Supreme Court reversed lower court's exemption from costs, ordering defendant to pay appeal fees due to lack of financial hardship.

Sygn. akt V CZ 128/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa „W.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. przeciwko S. S. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2012 r., zażalenia strony powodowej na orzeczenie dotyczące kosztów, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 lipca 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z dnia 13 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania, wskazując, że sytuacja zdrowotna i materialna pozwanego pozwalają na zastosowania art. 102 k.p.c. Zażaleniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. powód zaskarżył postanowienie Sądu drugiej instancji o kosztach wnosząc o jego uchylenie i podniósł zarzut naruszenia art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione. Stosownie do treści art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przywołany przepis przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania – zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega w pierwszym rzędzie ocenie sądu orzekającego.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena zasadności zastosowania tego przepisu wymaga rozważenia wszelkich okoliczności odnoszących się zarówno do stanu majątkowego, jak i osobistego strony. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że pozwany otrzymuje miesięcznie świadczenie z tytułu ubezpieczenia społecznego w kwocie 2 813,24 złotych; w toku postępowania nie korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, ani też nie podnosił, że znajduje się w złej sytuacji materialnej. Z tego też względu nie znajduje uzasadnienia ocena dokonana przez Sąd drugiej instancji, że pozwany znajduje się w takiej sytuacji, która pozwala na zastosowanie art. 102 k.p.c. W tym stanie rzeczy zażalenie pozwanego okazało się uzasadnione i na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Wysokość tej kwoty odpowiada stawce minimalnej 3 podstawowej dla wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie, przy uwzględnieniu wysokości stawki dla postępowania w sądzie drugiej instancji (§ 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).