Supreme Court dismisses appeal for invalidity of final judgment rendered before September 2004. The claim is inadmissible as it predates the new procedural law. The applicant failed to appeal the lower court's decision in time.

Sygn. akt I CNP 22/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski

w sprawie ze skargi B. T. o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w M.

z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt I Ns …/04

w sprawie z wniosku B. T.

przy […]

o stwierdzenie nabycia spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r. Sąd Rejonowy w Mł. stwierdził

nabycie spadku po Z. T. Wnioskodawca nie złożył wniosku o uzasadnienie tego

postanowienia i nie zaskarżył go apelacją.

W

związku

ze

wskazanym

postanowieniem

wnioskodawca

zażądał

stwierdzenia jego niezgodności z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z dniem 6 lutego 2005 r. w sposób istotny znowelizowane zostały przepisy

kodeksu postępowania cywilnego, bowiem ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju

sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98, dalej – ustawa z dnia

22 grudnia 2004 r.) w tytule VI księgi pierwszej części pierwszej tego kodeksu

dodano dział VIII, zatytułowany „Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia” (art. 4241 - 42412). Wprowadzenie do kodeksu

postępowania cywilnego nowego rodzaju postępowania przed Sądem Najwyższym

wiąże się z dokonaną - ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy –

Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692; dalej –

ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.) - nowelizacją kodeksu cywilnego w zakresie

uregulowania odpowiedzialności organów władzy publicznej za szkodę wyrządzoną

niezgodnym z prawem jej działaniem. Przepis art. 417 1 § 2 znowelizowanego

kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez

wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można

żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.

Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna

decyzja

zostały

wydane

na

podstawie

aktu

normatywnego

niezgodnego

z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W sytuacji

określonej w tym przepisie ustawodawca uzależnił więc możliwość dochodzenia

naprawienia szkody od uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu, że

orzeczenie nie było zgodne z prawem. Aczkolwiek nowelizacja przepisów prawa

materialnego weszła w życie z dniem 1 września 2004 r. (art. 6 ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r.), to wymagane „właściwe postępowanie”, mające na celu

uzyskanie prejudycjalnego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem,

uregulowano dopiero we wskazanych wyżej art. 4241 - 42412 k.p.c.

Powyższa kwestia temporalna została już wyjaśniona w orzecznictwie Sądu

Najwyższego. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od

orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r. (por. uchwała

składu siedmiu sędziów z dnia 26 października 2005 r., III BZP 1/05, Biul. SN 2005,

nr 10, s. 25, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r., I CNP 1/05,

niepubl.). Wnioskodawca zaskarżył natomiast postanowienie Sądu pierwszej

instancji wydane przed tą datą, co przesądza o niedopuszczalności skargi.

Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia służy od

prawomocnych orzeczeń, których zmiana lub uchylenie w drodze przysługujących

stronie środków prawnych nie była i nie jest możliwa. W wyjątkowych wypadkach,

określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., skarga jest dopuszczalna pomimo

nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych. Wystąpienie

takiego wypadku skarżący powinien jednak, zgodnie z art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c.,

wykazać w skardze. Skoro nie został on wykazany w skardze wnioskodawcy, o jej

dopuszczalności decydują przesłanki określone w art. 424 1 § 1 k.p.c. Przedmiotowa

skarga przesłanek tych nie spełnia, gdyż wnioskodawca nie skorzystał we

właściwym czasie z prawa do wniesienia apelacji od postanowienia Sądu

Rejonowego w M.z dnia 4 sierpnia 2004 r. W konsekwencji, również z tych

względów skarga jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu (art. 424 8 § 1 k.p.c.).

Z podanych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 4248 § 1

k.p.c.).

jc