Supreme Court dismissed creditor's appeal against first-instance ruling due to lack of exceptional circumstances.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the creditor's appeal challenging a final first-instance order in an enforcement proceeding. The creditor argued the ruling violated constitutional equality principles but failed to prove an exceptional circumstance preventing them from using available remedies. The court held that a change in tax law at the time of appeal did not constitute an objective barrier justifying the extraordinary appeal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 4241 § 1, 2 k.p.c.; An appeal against a first-instance judgment is admissible only if an exceptional circumstance objectively prevented the use of available remedies and a qualified violation of legal principles exists.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II CNP 30/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2010 r., skargi J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Ż. z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt I Co (…) wydanego w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli J. K. i Spółdzielni Mieszkaniowej w Ż. przeciwko dłużniczce K. S. przy uczestnictwie wierzycieli: Polskiej Telefonii Komórkowej „C.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z.
Inspektoratu w Ż. i Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w Ż. o świadczenie pieniężne, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ż. w sprawach o sygn. akt: II Km (…), II Km (…), II Km (…) odrzuca skargę i nie obciąża wnoszącego skargę J. K. kosztami postępowania. Uzasadnienie Wierzyciel J. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 24 sierpnia 2007 r., I Co (…) wskazując, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad porządku prawnego i konstytucyjnych praw człowieka i obywatela, w tym zasady równości stron wobec prawa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Na zasadzie wyjątku od powyższej reguły skargę można wnieść od orzeczenia sądu pierwszej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.
W takiej sytuacji dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch dodatkowych przesłanek, tj. istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2 k.p.c.). W ugruntowanym już orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że za wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. można uznać np. nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu, a zatem, że w przepisie tym chodzi o sytuacje, gdy nie skorzystanie z przysługującego stronie środka odwoławczego spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały jej wniesienie tego środka (zob. np. postanowienie SN z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113; postanowienie SN z 19 października 2006 r., III BU 2/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz. 263; postanowienie SN z 22 marca 2007 r., II CNP 35/07, nie publ; postanowienie SN z 12 grudnia 2007 r., I CNP 111/07, niepubl; postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; wyrok SN z 24 czerwca 2009 r., I CNP 28/09, niepubl.).
Wierzyciel J. K. wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji nie wykazał, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający dopuszczalność skargi. Przytoczona przez niego argumentacja zmierza co najwyżej do wykazania, że niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego oraz naruszenia konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela. Jak wynika z uzasadnienia skargi, w ocenie skarżącego zaskarżone orzeczenie narusza konstytucyjne prawo wierzyciela określone w art. 32 Konstytucji RP, tj. zasadę równości wobec prawa.
Skarżący nie wskazał natomiast istnienia okoliczności, z których wynikałoby, że nie skorzystanie z przysługującego 3 środka odwoławczego, a konkretnie zażalenia spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały skarżącemu wniesienie tego środka prawnego. Przeciwnie, sam skarżący w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie wniósł od niego zażalenia, bowiem w tej dacie przepis art. 36 § 1 ordynacji podatkowej jeszcze obowiązywał. Okoliczność ta nie stanowi jednak wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Na marginesie tylko należy podnieść, że skarżący wnosząc zażalenie mógł zakwestionować zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji niezgodnego z Konstytucją przepisu doprowadzając w ten sposób do wystąpienia Sądu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji rozstrzygając o kosztach postępowania zgodnie z art. 102 k.p.c.