Supreme Court dismisses appeal fee waiver request by applying new civil costs law to second instance proceedings.

Sygn. akt V CZ 97/06 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa S. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił wniosek powoda S. G. o zwolnienie od opłaty podstawowej od apelacji oraz odrzucił jego apelację.

W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd wskazał, że na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) do oceny sytuacji prawnej powoda znajdują zastosowanie przepisy tej ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 2 oraz art. 100 ust. 2 wspomnianej ustawy od apelacji strony zwolnionej od kosztów sądowych pobiera się opłatę podstawową. W tej sytuacji mając na uwadze, że obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej ciąży także na stronie zwolnionej w całości od kosztów sądowych dalsze zwalnianie je od kosztów jest niemożliwe, gdyż brak dla tego podstawy w przepisach ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Skoro zaś powód nie uiścił opłaty podstawowej w wyznaczonym terminie, jego apelacja podlegała odrzuceniu. W zażaleniu powód kwestionuje stosowanie do oceny sytuacji powoda przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia, który to wniosek Sąd Apelacyjny uwzględnił. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) w sprawach wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się do czasu zakończenia postępowania w danej instancji dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.

Trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie w pierwszej instancji kończy się w zasadzie z wydaniem wyroku. Wniesienie apelacji jest wiec już czynnością, która otwiera postępowanie w drugiej instancji. Nie ma znaczenia, że apelację wnosi się do sądu I instancji, który dokonuje z mocy wyraźnego przepisu ustawy (art. 370 k.p.c.) wstępnej kontroli wymogów formalnych apelacji. Jest to tylko kontrola wstępna a apelacja otwiera przecież drogę do postępowania przed sądem innej instancji. Jej wniesienie 3 należy wobec tego traktować jako czynność już dokonywaną po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji.

Mając na uwadze, że wniesienie apelacji w rozpoznawanej sprawie nastąpiło w dniu 9 marca 2006 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zastosowanie jej do oceny obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji powoda, nie budzi wątpliwości. Uznanie, że postępowanie w drugiej instancji rozpoczyna się dopiero gdy apelacja zostaje przekazana do sądu apelacyjnego nie znajduje podstawy w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Apelacje jest kierowana od razu do sądu II instancji i to on ją rozpatruje także pod względem formalnym.

Tylko zaś ze względu na tzw. ekonomikę procesową wstępne sprawdzenie apelacji pod względem formalnym zostało jeszcze ulokowane w sądzie który zakończył już swoje postępowanie instancyjne. W niczym nie uzasadnia to jednak sformułowanego w zażaleniu wniosku, że nie zakończyło się jeszcze postępowanie przed pierwszą instancją. Skoro wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zażalenia brak podstaw do stosowania do oceny obowiązku uiszczenia opłat od apelacji dawnej ustawy o kosztach, zaś na tle ustawy z 29 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obowiązek zapłaty przez powoda opłaty podstawowej nawet w sytuacji gdy został on całkowicie zwolniony od kosztów, nie budzi wątpliwości, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.