Supreme Court dismisses appeal for non-compliance with procedural requirements under Civil Procedure Code Article 4245. The appeal was rejected because it failed to meet statutory construction requirements. The court ruled that the appeal lacked essential elements mandated by law. The decision emphasizes that procedural defects are irreparable and cannot be cured. The court found the appellant did not demonstrate impossibility of other remedies. Consequently, the appeal was dismissed under Article 4248 of the Civil Procedure Code.

Sygn. akt V CNP 88/08 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku A. B. przy uczestnictwie B. B., W. B., J. B., J. B., P. B., S. P., L. B. i Z.G. o zamianę stwierdzenia nabycia spadku po T. B., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2008 r., skargi B. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt I Ns (…), odrzuca skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2005 r.

Sąd Rejonowy na wniosek A. B. zmienił swoje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po T. B. z dnia 2 września 2004 r. w sprawie I Ns (…) w ten sposób, że stwierdził, iż spadek po T. B. zmarłym w dniu 22 listopada 2003 r. w USA, ostatnio stale zamieszkałym w USA na podstawie ustawy nabyli: B. B. – żona w 8/32 części oraz rodzeństwo: A. B., W. B., J. B., P. B., S. P., L. B. i Z. G. w 3/32 części każdy z nich. Postanowienie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się. Uczestniczka postępowania B. B. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia zmieniającego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z powodu naruszenia art. 932 § 2 k.c. Zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać: 2 1) oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Wymagania te mają charakter konstrukcyjny i w skardze muszą być wypełnione wszystkie, każde z nich bowiem ma charakter samodzielny. Skarga nie zawierająca któregokolwiek z tych elementów jest odrzucana a limine, gdyż są to braki istotne, uznawane za niepodlegające naprawie w sposób przewidziany dla usuwania braków formalnych pism procesowych. W art. 4245 § 1 k.p.c. wyraźnie odróżniono podstawy skargi od wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Są to zatem dwa niezależne od siebie elementy skargi.

W postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r. (III CNP 23/05, OSNC 2006/7-8/140) Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiada to założeniom skargi jako instytucji prawnej ustanowionej dla umożliwienia realizacji uprawnień wypływających z art. 4171 § 2 k.c., zagwarantowanych w art. 77 ust. 1 Konstytucji, przewidującym odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej. Jest zatem konieczne aby już na etapie wnoszenia skargi jasno określone zostało z którym przepisem skarżone orzeczenie jest niezgodne.

Ponadto „wady postępowania poprzedzającego wydanie skarżonego orzeczenia, wytykane w ramach podstaw, nie zawsze powodują niezgodność orzeczenia z prawem (por. art. 4244 k.p.c.), a jeśli nawet tak się dzieje, to przepisy wskazane jako naruszone w ramach podstaw nie muszą być - i często nie są – tożsame z przepisami (przepisem), z którym orzeczenie jest niezgodne”. Akceptując przytoczone stanowisko stwierdzić należy, że skarga powódki zawiera jedynie bardzo ogólnie wskazaną podstawę (zarzut naruszenia art. 932 § 2 k.c.), nie sposób natomiast znaleźć w niej jednostki redakcyjnej zawierającej wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne.

W orzecznictwie (por. np. wyżej powołane postanowienie) przyjmuje się, że nie stanowi spełnienia wymagania 3 przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się do podstaw skargi lub ich uzasadnienia, tym bardziej zaś nie spełnia ich potraktowanie obydwu elementów skargi jako jednego. Skarżąca nie wykazała również w sposób należyty, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z ustabilizowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że wymaganie to jest spełnione, gdy w skardze zamieszczony zostanie wywód, wykazujący, nie tylko, że w sprawie nie jest dopuszczalna skarga kasacyjna, ale także, że nie ma podstaw lub możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania (tak np. postanowienie z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006/1/17), ani innych „narzędzi procesowych” (w tym wypadku specjalnego środka funkcjonujące w postępowaniu nieprocesowym – art. 679 k.p.c.), a wywód taki jest zbędny jedynie wtedy, gdy skarżący dołączy do skargi odpisy orzeczeń dowodzących, że uruchomienie innych środków procesowych okazało się nieskuteczne (por. cytowane wcześniej postanowienie z 26 stycznia 2006 r.).

Tymczasem skarżąca w skardze w ogóle nie ustosunkowała się do tych kwestii. Ograniczyła się jedynie do wyjaśnienia przyczyn dla których nie zaskarżyła postanowienia Sądu I instancji wskazując, że powodowała się przekonaniem, że Sąd orzeknie prawidłowo. Nie może zatem być wątpliwości, że nie wypełniła w sposób należyty wymagania stawianego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., bowiem nakazuje on – także w sytuacji, kiedy przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie sądu I instancji, wykazania, że jego wzruszenie w drodze innych środków prawnych nie jest możliwe.

Ponadto subiektywne argumenty przytoczone przez skarżącą jako wsparcie tezy o wyjątkowości przyczyn, jakie spowodowały konieczność zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji – to znaczy jej przeświadczenie, że sąd wyda prawidłowe orzeczenie – nie stanowią podstawy do przyjęcia, że taki wypadek zachodzi. Przyczyny zaniechania zaskarżenia orzeczenia zwykłymi środkami odwoławczymi muszą mieć źródła obiektywne. Do takich źródeł nie należy nieuzasadniony brak dbałości o własne interesy w toku postępowania sądowego, w którym wszak nie są wykluczone błędy i omyłki orzecznicze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP 217/07, OSNC Zb.

Dodatkowy 2008/D/114). Z przytoczonych względów skarga powódki podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.