Supreme Court quashes appeal judgment for violating procedural rules by omitting defense arguments in the reasoning. The court held that incomplete reasoning cannot disadvantage the defendant. The appeal was dismissed due to procedural flaws. The court ruled that incomplete reasoning cannot disadvantage the defendant. The appeal was dismissed due to procedural flaws. The court ruled that incomplete reasoning cannot disadvantage the defendant.

WYROK Z DNIA 11 MAJA 2005 R. III KK 248/04 Doręczenie stronie tylko fragmentu uzasadnienia wyroku sądu odwo- ławczego rozpoczynające bieg terminu do wniesienia kasacji, w sytuacji gdy przyczyny niesporządzenia uzasadnienia w całości leżą po stronie są- du, nie może wywoływać skutków dla strony niekorzystnych, a brak w do- ręczonym stronie fragmencie uzasadnienia ustosunkowania się do zarzu- tów zawartych w środku odwoławczym jest rażącym naruszeniem przepisu art. 457 § 3 k.p.k., nawet jeśli w terminie późniejszym brakujący fragment uzasadnienia zostanie sporządzony i stronie tej doręczony.

Przewodniczący: sędzia SN J. Żywolewska-Ławniczak. Sędziowie SN: E. Gaberle, A. Tomczyk (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz. Sąd Najwyższy w sprawie Patryka K., skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Są- du Okręgowego w B. z dnia 19 lutego 2004 r., utrzymującego w mocy wy- rok Sądu Rejonowego z dnia 1 sierpnia 2003 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok i p r z e k a z a ł sprawę Sądowi Okręgo- wemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

U Z A S A D N I E N I E Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 19 lutego 2004 r., wydanym „... po rozpoznaniu sprawy Patryka K., Piotra P., Jacka K. i Artura P. (...) na 2 skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz osobiste apelacje oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 1 sierpnia 2003 r. ...” utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczy- wiście bezzasadne. Wyrok ten zaskarżył kasacją obrońca skazanego Patryka K., który „... zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a konkretnie przepisu art. 457 § 3 k.p.k. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyro- ku czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji obrońcy oskarżonego Patryka K. oraz osobistej apelacji Patryka K. uznał za niezasadne”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przeka- zanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 1 sierpnia 2003 r. wniesiono pięć apelacji, natomiast lektura uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 lutego 2004 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B., prowadzi do wnio- sku, że Sąd Okręgowy rozpoznawał jedynie apelację obrońcy oskarżonego Piotra P., uzasadnienie bowiem odnosi się jedynie do zarzutów i wniosków tej jednej apelacji, ani słowem nie wspominając o pozostałych apelacjach, w tym apelacji obrońcy oskarżonego Patryka K. i samego Patryka K.

To zaś uniemożliwiło autorowi kasacji postawienie innych – poza podniesio- nym – zarzutów. W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej, wywodząc, że sąd odwoławczy analizował ustalenia faktyczne i oceny zawarte w zaskarżo- nym wyroku oraz zarzuty apelacyjne oskarżonego Patryka K. i jego obroń- cy, zaś swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 457 § 3 k.p.k. Kasacja natomiast jest wynikiem pewnego nieporozumienia. Stanowisko to podtrzymał Prokurator Prokuratury Krajowej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Kasacja jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Sprawa, w której skarżone orzeczenie zapadło, jest zupełnie wyjątkowa, nietypowa, wręcz kuriozalna. Dla pełnego wykazania zasadności kasacji w tak nietypowej sprawie konieczne jest więc drobiazgowe prześledzenie sposobu postępo- wania sądu i jego pracowników po wydaniu zaskarżonego wyroku. Otóż, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w B. Sąd Okręgowy w B. wskazał, że uczynił to. uznając apelacje za oczywiście bezzasadne, zaś w części wstępnej określił, iż rozstrzygnął tak, po rozpo- znaniu sprawy czterech oskarżonych na skutek apelacji wniesionych przez obrońców trzech oskarżonych oraz przez dwóch oskarżonych.

W protokole rozprawy apelacyjnej odnotowano, że „... uzasadnienie na piśmie zostanie sporządzone na wniosek zgodnie z treścią art. 457 § 2 k.p.k. ...”. Wnioski o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem złożyli: skazany Piotr P., obrońca skazanego Jacka K., obrońca skazanego Patryka K. oraz skazany Patryk K. Mimo to uzasadnie- nie wyroku zostało sporządzone jedynie co do skazanego Piotra P. Nato- miast z odręcznej adnotacji uczynionej na kserokopii wniosku obrońcy ska- zanego Jacka K. opatrzonej datą „28.07.04”, wynika, że wniosek ten został omyłkowo załączony do innych akt i przedstawiony sędziemu sprawozdaw- cy około połowy czerwca 2004 r., i dlatego zostało sporządzone oddzielne uzasadnienie (zwane w korespondencji sądowej uzupełniającym – dopisek SN).

W tym miejscu cofnąć się należy do etapu, w którym sporządzono uzasadnienie wyroku w odniesieniu do skazanego Piotra P. Otóż odpis wy- roku wraz z tym uzasadnieniem został doręczony m.in. Patrykowi K. w dniu 13 kwietnia 2004 r. W dniu 28 maja 2004 r. do Sądu Okręgowego w B. wpłynął kolejny wniosek Patryka K. o wyznaczenie obrońcy z urzędu, ce- lem sporządzenia i wniesienia kasacji. We wniosku Patryk K. precyzuje, że wyznaczenie obrońcy powinno nastąpić po sporządzeniu uzasadnienia wy- roku (podkr. SN). Na wniosku tym znajduje się odręczna adnotacja, że wy- 4 rok z uzasadnieniem uzupełniającym wysłano w dniu 30 lipca 2004 r.

