Supreme Court dismisses appeal on costs where claim is clearly unfounded and no special circumstances exist. Appeal rejected; legal aid fee awarded to counsel.

Sygn. akt V CZ 111/11 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa T. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu w O. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2012 r., zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2011 r., 1.) oddala zażalenie; 2.) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz adw.

J. F., prowadzącej kancelarię adwokacką , kwotę 300 zł trzysta) powiększoną o podatek od towarów i usług (VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda oraz zasądził od niego na rzecz strony pozwanej kwotę 2 970 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Uzasadniając orzeczenie o kosztach procesu, Sąd Apelacyjny stwierdził, że jego podstawę stanowi art. 98 k.p.c. wyrażający zasadę odpowiedzialności za wynik sporu.

Art. 102 k.p.c. ma natomiast charakter wyjątkowy i może być stosowany w sytuacjach szczególnych. Powód nie może więc korzystać z takiego uprzywilejowania, tym bardziej że jego powództwo można ocenić jako oczywiście bezzasadne. W zażaleniu powód domagał się uchylenia orzeczenia o kosztach, powołując się na naruszenie art. 102, 108 § 1 i 328 § 2 k.p.c., art. 110 i 111 u.k.s.c. oraz art. 45 Konstytucji. Skarżący wskazał na aktualny brak dochodów wynikający z tymczasowego aresztowania oraz na nadmierną wysokość zasądzonych kosztów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Orzekanie o kosztach procesu mieści się w sferze znacznej swobody decyzyjnej sądu rozstrzygającego sprawę w instancji, w związku z czym kontrola odwoławcza jest tu ograniczona, w szczególności w sytuacji, w której kontroli takiej dokonuje Sąd Najwyższy. Do jego zadań ustawowych należy bowiem wyjaśnianie zagadnień prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz korygowania oczywistych naruszeń prawa. Skarżący bezzasadnie zarzucił „nadmierną wysokość” zasądzonych kosztów, obejmujących wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną stronie pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.

W zażaleniu pominięto, że żądanie pozwu obejmowało dwa, a nie jedno roszczenie, a zasądzona kwota została ustalona na poziomie minimalnym (3600 zł + 360 zł = 3960 zł x 0,75 = 2970 zł). Bezzasadnie zostały również powołane art. 110-111 u.k.s.c., bez znajomości art. 108 u.k.s.c. stanowiącego, że zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. 3 W sposób nieuzasadniony odwołano się także do art. 45 Konst., ponieważ powodowi zapewniona została droga sądowa w obu instancjach.

Sąd Apelacyjny przedstawił motywy orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego (art. 98 § 1 k.p.c.), wyjaśnił też przyczyny niezastosowania art. 102 k.p.c. W ramach swojej kompetencji przepisów tych nie naruszył. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Na rzecz pełnomocnika powoda, świadczącego nieopłaconą pomoc prawną w postępowania zażaleniowym, zasądzone zostało od Skarbu Państwa należne wynagrodzenie.