Supreme Court dismisses election protest renewal claim as inadmissible due to lack of standing. The applicant was never a party to the non-procedural election validity proceedings. The court ruled that only the Prosecutor General and the Election Commission Chair were statutory participants. Consequently, the applicant could not have been deprived of the right to defend themselves in a proceeding they could not join. The renewal request was therefore rejected as inadmissible under the Civil Procedure Code. The decision clarifies the strict statutory limits on participants in presidential election validity reviews. This case establishes that non-parties cannot seek renewal of non-procedural election rulings. The court emphasized the precise legislative definition of participants in election protests. The ruling prevents citizens from challenging election validity through procedural renewal mechanisms. The decision reinforces the exclusive role of specific authorities in presidential election oversight. The court's reasoning relies on the specific provisions of the Election Act and Civil Procedure Code. The outcome confirms that standing is a prerequisite for any renewal request in such cases.

Sygn. akt I CO 37/10 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski SSN Lech Walentynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 września 2010 r. skargi F. C. o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sadu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (…), stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego w dniu 4 lipca 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie W skardze o wznowienie postępowania skarżący (mający status wyborcy) powołał się na podstawy określone w art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując między innymi – jak to wynika z treści skargi – że postępowanie dotknięte było nieważnością z powodu pozbawienia go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przede wszystkim na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o wznowienie postępowania dotyczy postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego, podjętą przez cały skład Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. W 2 myśl zaś art. 413 k.p.c., sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Również z art. 48 § 1 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi.

Z utrwalonej wykładni przytoczonych przepisów wynika, że wyłączenie obejmuje wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz rozpoznawania skargi. Wobec zaistniałej przyczyny wyłączenia sędziów wskazanej Izby sprawa niniejsza, na podstawie przepisu § 32 regulaminu Sądu Najwyższego, została przekazana do rozpoznania Izbie Cywilnej. Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy, należy podkreślić, że z przepisów ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.:

Dz. U. z 2010 r., Nr 72, poz. 467) dotyczących ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej wynika, iż przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony do Sądu Najwyższego – nie później niż w ciągu trzech dni od dnia podania wyników wyborów do wiadomości publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą – protest z powodu naruszenia przepisów ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów, przy czym protest ten może wnieść wyborca, który w dniu wyborów był umieszczony w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

Prawo wniesienia protestu przysługuje również podmiotom zgłaszającym kandydatów oraz komisjom wyborczym (art. 72 i 73). Sąd Najwyższy rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 75 ust. 1). Uczestnikami postępowania wywołanego protestem są z mocy ustawy: wnoszący protest, właściwa komisja wyborcza i Prokurator Generalny oraz przedstawiciel Państwowej Komisji Wyborczej (art. 75 ust. 2). Z przepisów art. 76 ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wynika natomiast, że na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu protestów Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (ust. 1 tegoż artykułu).

Rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie Sąd Najwyższy podejmuje w formie uchwały nie później niż w 30 dniu po podaniu wyników wyborów do wiadomości 3 publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej (ust. 2 tegoż artykułu). Treść przytoczonej regulacji świadczy, że ustawodawca w sposób ścisły i precyzyjny określił krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 76 wymienionej ustawy. Uczestnikami tymi są wyłącznie Prokurator Generalny i przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej.

Oznacza to, że ewentualne uczestnictwo skarżącego w tym postępowaniu było niedopuszczalne. Zgodnie natomiast z art. 524 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania. Chodziłoby zatem o podstawę wznowienia przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c. Skoro jednak skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia.

W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna podlegała z mocy art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. odrzuceniu. Dlatego też orzeczono, jak w sentencji.