Supreme Court allows retrial when new evidence was discoverable but not obtained due to negligence.

Sygn. akt II CZ 5/07 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie ze skargi "L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2003r., sygn. akt [...] uzupełnionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2003r., wydanym w sprawie z powództwa "L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Miastu Ł. o zapłatę 2.453.533,64zł , oraz z powództwa wzajemnego Miasta Ł. przeciwko "L." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o zapłatę 292.252,07zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2007 r., zażalenia strony powodowej - pozwanej wzajemnej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę „L.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 18 lutego 2003 r., której twierdzenia nie uzasadniają przyjęcia, iż oparta została na wskazanej w niej ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.).

Spółka wskazała jako podstawę wznowienia art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na odnalezienie w dniu 28 stycznia 2006 r. nowego środka dowodowego w postaci pisma z dnia 16 grudnia 1993 r. zawierającego oświadczenie Spółki o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli z dnia 9 listopada 1993 r., z powodu podstępnego wprowadzenia w błąd. Na oświadczenie to Spółka powoływała się uprzednio w procesie, lecz nie dysponowała potwierdzającym je dokumentem, który został odnaleziony przez K.F. podczas przeglądania w jego mieszkaniu prywatnych dokumentów.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżący mógł przy dołożeniu należytej staranności podjąć działania zmierzające do odnalezienia tego dokumentu, a jeśli pozostawał w przekonaniu o jego zaginięciu, powinien był wnioskować o zwrócenie się do Miasta K. o potwierdzenie okoliczności jego doręczenia lub zgłosić na tę okoliczność wnioski dowodowe z zeznań świadków. W świetle tego zaś dowód z przedmiotowego pisma oraz powołanych w skardze świadków nie jest nowym dowodem, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

W zażaleniu skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia zarzucając naruszenie art. 410 § 1 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że wniesiona skarga nie została oparta na ustawowej podstawie i jej bezzasadnym odrzuceniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafnie podnosi skarżący na konieczne rozróżnienie między wymienionymi w art. 403 § 2 k.p.c., później wykrytymi okolicznościami faktycznymi oraz środkami dowodowymi. Okoliczność faktyczna, która stanowi obok środka dowodowego 3 równoważną i samodzielną podstawę wznowienia postępowania jest zarazem przedmiotem innych podstaw wznowienia tj. wskazanego już środka dowodowego, albo prawomocnego wyroku (art. 403 § 3 k.p.c.). Możliwa i dopuszczalna z punktu widzenia dowodzenia podstaw wznowienia z art. 403 § 2 jest sytuacja, gdy określona okoliczność jest znana stronie postępowania, lecz dopiero po jego prawomocnym zakończeniu nastąpi wykrycie, mającego ją wykazać środka dowodowego.

Przez wykrycie nowego środka dowodowego (art. 403 § 2 k.p.c.) rozumieć należy nie tylko powzięcie wiedzy o jego istnieniu, lecz także uzyskanie możności skorzystania ze środka dowodowego, o którego istnieniu strona w poprzednim postępowaniu zakończonym wyrokiem wprawdzie wiedziała, jednak nie mogła na niego się powołać, nie wiedząc gdzie się znajduje. Niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonego środka dowodowego nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (postanowienie SN z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/ 98, nie publ.).

Okoliczności takie w odniesieniu do zachowania skarżącej Spółki nie zostały jednakże przez Sąd Apelacyjny ustalone. Stwierdzenie natomiast możliwości wcześniejszego podjęcia poszukiwań przedmiotowego dokumentu w zasobach prywatnych przez K.F. (nie będącego członkiem organów skarżącej Spółki) nie uzasadnia przyjęcia, iż skarżąca jedynie z własnej winy nie skorzystała z tego środka dowodowego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w uwzględnieniu zażalenia uchylił zaskarżone postanowienie (art. 39815 § 1 w z. z art. 3941 § 3 k.p.c.).