwko

A.W. – wyrokiem z dnia 23 października 2003 r. ustalił, że zrzeczenie się przez

W.M. członkostwa w Spółdzielni Mieszkaniowej w R. jest nieważne. Apelacja

pozwanej od tego wyroku została postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 27

października 2004 r. odrzucona, na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 13

czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z

2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), z powodu nieuiszczenia pomimo wezwania należnej

opłaty. Pozwana wniosła na postanowienie odrzucające jej apelację zażalenie, lecz

zostało ono przez Sąd Apelacyjny oddalone postanowieniem z dnia 28 lutego 2005

r.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego z dnia 23 października 2003 r. A.W. zarzuciła naruszenie art. 1

§ 1 i art. 22 „ustawy Prawo spółdzielcze z 1982 r.”, art. 321 § 1 k.p.c. oraz art. 31,

art. 32 i art. 36 § 2 k.r.o., a także naruszenie podstawowych zasad porządku

prawnego, takich jak pewność co do przedmiotu postępowania sądowego i

niedziałanie prawa wstecz.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

W wyjątkowych wypadkach – jak stanowi § 2 powołanego artykułu – gdy

niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku

prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga

przysługuje także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie

w sprawie wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie

skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana

lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków

prawnych.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP

4/06, przepis art. 4241 § 1 k.p.c. wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest

wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od tej

zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała

z przysługujących jej środków prawnych, uzależnia dopuszczalność skargi od

kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz

występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych

wolności, albo praw człowieka i obywatela (zob. OSNC 2006, nr 6, poz. 113).

Skarżąca, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia Sądu pierwszej instancji, twierdziła, że po wniesieniu apelacji korzystała

z poradnictwa biura pomocy prawnej i kierowała do Sądu przygotowywane dla niej

przez biuro projekty pism, które miały wstrzymać konieczność uiszczenia wpisu od

apelacji. Fakt, że była przekonana o prawidłowości swoich działań na skutek porad

osób,

którym

ufała,

stanowi

–

jej

zdaniem

–

wyjątkową

okoliczność

usprawiedliwiającą nieskuteczność apelacji i konieczność wniesienia skargi od

orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji.

Analizując przyczyny nieskorzystania przez skarżącą z przysługującego jej

środka odwoławczego w postaci apelacji, nie można przyjąć, że zachodzi

wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Skarżąca podczas

długotrwałego postępowania zapoczątkowanego wniesieniem apelacji występowała

w

zasadzie

bez

profesjonalnego

pełnomocnika,

niemniej

podejmowała

ukierunkowane czynności, uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych,

ustanowiła pełnomocnika procesowego będącego adwokatem, a następnie

zrezygnowała z jego pomocy, oznajmiając, że chce się bronić sama (k. 166 i 172).

Wyłączną przyczyną nie skorzystania z możliwości skutecznego złożenia apelacji

było nieuiszczenie przez skarżącą należnej opłaty, mimo udzielonego jej

częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Nie skorzystanie z apelacji nie

nastąpiło zatem w okolicznościach, które można by uznać za wyjątkowy wypadek

w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. Jak przykładowo wskazał Sąd Najwyższy, istnienie

wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, w której strona nie

skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby,

katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 oraz

z dnia 22 lutego 2006 r., IV CNP 11/06, niepubl.). Tego rodzaju okoliczności

skarżąca nie wskazała.

Skarżąca nie wykazała też, by charakter zarzucanego naruszenia, które – jej

zdaniem – doprowadziło do niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku,

przemawiał za uznaniem go za wyjątkowe. Powołując się na naruszenie zasady lex

retro non agit nie wskazała przyczyn, dla których skuteczność zrzeczenia się

w 1996 r. członkostwa w spółdzielni miałaby podlegać ocenie na podstawie

przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach

i ich związkach (Dz.U. Nr 12, poz. 61 ze zm.) ani nie podjęła próby wykazania, by

pod rządem tej ustawy spółdzielcze prawo do lokalu, przyznane w drodze

przydziału jednemu z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, nie

miałoby być przedmiotem majątku wspólnego małżonków.

Przewidziane w art. 4241 § 2 k.p.c. wyjątkowe wypadki, umożliwiające

złożenie skargi od prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej

instancji, powinny być jednoznacznie wykazane. W wypadku powołania się na

naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest wykazanie, że

dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz

dokładne określenie w jaki sposób doszło do jej naruszenia (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., IV CNP 11/06, niepubl. oraz z dnia

6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, niepubl.). Podniesiony przez skarżącą zarzut

naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego jest ogólnikowy i nie zawiera

dostatecznych argumentów świadczących o występowaniu niezgodności z prawem

o kwalifikowanym charakterze. Konkludując trzeba stwierdzić, iż nie zachodzi

wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Jeżeli zaś nie zachodzi

wyjątek, o którym mowa w powołanym przepisie, skarga podlega odrzuceniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 8 § 2 k.p.c.

postanowił, jak w sentencji.