Supreme Court overturns lower court's cost ruling in insurance dispute, ordering defendant to pay plaintiff's appeal costs.

Sygn. akt V CZ 47/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa K. G. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2012 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 24 stycznia 2012 r., 1. uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 (sześćset) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. nie obciążył strony pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego mimo oddalenia apelacji tej strony (pkt II wyroku). Sąd Okręgowy odwołał się do przepisu art. 102 k.p.c. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie o kosztach strona powodowa domagała się jego zmiany i zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości 600 zł. W ocenie strony skarżącej, nie zachodziły w rozpoznawanej sprawie względy słuszności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 102 k.p.c., a strona pozwana, jako przegrywająca sprawę w drugiej instancji, powinna ponieść koszty postępowania odwoławczego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy nie obciążył strony pozwanej PZU SA, kosztami postępowania odwoławczego, powołując się na charakter rozpoznawanej sprawy, a w szczególności na to, że „ocena zgłoszonego roszczenia i zarzutów apelacyjnych zależała ostatecznie od obrachunku dokonanego przez Sąd orzekający” i dlatego „zachodzą względy słuszności pozwalające na zastosowanie wskazanego przepisu” (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym ocena podstaw zastosowania art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz okolicznościami rozpoznawanej sprawy i może być podważoną przez Sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa.

Jeżeli, w ocenie Sądu Okręgowego, odstąpienie od obciążania pozwanego ubezpieczyciela kosztami postępowania apelacyjnego uzasadniać miało jedynie „obrachunek dokonany przez Sąd orzekający” i to w sytuacji, w której taki obrachunek stanowi niezbędną aktywność orzeczniczą sądu w sprawach waloryzacyjnych, to na pewno wskazana podstawa zastosowania art. 102 k.p.c. okazała się nieprzekonywająca. W tej sytuacji należało uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie o kosztach (zawarte w pkt II wyroku) i zasądzić koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania zażaleniowego (art. 3941 § 3 k.p.c., w zw. z art. 39815 § 2 k.p.c. i w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.). 3 db