Legislator Case Law & Legislation
SNO 85/09 AI generated

Supreme Court reversed disciplinary court, ruling judge's forgery of verdict was not a minor offense and deserved a warning.

Case Number SNO 85/09
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court reversed the Disciplinary Court's decision to treat the judge's forgery of a verdict as a minor offense and exempted her from punishment. The court found that the judge deliberately altered a final judgment to extend a defendant's criminal record, violating public trust and the principle of legality. Consequently, the court determined the act was not a minor offense and imposed a disciplinary warning instead of dismissing the penalty.

Legislator headnote

AI generated

Art. 107 § 1 u.s.p.; Art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p.; Art. 231 § 1 k.k.; Art. 270 § 1 k.k.: An intentional alteration of a final court verdict to extend a criminal record constitutes a serious disciplinary offense, not a minor one, regardless of the specific wording used.

Keywords

AI generated
judicial misconduct forgery of verdict disciplinary warning minor offense exclusion public trust violation direct intent criminal record extension

Cited Legislation

AI generated
Art. 107 § 1 of the Act on the Organization of Common Courts
akt (...), uznał sędziego Sądu Rejonowego za winną zarzuconego jej przewinienia służbowego, określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Art. 109 § 1 pkt 1 of the Act on the Organization of Common Courts
akt ASD (...) 1) z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że u z n a ł , iż przewinienie obwinionej - sędziego Sądu Rejonowego nie jest wypadkiem mniejszej wagi, i na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Art. 231 § 1 of the Criminal Code
7 Konstytucji RP zasady, iż organy publiczne działają na podstawie i w granicach prawa, co stanowi czyn z art. 231 § 1 k.k.
Art. 270 § 1 of the Criminal Code
Art. 11 § 2 of the Criminal Code
Art. 12 of the Criminal Code
art. 7 Konstytucji RP
akt II K 550/05 z dnia 19 czerwca 2007 r., a działania te godziły w interes publiczny w postaci 2 wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady, iż organy publiczne działają na podstawie i w granicach prawa, co stanowi czyn z art.
art. 231 § 1 k.k
7 Konstytucji RP zasady, iż organy publiczne działają na podstawie i w granicach prawa, co stanowi czyn z art. 231 § 1 k.k.
art. 270 § 1 k.k
art. 11 § 2 k.k

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

WYROK Z DNIA 25 LISTOPADA 2009 R. SNO 85/09 Przewodniczący: sędzia SN Józef Skwierawski (sprawozdawca). Sędziowie SN: Jacek Gudowski, Jerzy Kwaśniewski. S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r., odwołania Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt ASD (...) 1) z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że u z n a ł , iż przewinienie obwinionej - sędziego Sądu Rejonowego nie jest wypadkiem mniejszej wagi, i na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w y m i e r z y ł obwinionej karę dyscyplinarną upomnienia, 2) kosztami postępowania odwoławczego o b c i ą ż y ł Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt (...), uznał sędziego Sądu Rejonowego za winną zarzuconego jej przewinienia służbowego, określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), polegającego na tym, że „w okresie od dnia 19 czerwca 2007 r. do dnia 1 sierpnia 2007 r. w A., działając w zamiarze bezpośrednim jako funkcjonariusz publiczny – sędzia Sądu Rejonowego w A.

II Wydział Karny, przekroczyła uprawnienia określone w Kodeksie postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. dotyczące możliwości zmiany wyroku sądowego w ten sposób, że przerobiła w celu użycia za autentyczny wyrok Sądu Rejonowego, sygn. akt II K 550/05 z dnia 19 czerwca 2007 r. poprzez dopisanie sformułowania „2002 r.” po słowie „stycznia” w szóstej linii, licząc od dołu tekstu pisanego, oraz przerobiła w celu użycia za autentyczny protokół rozprawy głównej z dnia 13 marca 2007 r. wymienionego wyżej postępowania sądowego poprzez dopisanie sformułowania „2002” w dwudziestej pierwszej linii, licząc od dołu tekstu, przy czym czynu tego dopuściła się w celu rozszerzenia przypisanego Jerzemu N. okresu zachowania przestępnego opisanego w wyroku Sądu Rejonowego, sygn. akt II K 550/05 z dnia 19 czerwca 2007 r., a działania te godziły w interes publiczny w postaci 2 wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady, iż organy publiczne działają na podstawie i w granicach prawa, co stanowi czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.”.

