Supreme Court dismissed appeal against first-instance judgment due to failure to pay appeal fee and lack of exceptional circumstances.

Sygn. akt IV CNP 104/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi powodów B. W. – D., A. D., E. D., B. T. i Z. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 marca 2010 r., w sprawie z powództwa A. G., B. W. – D., A. D., E. D., B. T. i Z. T. przeciwko Międzyosiedlowej Spółdzielni Mieszkaniowej MSM w L. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2012 r., 1. odrzuca skargę 2. nie obciąża powodów kosztami postępowania skargowego na rzecz strony pozwanej.

Uzasadnienie 2 Powodowie – /…/ wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, tj. Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 marca 2010 r. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może zostać wniesiony w ściśle określonych w ustawie przypadkach. Co do zasady skarga przysługuje od prawomocnych orzeczeń Sądu drugiej instancji, jednak w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (art. 4241 § 1 i 2 k.p.c.).

W takiej sytuacji niezgodność orzeczenia Sądu pierwszej instancji z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, a zatem może wynikać jedynie z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Jak wskazano w judykaturze wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2, należy skonkretyzować i uprawdopodobnić (postanowienie SN z dnia 16 maja 2008 r., I CNP 21/08, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie, powodowie wnieśli apelację od orzeczenia wydanego przez Sąd pierwszej instancji, która jednak została odrzucona, albowiem powodowie nie uiścili w zakreślonym terminie opłaty od apelacji.

Taka sytuacja nie stanowi „wyjątkowego wypadku” w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. i wbrew ocenie skarżących nie uzasadnia poglądu o pozbawieniu powodów prawa do sądu. Powodowie nie uiścili opłaty od apelacji, kwestionując zasadność jej pobierania, mimo że wraz z zobowiązaniem do uiszczenia opłaty od apelacji, zostali pouczeni o skutkach nieuczynienia zadość zobowiązaniu Sądu, a to odrzuceniu apelacji. W takiej sytuacji nie można mówić, że w sprawie zachodzi szczególny wypadek 3 uzasadniający żądanie stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia Sądu pierwszej instancji.

Należało także uwzględnić, że niezależnie od sposobu prowadzenia postępowania poprzedzającego odrzucenie apelacji postanowienie w tym przedmiocie podlegało zaskarżeniu. Powodowie skorzystali z takiej możliwości, a ich zażalenia Sąd Apelacyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. Nie można zatem przyjąć, że powodowie zostali pozbawieni dostępu do instancji odwoławczej. Z uwagi na powyższe, stosownie do treści art. 4248 § 2 k.p.c., skargę należało odrzucić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 42412 k.p.c. md