Legislator Case Law & Legislation
I UK 210/10 AI generated

Supreme Court dismisses appeal; new social security law not retroactive to prior administrative decision date.

Case Number I UK 210/10
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a social security office decision denying pre-retirement benefits. The insured argued that a new law protecting employee claims should apply retroactively to a later date, but the court held that administrative proceedings are generally bound by the legal status at the time of the initial decision. Consequently, the court ruled that the new statute could not alter the outcome based on facts already established under the previous legal framework.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych; ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych: The court's review of administrative decisions is limited to the legal status at the time of the decision; a new law cannot retroactively change the outcome if the underlying facts were already determined under the previous legal regime.

Keywords

AI generated
pre-retirement benefits social security law retroactive application employee claims protection administrative decision cassation appeal legal status

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w związku z ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
art. 316 § 2 k.p.c
prawa procesowego - art. 316 § 2 k.p.c.
art. 225 k.p.c
w związku z art. 225 k.p.c., gdyż rozprawa powinna być otwarta na nowo wobec zmiany ustawy z 13 lipca 2006 r.
art. 39813 § 1 k.p.c
Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu tylko w granicach zarzutów jej podstaw, a te nie uzasadniają jej wniosków (art. 39813 § 1 k.p.c.
art. 316 § 1 k.p.c
1 i 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych mógłby być rozważany, gdyby uznać, że składał się na stan rzeczy w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.).
art. 39814 k.p.c
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 39814 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
II CK 104/2004
Nie stoi to w sprzeczności z orzecznictwem przedstawionym w uzasadnieniu skargi (II CK 104/2004, V CKN 269/2000, I CKN 179/9).
V CKN 269/2000
Nie stoi to w sprzeczności z orzecznictwem przedstawionym w uzasadnieniu skargi (II CK 104/2004, V CKN 269/2000, I CKN 179/9).
I CKN 179/9
Nie stoi to w sprzeczności z orzecznictwem przedstawionym w uzasadnieniu skargi (II CK 104/2004, V CKN 269/2000, I CKN 179/9).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I UK 210/10

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z odwołania A. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o świadczenie przedemerytalne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 grudnia 2010 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 marca 2010 r., oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z 3 marca 2010 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 4 czerwca 2009 r. i oddalił odwołanie A.

R. od decyzji pozwanego odmawiającej mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżący A. R. 14 sierpnia 2008 r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. Był zatrudniony do 8 stycznia 2008 r. u L. T., prowadzącego sklep 2 ogólnospożywczy. W świadectwie pracy podano, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę - likwidacji stanowiska. Pozwany uznał skarżącemu 39 lat, 3 miesiące i 11 dni okresów uprawniających do emerytury. Decyzją z 28 października 2008 r. odmówił mu prawa do świadczenia przedemerytalnego z braku 40 lat takich okresów (na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych).

Skarżący 26 listopada 2008 r. złożył odwołanie od tej decyzji i załączył sprostowane przez pracodawcę świadectwo pracy z 8 listopada 2008 r., zawierające stwierdzenie, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę - likwidacji stanowiska pracy wobec niewypłacalności. Pozwany ustalił, iż decyzją z 9 grudnia 2008 r. wykreślono z dniem 30 listopada 2008 r. z ewidencji L. T. jako prowadzącego działalność gospodarczą. Wykreślenie nastąpiło na podstawie jego zawiadomienia z 9 grudnia 2008 r. o zaprzestaniu wykonywania działalności.

Na pytanie pozwanego L. T. oświadczył w piśmie z 14 stycznia 2009 r., że żadne roszczenia pracownicze z powodu jego niewypłacalności nie zostały ujęte w wykazie. Po tych ustaleniach pozwany decyzją z 16 stycznia 2009 r. uchylił poprzednią decyzję z 28 października 2008 r. i ponownie odmówił prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z powodu niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych).

