Supreme Court vacates appeal dismissal due to inconsistent prior precedent regarding fee waivers extending to cassation proceedings.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court vacated the appellate court's dismissal of the cassation appeal because the fee waiver granted in the lower instance did not cover the cassation stage under the law at that time. While the parties argued for a waiver extension based on one of two conflicting Supreme Court precedents, the Court noted the lack of uniformity in its jurisprudence prior to a specific 2008 ruling. Consequently, the Court held that appellants could rely on the prevailing view that waived fees extended to cassation proceedings, making the dismissal based on non-payment legally untenable.
Legislator headnote
AI generatedArt. 1302 § 3 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.; Art. 10, 101 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; If a party is exempted from court costs in a common court proceeding, such exemption does not extend to cassation proceedings, but prior inconsistent Supreme Court precedents allow reliance on the view favorable to the appellant if the decision was made before a unifying ruling.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CZ 73/08 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa H. U., P. K., P. K. i D. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Infrastruktury o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2008 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 14.05.2008 r.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 24.01.2008 r., za wyjątkiem skargi wniesionej przez powódkę K. K. Ta ostatnia złożyła bowiem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, zaś pozostali powodowie – zastąpieni przez profesjonalnego pełnomocnika – uiścili od skargi kasacyjnej opłatę podstawową. Sąd Apelacyjny podniósł, że zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a więc skarga nie została należycie opłacona, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. 2 Powodowie, których skargę kasacyjną odrzucono, wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14.05.2008 r. zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 10 i 101 ust. 3 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.
U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Obecne brzmienie działu V a tytułu VI księgi pierwszej kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono ustawą z dnia 22.12.2004 r., która weszła w życie z dniem 6.02.2005 r. Od tego dnia skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń prawomocnych. Przez tę zmianę skarga kasacyjna stała się w pełni nadzwyczajnym środkiem odwoławczym. Ta zmiana charakteru postępowania kasacyjnego nie mogła pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie kwestii, czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie w toku postępowania rozpoznanego przed sądem powszechnym obejmuje także postępowanie kasacyjne.
Jest poza sporem, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym względzie nie było jednolitości. Prezentowane były bowiem odmienne stanowiska. Jedno z nich przyjmowało, że zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji rozciąga się także na postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 25.11.2007 r. III CZ 49/07, niepublik.). Drugie stanowisko sprowadzało się do tego, że uregulowanie zawarte w art. 771 k.p.c. ma charakter szczególny, odnoszący się tylko do postępowania egzekucyjnego, a zatem a contrario, przyznane w postępowaniu rozpoznawczym zwolnienie od kosztów sądowych nie rozciąga się na żadne inne - poza egzekucyjnym - postępowanie np. wywołane skargą kasacyjną (tak SN w postanowieniu w dniu 23.01.2007 r.
III CZ 3/07 i z dnia 24.08.2007 r. I CZ 93/07). Ta rozbieżność została rozstrzygnięta uchwałą składu 7 sędziów SN z dnia 5.06.2008 r. III CZP 142/07 (dotychczas niepublik.) w której przyjęto, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Ustawie tej nadano moc zasady prawnej. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono jednak wyraźnie, że dokonana w niej wykładnia ma zastosowanie na przyszłość, od dnia jej podjęcia. Jeśli więc zaskarżone postanowienie zostało podjęte przed uchwałą składu 7 sędziów SN (tj. 14.05.2008 r.), to w sytuacji wcześniejszej rozbieżności orzecznictwa Sądu Najwyższego, który jedynie w drodze wykładni kształtował praktykę sądów powszechnych, nie można przyjąć niekorzystnych dla powodów następstw, jeśli wnosząc skargę kasacyjną uznali, że zgodnie z jednym 3 z prezentowanych wówczas stanowisk Sądu Najwyższego zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje także postępowanie kasacyjne.
Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić (art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 k.p.c.).