Za- nim to jednak nastąpiło, zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2004 r. wyznaczo- no skazanemu Patrykowi K. obrońcę z urzędu, któremu w dniu 8 czerwca 2004 r. doręczono odpis zarządzenia oraz odpis wyroku z 19 lutego 2004 r. wraz z uzasadnieniem (oczywiście tym dotyczącym jedynie skazanego Pio- tra P. – dopisek SN). W zaistniałej sytuacji obrońca skazanego Patryka K. sporządził i wniósł kasację, którą przyjęto zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2004 r. i po uzyskaniu odpowiedzi Prokuratora Okręgowego w B. przed- stawiono Sądowi Najwyższemu.

Należy też odnotować ponownie, że już po wpłynięciu kasacji, acz przed jej przyjęciem, sporządzono i doręczono ska- zanemu Patrykowi K., jego obrońcy oraz obrońcy skazanego Jacka K. tzw. uzasadnienie uzupełniające, przy czym zarządzeniem z dnia 7 września 2004 r., po stwierdzeniu, że w dniu 3 września 2004 r. upłynął termin do wniesienia kasacji w sprawie Jacka K., zakreślono sprawę w wykazie WKK jako zakończoną. Analiza przytoczonego przebiegu postępowania w Sądzie Okręgo- wym w B. po wydaniu wyroku z 19 lutego 2004 r. wskazuje na szereg nie- prawidłowości o charakterze przede wszystkim administracyjnym, które jednak, gdyby je traktować jako błahe (wszak doszło w końcu do sporzą- dzenia uzasadnienia wyroku w części dotyczącej Patryka K.) i nieistotne, prowadziłyby do konsekwencji procesowych niekorzystnych dla skazanego, pozbawiając go prawa do kasacji.

Przecież w dacie doręczenia obrońcy skazanego zaskarżonego wyroku wraz z niekompletnym uzasadnieniem rozpoczął bieg termin do wniesienia kasacji. I w tym terminie, w oparciu o taki tylko dokument w postaci niekompletnego uzasadnienia mógł on bu- dować zarzuty i stawiać wnioski. Jako, że z doręczonego obrońcy uzasad- nienia nie można było powziąć informacji dlaczego Sąd Okręgowy w B. uznał zarzuty i wnioski apelacji Patryka K. i jego obrońcy za oczywiście bezzasadne, przeto słusznie postawił on zarzut rażącego naruszenia prze- 5 pisu art. 457 § 3 k.p.k.

Niczego w tym względzie nie zmienia fakt sporzą- dzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej m. in. Pa- tryka K., tym bardziej że nie zostało ono nawet doręczone w terminie okre- ślonym w art. 524 § 1 k.p.k., co hipotetycznie mogłoby dać asumpt do roz- ważań nad problemem przywracania (wydłużania) terminu do wniesienia kasacji. Jako, że w rozpoznawanej sprawie nie otworzyła się nawet hipote- tyczna możliwość tego rodzaju rozważań, przeto należy powrócić do oceny kasacji w stanie sprawy w jakim rozpoczął się bieg terminu do jej wniesie- nia.

Tu zaś oczywiste jest, że doręczenie stronie tylko fragmentu uzasad- nienia wyroku sądu odwoławczego rozpoczynające bieg terminu do wnie- sienia kasacji, w sytuacji gdy przyczyny niesporządzenia uzasadnienia w całości leżą po stronie sądu, nie może wywoływać skutków dla strony nie- korzystnych, a brak w doręczonym stronie fragmencie uzasadnienia usto- sunkowania się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym jest rażą- cym naruszeniem przepisu art. 457 § 3 k.p.k., nawet jeśli w terminie póź- niejszym brakujący fragment uzasadnienia zostanie sporządzony i stronie tej doręczony.

Uchybienie to uniemożliwia zapoznanie się przez stronę z rozumowaniem, jakie przywiodło sąd odwoławczy do określonej treści roz- strzygnięcia, i nie pozwala – co wyraźnie podkreśla autor kasacji – na po- stawienie jakichkolwiek innych zarzutów. Nie można też skutków takiego uchybienia zrzucać na karb nieporozumienia, co sugeruje autor odpowiedzi na kasację, bowiem wówczas negatywne konsekwencje procesowe wyni- kające z owego nieporozumienia – jak zresztą wynika to z treści odpowie- dzi – zostałyby przeniesione na skazanego.

W zaistniałej sytuacji, nie znajdując innych możliwości rozwikłania występującego w niniejszej sprawie problemu, Sąd Najwyższy uznał, że w stosunku do Patryka K. postępowanie odwoławcze powinno być powtórzo- ne w sposób wolny od wad i dlatego zaskarżony wyrok uchylił. 6 Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy w B. powinien rozwa- żyć wszystkie wnioski i zarzuty apelacji oskarżonego oraz apelacji jego obrońcy, zaś wyniki rozważań zawrzeć w uzasadnieniu uwzględniającym zasady wynikające z przepisu art. 457 § 3 w zw. z art. 433 k.p.k.

Z przytoczonych powodów należało orzec jak na wstępie.