Sąd Okręgowy wezwał pracodawcę L. T. jako zainteresowanego i ustalił, że skarżący był u niego zatrudniony jako pracownik fizyczny, otrzymał wynagrodzenie za dwa pierwsze miesiące pracy (od 1 lipca 2007 r.) i „za okres chorobowego", a dalszych wypłat nie otrzymał. Według danych pozwanego od lutego do grudnia 2007 r. u pracodawcy („płatnika") były ubezpieczone 4 osoby, w tym sam prowadzący działalność L. T. W styczniu, lutym i marcu 2008 r. ubezpieczone były tylko 2 osoby: prowadzący działalność i osoba na urlopie wychowawczym.

W pisemnym oświadczeniu z 8 listopada 2008 r. L. T. stwierdził, że A. R. został zwolniony z powodu niewypłacalności firmy. Oświadczył ponadto, że w styczniu 2008 r. zwolnił pracowników z powodu niewypłacalności firmy oraz iż nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne i nie wypłacił skarżącemu w całości 3 wynagrodzenia za pracę. Ostatnia wpłata do urzędu skarbowego z tytułu należności podatkowych nastąpiła 28 czerwca 2007 r. z tytułu deklaracji PIT-4 za grudzień 2006 r. Sąd Okręgowy nie przesłuchał L. T., gdyż nie przebywa w miejscu zameldowania.

Uznał, że skarżący nabył świadczenie przedemerytalne na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy ma staż uprawniający do emerytury wynoszący 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy niewypłacalność ta zachodzi również wobec niezaspokojenia przez pracodawcę roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych.

Organ ewidencyjny wykreślił pracodawcę, będącego osobą fizyczną z ewidencji działalności gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej. Datą niewypłacalności pracodawcy jest data dokonania wykreślenia pracodawcy z ewidencji. Sąd Okręgowy ocenił, że przyjęta przez ustawodawcę zasada, iż data wykreślenia z ewidencji jest datą niewypłacalności, jest fikcją. Okoliczności wskazujące na niewypłacalność musiały wystąpić wcześniej niż wpis o wykreśleniu działalności gospodarczej.

Wykreślenie jest skutkiem sytuacji, gdy zachodzi niewypłacalność pracodawcy. Skarżący otrzymał wypowiedzenie z powodu trudności finansowych pracodawcy, narastania zadłużenia, nie regulowania wynagrodzeń, składek na ubezpieczenie społeczne oraz podatków. Pracodawca zwolnił pracowników w styczniu 2008 r., nie uregulował wynagrodzeń i składek. Skarżący spełnił więc warunki przyznania świadczenia przedemerytalnego co zdecydowało o zmianie przez Sąd Okręgowy decyzji pozwanego i przyznaniu mu świadczenia przedemerytalnego.

W apelacji pozwany zarzucił, że przepisy szczególne decydują o niewypłacalności pracodawcy, stąd skoro działalność z ewidencji wykreślono w listopadzie 2008 r. to Sąd nie mógł ustalić, że niewypłacalność pracodawcy - która ma znaczenie jako 4 warunek świadczenia przedemerytalnego - wystąpiła już w styczniu 2008 r. Działalność była nadal prowadzona. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zmiany wyroku i oddaleniu odwołania stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż rozwiązanie z nim stosunku pracy 8 stycznia 2008 r. nie nastąpiło z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Regulacja ta odsyła wprost do przepisów ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, które wyczerpująco określają, kiedy zachodzi niewypłacalność pracodawcy. Ustawa ta określa też jednoznacznie datę niewypłacalności pracodawcy. Zastosowanie miały więc przepisy art. 8 ust. 1 pkt 6 tej ustawy oraz art. 7-7i ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Organ ewidencyjny wykreślił działalność pracodawcy z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 30 listopada 2008 r.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych datą niewypłacalności jest data dokonania wykreślenia z ewidencji. Sąd Okręgowy nie był zatem władny do odmiennego, niż stanowi ustawa, określenia daty niewypłacalności pracodawcy. To, że od kilku miesięcy, poprzedzających rozwiązanie umowy o pracę, nie opłacał on składek na ubezpieczenia społeczne, nie wypłacał skarżącemu wynagrodzenia za pracę, może wskazywać, że przesłanki do stwierdzenia niewypłacalności istniały przed datą wykreślenia pracodawcy z ewidencji działalności gospodarczej.

