Legislator Case Law & Legislation
II CSK 172/08 AI generated

Supreme Court dismisses appeal, ruling compensation for 1952 expropriation is limited to actual loss under old law.

Case Number II CSK 172/08
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by plaintiffs seeking compensation for a 1952 expropriation decision. The lower court held that because the damaging act occurred before October 17, 1997, compensation was restricted to actual loss (damnum emergens) and excluded lost profits (lucrum cessans). The Supreme Court affirmed this decision by applying the principle of non-retroactivity, confirming that the law in force at the time of the event governs the scope of liability.

Legislator headnote

AI generated

Art. 160 § 1 k.p.a. sprzed 1 września 2004 r.; Art. XLIX ust. 1 Konstytucji: The principle of non-retroactivity limits compensation for pre-1997 administrative acts to actual loss, excluding lost profits.

Keywords

AI generated
principle of non-retroactivity actual loss compensation expropriation liability damnum emergens lucrum cessans exclusion administrative compensation temporal validity of law

Cited Legislation

AI generated
Art. 160 § 1 k.p.a. sprzed 1 września 2004 r.
zawiera zarzut naruszenia art. 160 § 1 i 2 k.p.a.
Art. XLIX ust. 1 Konstytucji
Art. 156 § 1 k.p.a.
Podstawą, więc prawną odpowiedzialności za szkodę powstałą na skutek wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. (w warunkach nieważności) albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji był wyłącznie art.
Art. 158 § 1 k.p.a.
W szczególności w sytuacji, gdy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ograniczył się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 1 k.p.a.).
art. 361 § 2 k.c
i art. 361 § 2 k.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
art. 160 § 1 k.p
zawiera zarzut naruszenia art. 160 § 1 i 2 k.p.a.
art. 156 § 1 k.p
Podstawą, więc prawną odpowiedzialności za szkodę powstałą na skutek wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.
art. 160 k.p
(w warunkach nieważności) albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji był wyłącznie art. 160 k.p.a.
art. 77 Konstytucji
art. 158 § 1 k.p
W szczególności w sytuacji, gdy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ograniczył się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 1 k.p.a.).

Cited Case Law

AI generated
Trybunał Konstytucyjny K 20/02
Trybunał Konstytucyjny SK 18/00
Sąd Najwyższy II CK 293/00
Sąd Najwyższy II CK 273/05
Sąd Najwyższy III CZP 125/05
II CK 293/00
256, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2000 r., II CK 293/00, OSP 2000, nr 12, poz.
III CZP 125/05
Supreme Court rules Art. 417 § 1 CC applies to pre-2004 interim tax decision damages. State liable for interim tax decision errors. Constitutional risk transfer applies retroactively.
I CK 273/05
Supreme Court dismissed appeal; claim for lost profits barred by non-retroactive application of unconstitutional compensation limit.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II CSK 172/08

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa A. S., E. Z., I. U., A. Ł., R. S., J. S., J. S., M. M., małoletniego J. M. działającego przez matkę A. M. i W. S. przeciwko Skarbowi Państwa Wojewodzie X. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2008 r., skargi kasacyjnej powodów A. S. i E. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), oddala skargę kasacyjną; nie obciąża skarżących kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 15 listopada 2007 r. oddalił apelację powodów A. S., E. Z. i I. U. od wyroku Sądu Okręgowego w P. w części oddalającej ich powództwo co do kwoty 1.245.66 zł. Sąd ten podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że skoro szkoda powstała 18 stycznia 1952 r. w wyniku wydania prawomocnej decyzji 2 wywłaszczeniowej, a zatem przed 17 października 1997 r., to odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej sprowadza się tylko do rzeczywistej szkody (damnum emergens), nie obejmując utraconych korzyści (lucrum cessans).

Skarga kasacyjna powodów A. S. i E. Z. zawiera zarzut naruszenia art. 160 § 1 i 2 k.p.a. sprzed 1 września 2004 r. i art. 361 § 2 k.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Czasowe ramy stosowania, jako podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej art. 160 § 1 k.p.a., w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody określił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 września 2003 r., K 20/02, wyraźnie orzekając, że znajduje on zastosowanie do szkód powstałych do dnia 17 października 1997 r., to jest do daty wejścia w życie Konstytucji. Zgodnie z powszechnie przyjmowaną zasadą prawa intertemporalnego (art. XLIX ust. 1 w zw. z art. XXVI przepisów wprowadzających Kodeks cywilny), znajdującą oparcie w konstytucyjnej zasadzie pewności prawa, do oceny zobowiązań powstałych z czynów niedozwolonych właściwe są przepisy obowiązujące w chwili zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, OTK 2001, nr 8, poz. 256, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2000 r., II CK 293/00, OSP 2000, nr 12, poz. 188).

Podstawą, więc prawną odpowiedzialności za szkodę powstałą na skutek wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. (w warunkach nieważności) albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji był wyłącznie art. 160 k.p.a. z tym, że jeżeli decyzja taka została wydana przed dniem 17 listopada 1997 r. odszkodowanie ograniczało się do szkody rzeczywistej, a gdy zapadła po tej dacie - do dnia 1 września 2004 r. - odszkodowanie mogło obejmować także utracone korzyści (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów, III CZP 125/05 OSNC 2006/12/194, Biul.

SN 2006/4/7, Wokanda 2006/6/1, M. Prawn. 2007/16/894) i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2006 r. I CK 273/05, Biuletyn SN 2006, nr 5, s. 11). Można też odwołać się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2000 r., II CKN 293/00 (OSNC 2000, nr 11, poz. 209), w którym przyjęto, że „konstytucyjna zasada niedziałania prawa wstecz wyłącza w sprawie o odszkodowanie uwzględnienie przepisu art. 77 Konstytucji do oceny zdarzeń 3 zaistniałych przed wejściem w życie Konstytucji chyba, że naruszenie tej zasady nie wywoła kolizji z innymi zasadami konstytucyjnymi”.

Wychodząc z tych zasad należy podzielić pogląd Sądu Apelacyjnego, że skoro ostateczna decyzja wywłaszczeniowa, z którą należy wiązać powstanie szkody skarżących została wydana w 1952 r., zatem przed 17 października 1997 r., to ich roszczenie odszkodowawcze powstało tylko w zakresie damnum emergens, a nie lucrum cessans. W szczególności w sytuacji, gdy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ograniczył się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 1 k.p.a.). Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.