Supreme Court dismisses appeal for non-payment of court fees in civil proceedings initiated before the 2007 fee law amendment.

Sygn. akt II CZ 81/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSA Marek Machnij w sprawie z wniosku I. B. i in., przy uczestnictwie T. B. i in. , o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2011 r., zażalenia wnioskodawczyni I. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 stycznia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy 2 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. nr 21, poz. 123 – dalej: „ustawa zmieniająca”) w sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, w tym art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r., przewidujący obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych. W zażaleniu uczestniczka, powołując się na naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2006 r., II CZ 102/06 (LEX nr 610078), wskazała, że obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej nie objął odrzuconej skargi kasacyjnej, jako pisma procesowego nienależącego do „postępowania w danej instancji, które się zakończyło”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawą nowelizującą, obowiązującą od dnia 10 marca 2007 r. (art. 3), uchylono art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, na którego podstawie pobierano opłatę podstawową m.in. od skargi kasacyjnej wnoszonej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, jak też zmieniono art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazujący stronie korzystającej ze zwolnienia od kosztów sądowych uiścić opłatę podstawową. Jednakże w art. 2 ustawy nowelizującej zastrzeżono, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (zob. w szczególności orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 75/07, LEX nr 512974, z dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 48/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 102 i z dnia 17 listopada 2009 r., LEX nr 551125), art. 2 ustawy nowelizującej jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i nie uzależnia poniesienia opłaty od określonego stadium (instancji) postępowania sądowego. O konieczności uiszczenia przez stronę korzystającą ze zwolnienia od kosztów sądowych opłaty podstawowej decyduje zatem tylko chwila wszczęcia sprawy.

Powołane w zażaleniu postanowienie Sądu 3 Najwyższego z dnia 12 grudnia 2006 r., II CZ 102/06, w którym wyrażono odmienny pogląd, jest orzeczeniem odosobnionym. Rozpoznawana sprawa została wszczęta w dniu 4 września 1998 r., tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej, wobec czego mają do niej zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. art. 14 ust. 2 i niezmieniony art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem przyjął, że od wniesionej skargi kasacyjnej należało pod rygorem odrzucenia (art. 3986 § 2 k.p.c.) uiścić opłatę podstawową, dlatego zażalenie jako bezzasadne zostało oddalone (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db