Nie może to jednak prowadzić do pominięcia regulacji z art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, która określa datę niewypłacalności pracodawcy w sposób jednoznaczny, jako datę dokonania wykreślenia pracodawcy z ewidencji działalności gospodarczej. Rozwiązanie umowy o pracę 8 stycznia 2008 r., tj. ponad 10 miesięcy przed datą niewypłacalności, nie było zatem spowodowane niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu powyższej ustawy, lecz skutkiem likwidacji stanowiska odwołującego. Okoliczność tę potwierdził sam zainteresowany pracodawca w piśmie z 26 grudnia 2007 r. zawierającym wypowiedzenie umowy o pracę i w pierwotnym świadectwie pracy z 8 stycznia 2008 r.

Świadectwo to zostało zmienione przez pracodawcę dopiero po otrzymaniu przez skarżącego decyzji z 28 5 października 2008 r. odmawiającej świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie ma wymaganych 40 lat uprawniających do emerytury. Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego:

1) art. 8 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy przez błędną wykładnię i stwierdzenie, że datą niewypłacalności jest data dokonania wykreślenia z rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w „ust. 1 pkt 6" ustawy o świadczeniach przedemerytalnych;

2) art. 8a ust. 1 i 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, przez niezastosowanie, a który obowiązuje od 19 lutego 2010 r., albowiem do roszczeń z tytułu niewypłacalności pracodawcy powstałych od 1 października 2006 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, na podstawie art. 2 tej ustawy; II. prawa procesowego - art. 316 § 2 k.p.c. w związku z art. 225 k.p.c., gdyż rozprawa powinna być otwarta na nowo wobec zmiany ustawy z 13 lipca 2006 r. poprzez dodanie przepisu art. 8a, powodującej rozszerzenie pojęcia „niewypłacalności" w razie niezaspokojenia roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę, trwającego dłużej niż 2 miesiące. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i orzeczenie do co istoty bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu tylko w granicach zarzutów jej podstaw, a te nie uzasadniają jej wniosków (art. 39813 § 1 k.p.c. w związku 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.).

1. Podstawową normę prawną określał w sprawie art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która - po spełnieniu dalszych warunków - rozwiązała stosunek pracy z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Przepis ten miał 6 pierwszoplanowe znaczenie dla ustaleń stanu faktycznego i zastosowania prawa materialnego.

Stawia utratę zatrudnienia, od której zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego, w określonej relacji do niewypłacalności pracodawcy, w ramach której uprawnione jest stwierdzenie, że chodzi o tę niewypłacalność z którą w związku pozostaje rozwiązanie stosunku pracy. Skarga kasacyjna w tym zakresie nie zarzuca naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. W zarzutach poprzestaje na przepisach ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, której regulacja dotyczy zastępczej (za pracodawcę) wypłaty należności pracowniczych przez określony fundusz, a nie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Rzecz więc w tym, że decydujące znaczenie miałoby sprawdzenie pozytywnej relacji z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, której nie stwierdzono w zaskarżonym wyroku i tego rozstrzygnięcia skarga nie podważa (art. 39813 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny po analizie prawnej stwierdził, że okres ponad 10 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy do daty niewypłacalności pracodawcy jest zbyt odległy, aby przyjąć, że rozwiązanie stosunku pracy wynikało z niewypłacalności pracodawcy. Taki argument jest racjonalny, bo jeśli poszukiwać temporalnych granic związku rozwiązania stosunku pracy i niewypłacalności pracodawcy na użytek wykładni art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, to nie można by pomijać tych przepisów ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych, które również wyznaczają czasowe granice zastępczej odpowiedzialności funduszu za niewypłacalnego pracodawcę (przy wynagrodzeniu za pracę jest to okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy albo okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające ustanie stosunku pracy, jeżeli ustanie stosunku pracy przypada w czasie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy - art. 12), jak też w ogóle przepisów wymagających od pracownika działania w kierunku uzyskania świadczeń z fundusz (art. 15 i 16).

