Supreme Court allowed appeal, overturning regional court's order for outpatient treatment due to legal error.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland partially allowed the General Prosecutor's appeal against a regional court decision. The lower court had ordered the defendant, found not criminally responsible due to mental incapacity, to undergo outpatient alcohol treatment. The court ruled this violated Article 93 of the Criminal Code because such measures for incapacitated offenders must be ordered under Article 94, requiring placement in a closed psychiatric facility.
Legislator headnote
AI generatedArt. 93 k.k.; Art. 94 k.k.: The general guarantee provision of Article 93 of the Criminal Code cannot serve as the sole basis for ordering outpatient treatment for offenders found not criminally responsible; such measures must be ordered under Article 94, which mandates placement in a closed psychiatric facility.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II KK 286/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Dorota Rysińska Protokolant Anna Janczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 listopada 2012 r., sprawy L. S. oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2012 r., p o s t a n o w i ł: I. uchylić postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej środka zabezpieczającego; II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., orzekł:
1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. postępowanie karne w sprawie przeciwko L. S. umorzył;
2. na podstawie art. 93 k.k. skierował L. S. na leczenie ambulatoryjne związane z jego uzależnieniem od alkoholu; 2 3. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa. Orzeczenie to, wobec niezaskarżenia przez strony postępowania uprawomocniło się w dniu 15 marca 2012 roku. Od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2012 r., kasację wywiódł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył powyższe postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego orzeczenia wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu, na korzyść L.
S. Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego – art. 93 k.k., polegające na błędnej jego wykładni i w konsekwencji na niezasadnym orzeczeniu na podstawie tego przepisu wobec L. S., który dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k., środka zabezpieczającego w postaci skierowana na leczenie ambulatoryjne, podczas gdy – stosownie do art. 94 § 1 k.k. – wobec sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 31 § 1 k.k., możliwe jest orzeczenie tylko środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki, określone w tym przepisie i wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Sąd Rejonowy niezasadnie z rażącym naruszeniem przepisu art. 93 k.k., orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne w związku z uzależnieniem od alkoholu. Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, stosowanej do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić samodzielnej podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego. 3 „Skierowanie na leczenie ambulatoryjne", o którym mowa w obecnym brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia 5 listopada 2009r. wprost stwierdzono, że „podkreślenia wymaga również fakt, że zakresem podmiotowym projektowanej regulacji objęci będą wyłącznie sprawcy, którzy w chwili dokonywania czynu zabronionego nie byli niepoczytalni, ani nie stwierdzono u nich choroby psychicznej. Sprawcy, u których w toku postępowania karnego stwierdzono niepoczytalność określoną w art. 31 § 1 k.k., podlegają bowiem zasadom określonym w art. 94 k.k. i obejmowani są w ramach orzeczonego środka zabezpieczającego leczeniem w zamkniętych zakładach psychiatrycznych, jeżeli spełnione są kumulatywne warunki do orzeczenia takiego środka" (Druk Sejmowy VI Kadencji nr 1276).
Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k., jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec L. S. środka zabezpieczającego w postaci skierowania go na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne, istotnie, jak zarzucono to w kasacji, stanowiło rażące naruszenie tego przepisu, niedającego ku temu prawnej podstawy. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego orzeczenia wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu.
Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego na podstawie art. 638 k.p.k. obciążono Skarb Państwa.