Supreme Court dismisses claim for state compensation for a clearly erroneous final labor court judgment.

Sygn. akt I BP 2/10

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf

w sprawie z powództwa B. K.

przeciwko M. M. - Gospodarstwu Ogrodniczemu Zakładowi "P." w P.

o zapłatę odszkodowania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 maja 2010 r.,

skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 24 czerwca 2008 r.,

odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r., Sąd Rejonowy w P. zasądził na rzecz

powódki odszkodowanie w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy

o

pracę

bez

wypowiedzenia

bez

winy

pracownika,

tj.

rozwiązaniem

przedwczesnym.

Apelację od tego wyroku wniósł pozwany pracodawca, dowodząc, że złożył

skutecznie oświadczenie woli po upływie okresu ochronnego, o którym mowa w art.

53 § 1 ust. 1 k.p. Pozwany pracodawca wskazał, że data rozwiązania stosunku

pracy jest data zapoznania się pracownika z pismem zawierającym przedmiotowe

oświadczenie woli (art. 61 k.c.).

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w K. podzielił argumenty apelującego i wyrokiem

z dnia 24 czerwca 2008 r., powództwo oddalił.

Powódka

wniosła

skargę

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego wyroku SO w K. z dnia 24 czerwca 2008 r. zaskarżając wyrok w

całości.

W skardze podkreślono, że wyrok Sądu Okręgowego jest wadliwy.

Oczywista wadliwość dotyczy – zdaniem skarżącego – mylnego zastosowania art.

61 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i art. 53§1 pkt 1 k.p.; art. 99 k.c. i art. 104 k.c.

Powódka wskazała, że poniosła szkodę wobec niezasądzenia na jej rzecz

odszkodowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sprawa rozpatrywana jest z uwzględnieniem przepisów

skargi

kasacyjnej,

lecz

skargi

o

stwierdzenie

dotyczących nie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia. Skarga taka jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

szczególnego

rodzaju.

Jest

środkiem prawnym

służącym

nie

wzruszeniu

prawomocnego orzeczenia, lecz kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia w

związku z możliwością ubiegania się o przyznanie od Państwa (Skarbu Państwa)

odszkodowania za szkodę wyrządzona wydaniem prawomocnego orzeczenia (art.

4171 § 2 k.c.).

Istnieją pewne analogie między tą skargą a skargą kasacyjną. Przede

wszystkim obie skargi są instrumentem

kontroli legalności orzeczeń. Jednakże

skargi te nie są tożsame. Skarga, o której mowa w art. 424 1 k.p.c. wymaga oceny,

że kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem. Natomiast skarga

kasacyjna może wynikać tylko z zarzutu naruszenia prawa.

Orzeczenie niezgodne z prawem – w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z

art. 4171 § 2 k.c. – to orzeczenie nie tylko naruszające prawo, ale orzeczenie, które

jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z

ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku

szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które

jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. A zatem stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to nie tylko stwierdzenie jego

obiektywnej bezprawności, lecz dodatkowo konieczność dokonania oceny, że

orzeczenie to jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało

wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego

zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej

(wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2006 r., I BP 1/06).

Dla uzasadnienia rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie kwestią

kluczową

jest

ustalenie

daty

rozwiązanie

stosunku

pracy

w

trybie

natychmiastowym bez winy pracownika. Jest oczywistym, że data ta nie może

wyprzedzać dojścia do wiadomości pracownika oświadczenia woli pracodawcy o

rozwiązaniu stosunku pracy. Taka teza nie może być kwestionowana. A zatem jej

zanegowanie w skardze wymaga oceny, że skarga jest oczywiście bezzasadna.

Stąd orzeczenie Sądu Okręgowego jest prawidłowe i nie przeczy wskazanym w

skardze przepisom. Co więcej orzeczenie to wynika z powszechnie przyjętych

rozwiązań prawnych dotyczących składania oświadczeń woli i ugruntowanej w

nauce polskiej teorii doręczenia oświadczenia woli jego adresatowi.

Zgodnie z art. 424 9 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcie do rozpoznania

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jeśli

skarga jest oczywiście bezzasadna. Oceny, czy skarga jest

bezzasadna", należy dokonywać w powiązaniu z pojęciem

„oczywiście

„niezgodności

orzeczenia z prawem", skoro jest ono elementem konstrukcyjnym skargi (art. 4245

§ 1 pkt 3 i 6 k.p.c.). Orzeczenie niezgodne z prawem - w rozumieniu art. 4241 k.p.c.

w związku z art. 4171 § 2 k.c. - to orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i

niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami

rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni

lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej

analizy prawniczej. Takie definiowanie pojęcia „orzeczenie niezgodne z prawem"

wynika ze specyfiki władzy sądowniczej oraz jej ustroju i w konsekwencji

konieczności formułowania autonomicznej, swoistej definicji bezprawności jako

przesłanki odpowiedzialności państwa za szkodę wyrządzoną orzeczeniem

sądowym. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla

się, że szczególne funkcje wypełniane w państwie przez sądy oraz zasada

pewności prawa powodują, że państwo może ponieść odpowiedzialność za szkodę

wyrządzoną orzeczeniem sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób

oczywisty, w przypadku bowiem wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny

jest pewien margines błędu, którego popełnienie nie może rodzić odpowiedzialności

odszkodowawczej państwa (wyrok ETS z dnia 30 września 2003 r., w sprawie C224/01, Gerhard Koebler przeciwko Austrii). Również Trybunał Konstytucyjny w

wyroku z 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 (OTK 2001 nr 8, poz. 256), zwrócił uwagę, że

stan prawny wynikający z wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji nie może być

rozumiany

jako

stworzenie

podstawy

prawnej

do

dochodzenia

roszczeń

odszkodowawczych w odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2008 r., II BP 62/07,

niepublikowane). Przyjąć zatem należy, że bezzasadność skargi jest oczywista, gdy

już z jej treści, bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań, wynika, że nie

zostałaby uwzględniona, czyli Sąd Najwyższy oddaliłby ją (por. postanowienie SN z

dnia 26 sierpnia 2008 r. III BP 3/08 - OSNP 2010/1-2/13).

Niewątpliwie ad casum w dacie otrzymania pisma (co nie jest sporne między

stronami) powódka otrzymała oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy,

dopiero w tej dacie mogła się z nim zapoznać i z tą data stosunek pracy uległ

rozwiązaniu. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest trafne, nie

wymaga szczególnie finezyjnych interpretacji prawa, a

wynika z powszechnie

przyjętych ocen i poglądów doktryny na temat oświadczeń woli i ich składania.

Zanegowanie tez i wykładni powszechnie przyjętych przez naukę i judykaturę

powoduje - zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie - że skarga opierająca

swe wywody tylko na kwestionowaniu tych tez i interpretacji jest oczywiście

bezzasadna w rozumieniu art. 424 9 k.p.c.

Z tych względów na zasadzie art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.