Supreme Court reverses lower court for rejecting appeal due to non-payment of fees when declaration was defective.

Sygn. akt II CZ 47/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi R. K. i E. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt I Co (…) wydanego w sprawie z powództwa R. K. i E. K. przeciwko Fundacji K.(…) w K. o stwierdzenie wygaśnięcia służebności mieszkania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2008 r., zażalenia skarżących (powodów) na postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt I WSC (…), uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. zwrócił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez R. i E. K. oraz odrzucił ich skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej – u.k.s.c.), w zw. z art. 4246 § 2 i 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

2 Sąd Rejonowy w O. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako nieopłaconą, w następstwie dokonanego zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd - ten stwierdził, że oświadczenie o stanie majątkowym - załączone do tego wniosku nie zawierało żadnej treści, co przemawiało za dokonaniem zwrotu wniosku na podstawie art. 102 ust. 4 u.k.s.c. W zażaleniu skarżący zarzucili zasadnie, że treść tego przepisu nie pozwala traktować jednakowo sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez stronę reprezentowaną przez adwokata został wniesiony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c. oraz wówczas, gdy oświadczenie zostało złożone, lecz jego treść nie odpowiada wymogom określonym w art. 102 ust. 2 u.k.s.c.

Art. 102 ust. 4 rygor zwrotu wniosku przewiduje jedynie w wypadku, gdy oświadczenie nie zostało złożone. Brak zatem podstaw, by rygor ten stosować także w sytuacji, gdy treść oświadczenia nie odpowiada wymogom z art. 102 ust. 2 u.k.s.c. Art. 102 ust. 2 jako zasadę przewiduje wezwanie do złożenia brakującego oświadczenia lub uzupełnienia jego treści. Regulacja szczególna zawarta w art. 102 ust. 4, odnosząca się do kwalifikowanych pełnomocników w zakresie określonym w tym przepisie, nie może być wykładana rozszerzająco i obejmować innych sytuacji.

W rozpoznawanej sprawie, w której oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach skarżących zostało załączone do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych brak było podstaw do dokonania zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez wezwania o uzupełnienie braków oświadczenia. W konsekwencji nieuzasadnione było także odrzucenie skargi z powodu jej nieopłacenia. Z tego względu zażalenie było uzasadnione i zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3911 § 3 i 39815 § 1 k.p.c.