Supreme Court dismisses late appeal for invalidity due to non-extendable two-year statute of limitations.

Sygn. akt I BP 5/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski

w sprawie z powództwa L. Ż.

przeciwko Miejskiej Bursie Szkolnej w Z.

o wynagrodzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2010 r.,

skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 11 marca 2008 r.,

odrzuca

skargę

i

odstępuje

od

obciążania

powoda

obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz pozwanej.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2008 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych oddalił apelację powoda L. Ż. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu

Pracy z dnia 4 lipca 2007 r., w sprawie przeciwko pozwanej Miejskiej Bursie

Szkolnej o wynagrodzenie.

Wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył w całości skargą o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skargę oparto na podstawie

naruszenia art. 13 k.p. i art. 233 § 1 k.p.c. Skarżący, domagając się stwierdzenia

niezgodności z prawem orzeczenia Sądu drugiej instancji, wniósł o "uchylenie

zaskarżonego wyroku". Powołując się na to, że w dniu 12 lutego 2010 r. zmarł jego

ojciec - co wiązało się z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad matką do

dnia 21 marca 2010 r. - powód zaznaczył, że nie mógł wnieść skargi w terminie

ustawowym, dlatego złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. W

uzasadnieniu skargi powód wywiódł, że ustalenia faktyczne będące podstawą

wyroku Sądu drugiej instancji "w dużej mierze są dowolne", nie zostały oparte na

materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy i "nie rozważają" wszechstronnie

materiału dowodowego zebranego w sprawie. Powód nadmienił, że w dniu 19 maja

2008 r. od orzeczenia Sądu Okręgowego wniósł osobiście środek odwoławczy

zwany "ustosunkowaniem się do wyroku", który wobec uchybień formalnych został

odrzucony. Z tej przyczyny wzruszenie zaskarżonego wyroku przy pomocy innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

W odpowiedzi na skargę pozwana wniosła o jej odrzucenie z uwagi na

niewykazanie przez powoda szkody wywołanej wydaniem zaskarżonego wyroku

oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W myśl art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub

uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie

było i nie jest możliwe. Skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w

terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się (art. 4246 § 1 k.p.c.).

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została złożona po upływie

ustawowego terminu. Tę okoliczność przyznał sam skarżący, formułując wniosek o

przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednakże przedmiotowy wniosek nie

mógł zostać uwzględniony, bowiem jest on niedopuszczalny. Sąd Najwyższy w

utrwalonym orzecznictwie (por. postanowienia z dnia 15 czerwca 2007 r., I CNP

28/07, OSNC-ZD 2008 nr 3, poz. 61 oraz z dnia 11 stycznia 2008 r., I BU 15/07,

LEX nr 448221) przyjmuje, że termin do wniesienia skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie podlega przywróceniu na

podstawie art. 168 k.p.c. Dwuletni ustawowy termin do wniesienia skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem jest z jednej strony terminem zawitym prawa

materialnego, z drugiej zaś - terminem procesowym. Jego materialnoprawna

funkcja wiąże się z tym, że wniesienie skargi inicjuje postępowanie sądowe

zmierzające do stwierdzenia jednej z przesłanek odpowiedzialności Skarbu

Państwa za działalność judykacyjną - niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.). Na gruncie prawa materialnego uchybienie

terminowi do wniesienia skargi powoduje niemożność skutecznego dochodzenia

roszczenia odszkodowawczego. Warunkiem powstania (wymagalności) roszczenia

o odszkodowanie jest wniesienie skargi i uzyskanie orzeczenia stwierdzającego

niezgodność z prawem zaskarżonego orzeczenia (art. 4171 § 1 k.c. w związku z art.

4241 k.p.c.). W tej sytuacji zaniechanie wniesienia skargi albo uchybienie terminowi

z art. 4246 § 1 k.p.c. wywołuje skutki w zakresie prawa materialnego (niemożność

skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego). Procesowy charakter

terminu do wniesienia skargi wyraża się - z kolei - wyznaczeniem okresu, w którym

skarga może być wniesiona, pod rygorem jej odrzucenia (art. 424 8 § 1 k.p.c.).

Uwzględniając dwoisty charakter przedmiotowego terminu, a zwłaszcza jego

dominującą funkcję materialnoprawną, należy - w konsekwencji - przyjąć, że nie

podlega on przywróceniu.

W tym stanie rzeczy - z uwagi na niemożność przywrócenia terminu do jej

wniesienia - skarga powoda jako spóźniona podlegała odrzuceniu stosownie do art.

4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.