Civil claim for compensation for martial law internment must be heard by civil court, not military court.

45 POSTANOWIENIE Z DNIA 29 STYCZNIA 2009 R. WZ 75/09 Stosownie do treści art. 8 ust. 2 c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.), w sprawie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie za wykonanie decyzji o internowaniu wydanych w związku z wprowadzeniem w Polsce w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego, bez względu na sta- tus prawny osoby internowanej, orzeka zawsze powszechny sąd okręgowy, nigdy zaś wojskowy sąd okręgowy, co stanowi wyjątek od zasady określo- nej w art. 8 ust. 2 tejże ustawy.

Przewodniczący: Sędzia SN W. Błuś. Sędziowie SN: J. Steckiewicz, Z. Stefaniak (sprawozdawca). Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Mirosława R. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego, tj. od dnia 16 grudnia 1981 r. do dnia 21 stycznia 1982 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2009 r. zażalenia wniesio- nego przez wnioskodawcę na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgo- wego w W. z dnia 20 listopada 2008 r., o przekazaniu wniosku do rozpo- znania Sądowi Okręgowemu w O. u t r z y m a ł w mocy zaskarżone postanowienie (...). 2 U Z A S A D N I E N I E W dniu 20 listopada 2008 r.

Wojskowy Sąd Okręgowy w W., rozpo- znając sprawę Mirosława R., postanowił „na zasadzie art. 8 ust. 2c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Pań- stwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.) w zw. z art. 35 § 1 k.p.k. uznać się niewłaściwym do rozpoznania wniosku Mirosława R. z dnia 18 kwietnia 2008 r. w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz odszkodowania za poniesione szkody związane z wydaniem w stosunku do jego osoby de- cyzji o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego oraz przekazać zgodnie z właściwością do roz- poznania Sądowi Okręgowemu w O.”.

Orzeczenie to zaskarżył Mirosław R. i we wniesionym zażaleniu pod- kreślił, iż jego zdaniem wydane orzeczenie jest bezzasadne, bo w czasie internowania pełnił on zastępczą służbę wojskową w Kopalni Węgla Ka- miennego, do której to został skierowany przez Wojskową Komendę Uzu- pełnień w S., a to przesądza, że do rozpoznania jego sprawy wyłącznie właściwy jest sąd wojskowy. Dlatego też domaga się uchylenia zaskarżo- nego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne.

Sąd pierwszej instancji słusznie w uzasadnieniu swej decyzji przywo- łał treść art. 1 ust. 5 pkt e ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjo- nowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372), ustalający treść art. 8 ust. 2c ustawy lutowej w brzmieniu: „żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzyw- dę wynikłe z wykonania decyzji, o której mowa w ust. 1 (o internowaniu – 3 uwaga SN), należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu za- mieszkuje osoba składająca żądanie, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne ...”.

Tak więc, w zakresie spraw o odszkodowanie za internowanie, w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wo- jennego, wyłącznie właściwym jest sąd okręgowy, w którego okręgu za- mieszkuje osoba domagająca się odszkodowania, w związku z wykona- niem wobec niej decyzji o internowaniu. Z analizy prac Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, zajmującej się poselskim projektem cytowanej ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy (...) jednoznacznie wynika, iż ustawodawcy cho- dziło o maksymalne uproszczenie trybu postępowania w sprawach o od- szkodowania za internowanie.

Stąd wskazanie na sąd okręgowy, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie, jako na sąd jedynie wła- ściwy w systemie sądów powszechnych, do którego wnioskodawcy mają najłatwiejszy dostęp i to bez ponoszenia zbędnych kosztów. Nie jest przy tym istotne, gdzie i kiedy nastąpiło internowanie oraz jaki był w tym mo- mencie status prawny osoby zatrzymanej. Z ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Mi- rosław R. zamieszkuje w M. W tym stanie rzeczy sądem właściwym do rozpoznania jego wniosku z dnia 18 kwietnia 2007 r., zawierającego żąda- nie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłą z de- cyzji Komendanta Wojewódzkiego MO w K. z dnia 16 grudnia 1981 r., oznaczonej (...), jest wyłącznie Sąd Okręgowy w O.

Dlatego też należało postanowić jak wyżej.