Right to court-appointed defense is not automatic; requires proof of inability to pay without harming family support.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the prisoner's appeal for court-appointed counsel after he failed to meet a formal filing deadline. Although the prisoner argued he had spent his funds on non-essential items like dentures, the court held that he initially possessed sufficient means to hire a private lawyer. The decision ruled that the right to defense is not automatic but contingent on proving an inability to pay without compromising essential family support.
Legislator headnote
AI generatedArt. 78 § 1 k.p.k.; The right to court-appointed defense is not an automatic entitlement but applies only to those who genuinely demonstrate they cannot bear defense costs without harming their own or their family's necessary subsistence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
POSTANOWIENIE Z DNIA 27 STYCZNIA 2010 R. II KO 117/09 Prawo do korzystania z obrony z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. nie może być traktowane jako obligatoryjne uprawnienie oskarżone- go czy skazanego, przynależne mu na przykład z racji pozbawienia wolno- ści, czy też wręcz konsekwencji samego skazania, ale powinno przysługi- wać tylko tym oskarżonym lub skazanym, którzy rzeczywiście wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postę- powania na korzyść może być złożony w każdym czasie, to fakt, że skaza- ny wybrał – już po tym, jak złożył własnoręcznie sporządzony wniosek o wznowienie postępowania – inny cel, i to nie mający charakteru koniecz- nego, wydatkowania posiadanych przez siebie środków, których suma umożliwiałaby mu uzyskanie pomocy obrońcy z wyboru, nie może stanowić podstawy do wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu, nawet jeśli w dacie we- zwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie, przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata, nie ma już wy- starczających środków finansowych.
Przewodniczący: sędzia SN J. Matras. Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Wojciecha A., skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k. i in., o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 27 stycznia 2010 r., zażalenia skaza- nego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2009 r., o odmowie przyjęcia wniosku o 2 wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyro- kiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 16 kwietnia 2004 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowa- nia, wobec faktu, iż skazany wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez sporządzenie i podpisanie tego wniosku przez adwokata, w zakreślonym terminie braku tego nie uzupełnił. W zażaleniu skazany podniósł, że nie stać go na obrońcę z wyboru, albowiem z kwoty 1500 zł zostało mu potrącone 800 zł na założenie protez zębowych, na które w za- kładzie karnym musiałby długo czekać, a następnie część pobrał na tzw.
„wypiski”, tak że obecnie ma tylko 147 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć należy, że w cza- sie składania przez skazanego wniosku o wznowienie postępowania miał on do swojej dyspozycji ok. 1500 zł, a więc kwotę, która umożliwiała mu ustanowienie obrońcy z wyboru dla złożenia wniosku o wznowienie postę- powania. To, że w toku trwającej procedury co do tego wniosku zadyspo- nował on znaczną częścią tych środków i to na te cele, które ponoszenia wydatków nie wymagały (protezy zębowe), nie może stanowić argumentu dla uwzględnienia zażalenia, czego konsekwencją musiałoby być wyzna- czenie obrońcy z urzędu dla ewentualnego rozważenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania.
Prawo do korzystania z obrony z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. nie może być traktowane jako obligatoryjne 3 uprawnienie oskarżonego czy skazanego, przynależne mu np. z racji po- zbawienia wolności, czy też wręcz konsekwencji samego skazania, ale po- winno przysługiwać tylko tym oskarżonym lub skazanym, którzy rzeczywi- ście wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania na korzyść może być złożony w każdym czasie, to fakt, iż skazany wybrał – już po tym, jak złożył własnoręcznie sporzą- dzony wniosek o wznowienie postępowania – inny cel, i to nie mający cha- rakteru koniecznego, wydatkowania posiadanych przez siebie środków, których suma umożliwiałaby mu uzyskanie pomocy obrońcy z wyboru, nie może stanowić podstawy do wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu, nawet jeśli w dacie wezwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata, nie ma już wystarczających środków finansowych.
Oczekiwanie w takiej sytua- cji na ustanowienie obrońcy z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. jest zatem zupełnie nieuprawnione i świadczy o niezrozumieniu charakteru te- go uprawnienia a przyznanie obrońcy nastąpiłoby wbrew dyspozycji tego przepisu. Z tych powodów należało orzec, jak w postanowieniu.