Supreme Court allows cassation appeal against curator's lack of standing in property ownership dispute. The court ruled the curator is properly legitimated to sue regarding inherited property. This decision clarifies the legal standing of a curator in such proceedings.

Sygn. akt III CSK 219/09

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. przeciwko kuratorowi spadku po S. B. i L. R. – B. P. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2011 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 kwietnia 2009 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie 2 Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. w pozwie skierowanym przeciwko B. P. – kuratorowi nie objętego spadku po S. B. i L. R. wnosił o ustalenie, że Skarbowi Państwa przysługuje na podstawie art. 34 ust.1 lit. a w związku z art. 1 ust.1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. B. […] objętej księgą wieczystą nr […] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K. Kurator wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc zarzut braku legitymacji biernej.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. oddalił powództwo podzielając zarzut pozwanej, a Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r. oddalił apelację strony powodowej. Sądy obu instancji stwierdziły, że w świetle art. 935 § 1 w związku z art. 667 § 2 k.p.c., kurator spadku może pozywać i być pozywany jedynie w sprawach wynikających z zarządu nieruchomością spadkową, a zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyrokach z dnia 5 kwietnia 1956 r. III CR 566/56 (OSN z 1956 r., nr 4, poz.

83) i z dnia 8 lipca 1969r. III CRN 220/69 (OSNC z 1970 r., nr 5, poz.83), spór o ustalenie własności nie mieści się w pojęciu zarządu nieruchomością. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 935 § 1 w związku z art. 667 § 2 i w związku z art. 666 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udział kuratora spadku w procesie o ustalenie własności nieruchomości wchodzącej w skład spadku nie mieści się w pojęciu wykonywanego przez niego zarządu nieruchomością spadkową, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 935 § 1 w związku z art. 666 § 1 k.p.c. i uznania, iż kurator spadku nie ma legitymacji procesowej biernej w sprawie o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości. 3 Przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które Sąd Najwyższy sformułował w pytaniu:

„czy kurator spadku jest biernie legitymowany w sprawie o ustalenie nabycia przez Skarb Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) własności nieruchomości wchodzącej w skład spadku?” i przekazał do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uchwałą składu siedmiu sędziów podjętą w dniu 1 lutego 2011 r. III CZP 78/10 udzielił na to pytanie odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie z art. 39817 § 2 k.p.c. stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w powyższej uchwale jest wiążące w rozpoznawanej sprawie, a zatem Sąd Najwyższy jest nim związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej strony powodowej, w której jedynym zarzutem było naruszenie wskazanych wyżej przepisów i bezpodstawne przyjęcie, że kurator spadku nie ma legitymacji biernej w rozpoznawanej sprawie o ustalenie nabycia przez Skarb Państwa – na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich – własności nieruchomości opisanej w pozwie, wchodzącej w skład spadku po S. B. i L.

R. W świetle podjętej w sprawie uchwały składu siedmiu sędziów i argumentów przedstawionych w jej uzasadnieniu, zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadniony, co prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 39815 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).