2. Skarga skupia się na samym rozumieniu niewypłacalności i na tle art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 lipca 2006 r. twierdzi, iż powinna być inaczej ujmowana niż przyjął Sąd Apelacyjny. Zarzut nie jest uprawniony, jako że sam przepis ustawy z 7 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (art. 2 ust. 1 pkt 6) stanowi, że chodzi o niewypłacalność w znaczeniu prawnym a nie w znaczeniu potocznym. Nie inaczej rozumiana jest również niewypłacalność na gruncie ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, nawet gdy idzie o niewypłacalność faktyczną objętą przepisem art. 8a, dodanym do tej ustawy.

3. Skarżący zarzuca, że objęty skargą wyrok jest wadliwy jednocześnie z dwóch przyczyn. Po pierwsze z powodu błędnej wykładni art. 8 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. Po wtóre z powodu niezastosowania art. 8a ust. 1 i 2 tej ustawy. Oba przepisy określają przypadki niewypłacalności i skarżący zakłada, że mogły się spełniać do tego samego (ustalonego) stanu faktycznego, co już wstępnie rodzi zasadniczą wątpliwość, gdyż określone w ustawie przypadki niewypłacalności dotyczą odrębnych zdarzeń i sytuacji, co odnosi się również do faktycznej niewypłacalności objętej regulacją z art. 8a.

4. Zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 lipca 2006 r. nie jest uprawniony gdy zakłada, że inne normy mogą wynikać z przepisu w zależności od metody wykładni. Jest to z gruntu wadliwe, albowiem przepis ten ma jasną treść prawną i jego wykładnia nie może prowadzić do przeciwnych wniosków (norm). Postawiony problem w ogóle nie występuje, gdyż gramatyczna treść przepisu nie dozwala nawet na tzw. wykładnię funkcjonalną. Skoro przepis wyraźnie określa, że datą niewypłacalności jest data dokonania wykreślenia pracodawcy będącego osobą fizyczną z ewidencji działalności gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej, to nie można w drodze wykładni określić innej daty niewypłacalności.

Przeciwna wykładnia byłaby contra legem. Potwierdza to tylko, że w sprawie chodzi o prawne a nie o potoczne rozumienie niewypłacalności, oraz to, że w każdym przypadku niewypłacalności jej data jest ściśle określona. Dotyczy to również niewypłacalności faktycznej z art. 8a ustawy, która też ma określone znaczenie prawne na które składa się data niewypłacalności. Innymi słowy można zgodzić się ze skarżącym, że określona w art. 8 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 6 data niewypłacalności pracodawcy często może być o 8 wiele późniejsza niż faktyczne zaprzestanie działalności i sama niewypłacalność finansowa może być o wiele wcześniejsza.

Jeżeli jednak ustawodawca precyzyjne określa datę niewypłacalności, to skarżący zdaje się pomijać, że chodzi tu o regulację dotyczącą zastępczej ochrony roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, w której właśnie ta data ma istotne znaczenie. W rozważanym przypadku nie ma miejsca na wykładnię funkcjonalną, gdyż samo założenie, że jej wynik może być inny niż określony w przepisie jest nieuprawnione, zatem niewypłacalność pracodawcy skarżącego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 6 nie mogłaby być ustalona wcześniej.

Do takiego prawnego rozumienia niewypłacalności odnosi się właśnie przepis art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

5. Jeżeli dobrze odczytać skargę, to uzasadnienia proponowanej wykładni funkcjonalnej art. 8 ust. 1 pkt 6 wcale nie można poszukiwać w przepisie art. 8a ustawy. Otóż są to odrębne sytuacje. Pierwsza dotyczy wykreślenia z rejestru a drugiej nie warunkuje wykreślenie z rejestru. Niewypłacalność łączy się z określonymi zdarzeniami, które nie są tożsame. Ta druga dotyczy niewypłacalności pracodawcy w razie niezaspokojenia roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę trwającego dłużej niż 2 miesiące, wówczas datą wystąpienia niewypłacalności jest upływ 2 miesiąca. Natomiast w pierwszym przypadku, dopóki nie ma wykreślenia z rejestru dopóty nie ma niewypłacalności.

Chodzi o niezaspokojenie roszczeń pracowniczych z braku środków finansowych w związku z określoną procedurą („w postępowaniu krajowym") wykreślenia pracodawcy będącego osobą fizyczną z ewidencji działalności gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej. Data wykreślenia decyduje więc o niewypłacalności. Nie można stwierdzić, że wyrok narusza art. 8 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 8 ust.