Sąd przyjął, że przewinienie stanowiło wypadek mniejszej wagi i – na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. – odstąpił od wymierzenia kary. Wyrok ten został zaskarżony przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionej. W odwołaniu podniesiono zarzut rażącego naruszenia art. 109 § 5 u.s.p., a także zarzut rażącej niewspółmierności kary i wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku oraz wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej nagany. Skarżący, akceptując dokonane ustalenia faktyczne jako prawidłowe, w uzasadnieniu odwołania kwestionuje trafność ocen, które stały się przyczyną niewłaściwego uznania przypisanego obwinionej czynu za wypadek mniejszej wagi.

W szczególności – podkreśla skarżący – nie można podzielić poglądu, że „obwiniona nie doprowadziła do powstania szkody i nie ucierpiał interes żadnej ze stron postępowania”, a motywacja, postać zamiaru, stopień winy, rodzaj uchybienia godności urzędu i ujemny wpływ czynu na obraz wymiaru sprawiedliwości uzasadniały orzeczenie kary dyscyplinarnej.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd pierwszej instancji dokonał trafnych ustaleń faktycznych, które nie są kwestionowane przez strony postępowania. Rozważenia wymaga natomiast – w ustosunkowaniu się do zarzutu środka odwoławczego – trafność ocen tego Sądu, odnoszących się do społecznej szkodliwości czynu. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku przyjęto, że przewinienie obwinionej stanowi wypadek mniejszej wagi, przy czym ocenę tę uzasadniono „motywacją i postacią zamiaru” oraz faktem, iż jej zachowanie „nie doprowadziło do powstania szkody” i nie naruszyło interesów stron postępowania.

Sąd Apelacyjny posłużył się wprawdzie na wstępie uzasadnienia kategorią znikomej społecznej szkodliwości czynu, lecz – uwzględniając treść części dyspozytywnej wyroku, a także części motywacyjnej w zakresie dotyczącym kwestii kary – nie budzi wątpliwości fakt, iż kategorią tą posłużył się błędnie lub pomyłkowo w miejscu zwrotu „wypadek mniejszej wagi”. Ustalenie, że czyn jest społecznie szkodliwy w stopniu znikomym eliminowałoby w ogóle możliwość rozważań w przedmiocie kary, zobowiązując do umorzenia postępowania.

Tymczasem Sąd kwestię kary rozważał, a na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. rozstrzygnął zarówno o mniejszej wadze przewinienia, jak i odstąpieniu od wymiaru kary. W uzasadnieniu wyroku nie przedstawiono powodów uznania, że czyn nie naruszył interesów żadnej ze stron postępowania, ani przyczyn, dla których także motywacja i postać zamiaru przemawiają in concreto za zasadnością przyjęcia, iż czyn stanowi wypadek mniejszej wagi. Stwierdzenia Sądu pierwszej instancji mają w tym 3 zakresie charakter wyłącznie deklaratywny, nie ujawniając motywów przyjętej oceny.

Rozpoznanie stopnia społecznej szkodliwości czynu wymaga uprzedniej analizy wszystkich elementów strony przedmiotowej i podmiotowej czynu oraz stopnia zawinienia. Możliwość przyjęcia wypadku mniejszej wagi wiązać należy z oceną, że okoliczności czynu – istotne ze względu na zespół znamion – charakteryzują się przewagą czynników łagodzących, pozwalających uznać, iż szkodliwość czynu (szkodliwość przewinienia dla publicznego wizerunku wymiaru sprawiedliwości), a w konsekwencji stopień zawinienia – są niewielkie.

Uwzględnienie realiów dowodowych niniejszej sprawy i odpowiadających im ustaleń faktycznych pozwala twierdzić, że Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił ujemną zawartość czynu. Obwiniona, po dostrzeżeniu błędu w określeniu czasu czynu przypisanego oskarżonemu w treści zapadłego i ogłoszonego już wyroku, podjęła decyzję o wprowadzeniu do podpisanego już protokołu rozprawy, oraz do opisu czynu zamieszczonego w wydanym wyroku uzupełnień, które błąd ten miały usunąć. Stronom postępowania – po dokonaniu tych uzupełnień, mających wszystkie cechy przerobienia dokumentu w celu użycia go za autentyczny – doręczono wyrok z wprowadzoną bezprawnie zmianą, a więc wyrok inny, niż zapadły i ogłoszony.