2. Przedmiot sprawy wymagał też - i przede wszystkim - analizy przepisy art. 2 ust.1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczenia przedemerytalnych, jednak skarga nie zarzuca jego naruszenia. 9 6. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych mógłby być rozważany, gdyby uznać, że składał się na stan rzeczy w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). Odpowiedź jest negatywna. Rozprawę zakończono 17 lutego 2010 r. a przepis wszedł w życie 19 lutego 2010 r. Skarżący zarzuca tu naruszenie art. 316 § 2 k.p.c. w związku z art. 225 k.p.c. Zarzut nie jest zasadny.

Trudno przyjąć, że wejście w życie nowego przepisu art. 8a ustawy stanowiło istotną okoliczność, która ujawniła się dopiero po zamknięciu rozprawy, skoro samą ustawę uchwalono 8 stycznia 2010 r. Niezależnie jawiłaby się kwestia, czy w ogóle orzekanie w sprawie ma być zależne od nakazu oczekiwania przez sąd na zmianę stanu prawnego. Normy wymagającej od sądu takiego oczekiwania procedura nie przewiduje i to niezależnie czy nowe prawo miałoby być korzystne albo relatywnie niekorzystne dla którejkolwiek ze stron. Tym samym ustawa uchwalona przed zamknięciem rozprawy, która wchodzi w życie w tzw. okresie publikacyjnym, nie stanowi ujawnienia się istotnej okoliczności dopiero po zamknięciu rozprawy.

Nie stoi to w sprzeczności z orzecznictwem przedstawionym w uzasadnieniu skargi (II CK 104/2004, V CKN 269/2000, I CKN 179/9). Ważniejsze jest jednak stwierdzenie, że sądowe postępowanie odwoławcze przed sądem ubezpieczeń społecznych obejmuje z reguły stan prawny z chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Taka też jest zasadniczo czasowo granica sądowej kontroli odwoławczej. Wynika to z tego, że przedmiot sprawy wyznacza decyzja pozwanego. Z każdą decyzją pozwanego łączy się prawo do jej sądowej kontroli. Tak też zmieniała się materia tej sprawy, wszak pierwszą decyzję odmawiającą świadczenia przedemerytalnego oparto na innej podstawie prawnej (przepisie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych).

Oczywiście w sądowej kontroli odwoławczej dopuszcza się zastosowanie stanu prawnego z późniejszej daty, ale wtedy gdy wymagany dla tego prawa stan faktyczny był już uprzednio ustalony i rozważony. W tej sprawie nie jest tak jednak w odniesieniu do odrębnych norm z art. 8 ust. 1 pkt 6 i art. 8a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, choćby dlatego, że w chwili decyzji pozwanego nie było jeszcze przepisu art. 8a pierwszej ustawy, nadto - co wyżej zauważano - oba przypadki niewypłacalności mają na uwadze inne 10 stany faktyczne.

Zmiana prawa wymagałaby też odpowiedniego postępowania dowodowego i zajęcia w pierwszej kolejności stanowiska przez pozwanego w decyzji, z prawem do jej kontroli w postępowaniu odwoławczym. U podstaw decyzji o świadczeniu przedemerytalnym w związku z art. 8 ust 1 pkt 6 leży wykreślenie pracodawcy (przedsiębiorcy) z ewidencji w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej. Z kolei niewypłacalność z art. 8a nie łączy się z wykreśleniem z rejestru, lecz z czasowym niezaspokojeniem roszczeń pracowniczych z braku środków finansowych w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę, trwającej dłużej niż 2 miesiące.

Wówczas niewypłacalność też ma swą datę i jest nią dzień upływu 2 miesiąca faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę. Wskazanie to zmierza do tezy, że inne jest pojmowanie rzeczy osądzonej na tle spraw z ubezpieczenia społecznego i dlatego nie zamyka się drogi sądowej do ponownego wystąpienia z kolejnym roszczeniem opartym na innej (nowej) podstawie prawnej, która wymaga też innych ustaleń. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 39814 k.p.c.