Z okoliczności tych wynika ponadto, że obwiniona z rozmysłem zrezygnowała z doręczenia stronom postępowania wyroku ogłoszonego, poddania go ich ocenie, stworzenia sposobności do zaskarżenia wyroku i możliwości jego zmiany w postępowaniu odwoławczym. Protokół rozprawy i wyrok uległy w opisany wyżej sposób przerobieniu w zakresie ich merytorycznej treści. Zmiana nie miała przecież charakteru wyłącznie redakcyjnego, lecz ingerowała bezpośrednio w materialną treść dokumentów. W wypadku wyroku zmieniony został przypisany oskarżonemu okres utrzymywania przez niego stanu przestępczego, a zatem czas czynu, będący – istotnym elementem przestępstwa, zwłaszcza – jak w tamtej sprawie – przestępstwa trwałego.

Nie sposób nie podkreślić przy tym, że wyrok został w ten sposób „zmieniony” na niekorzyść oskarżonego, wydłużając czas czynu o jeden rok. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji fakt, że owa „korekta” zgodna była z ustaleniami faktycznymi Sądu, skoro mogła być dokonana tylko w dalszym postępowaniu, respektującym zasady procesu. Trzeba też dodać, że strona postępowania, która miałaby interes prawny, aby wyrok wydany i ogłoszony zaskarżyć, nie mogła z tego uprawnienia skorzystać, bo doręczono jej wyrok „poprawiony”.

Nie można zatem twierdzić, że w wyniku działania obwinionej „nie ucierpiał” interes żadnej ze stron postępowania – chyba, żeby przyjąć, iż przerobiony wyrok stanowić może prawną podstawę oceny realizacji interesów procesowych stron, czego nie można zaakceptować z zasadniczych, nie wymagających odrębnego uzasadnienia, względów. Inny jeszcze, realnie możliwy skutek czynu obwinionej wynikać może z istnienia powodu do wznowienia postępowania w sprawie II K 550/05 Sądu Rejonowego – na 4 podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.

Nie trzeba nawet podkreślać, że prowadziłoby to do pogorszenia sytuacji oskarżonego wyłącznie z powodu przewinienia, którego dopuściła się obwiniona. Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu nie może pomijać znaczenia dokumentów poddanych opisanej ingerencji, a zwłaszcza rangi dokumentu w postaci wyroku sądowego. Z dokumentem takim, jak w wypadku każdego orzeczenia rozstrzygającego o przedmiocie postępowania sądowego, wiążą się tradycyjnie takie przyznawane mu cechy, jak zaufanie do tego autentyczności, pewność, jasność i niepodważalność zawartych w nim treści oraz definitywność w danej instancji.

Jest więc oczywiste, że – niezależnie od możliwości stopniowania rozmiarów bezprawnej ingerencji w treści zapadłego wyroku – co do zasady wykluczyć należy ocenę takiej ingerencji jako wypadku mniejszej wagi. Nie miałaby też żadnych racjonalnych podstaw ocena, zgodnie z którą w niniejszej sprawie motywacja i postać zamiaru ujawniają takie aspekty, które pozwalają przyjąć, że okoliczności charakteryzujące podmiotową stronę czynu uzasadniają stwierdzenie czynników łagodzących. Przeciwnie, długoletnie doświadczenie zawodowe obwinionej uprawnia do stwierdzenia, że w chwili popełnienia przewinienia miała świadomość wszystkich wskazanych wyżej przedmiotowych okoliczności czynu, jego skutków dla stron postępowania i wizerunku wymiaru sprawiedliwości.

Obwiniona podjęła opisane wyżej czynności po upływie pewnego czasu od chwili wydania i ogłoszenia wyroku, a więc w warunkach sprzyjających refleksji i dokonania wyboru postępowania. W miejsce oczywistej w takich wypadkach procedury prowadzącej do zmiany wadliwego wyroku w rezultacie postępowania odwoławczego, świadomie wybrała drogę „skorygowania” wyroku zachowaniem realizującym znamiona przestępstwa. Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, że przypisanego jej przewinienia dopuściła się umyślnie i z zamiarem bezpośrednim.

Wszystkie przedstawione wyżej okoliczności uzasadniały przyjęcie, że czyn obwinionej nie był wypadkiem mniejszej wagi i wymagał wymierzenia kary dyscyplinarnej. Karę tę wymierzono z uwzględnieniem przemawiających na korzyść obwinionej okoliczności charakteryzujących jej właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób pełnienia obowiązków sędziego.