Supreme Court dismisses appeal against disciplinary dismissal due to statute of limitations and procedural bar. The court rejects changing the legal basis or examining other defenses. The decision upholds the dismissal based on the expiration of the three-year limitation period. The court refuses to investigate alternative grounds for dismissal without a full trial. The ruling emphasizes that once a procedural bar exists, no further examination is permitted. The judgment clarifies that union membership allegations do not affect the procedural outcome. The court maintains that EU law does not govern judicial disciplinary liability. The decision confirms the finality of the disciplinary proceedings. The appeal is rejected because the limitation period has clearly expired. The court rules that the lower court's decision stands in full force.

POSTANOWIENIE Z DNIA 3 LUTEGO 2005 R. SNO 1/05 Przewodniczący: sędzia SN Ewa Gaberle (sprawozdawca). Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Marek Sokołowski. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego obwinionego o popełnienie przewinień służbowych określonych w art. 86 § 4 u.s.p. oraz w art. 82 § 2 w zw. z art. 86 § 2 i § 4 u.s.p. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2005 r. zażalenia obwinionego sędziego na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt (...) o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego p o s t a n o w i ł : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, a kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e Wskazanym wyżej postanowieniem podjęto zawieszone postępowanie dyscyplinarne i na podstawie art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1994 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) w związku z art. 204 § 1 u.s.p. i art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umorzono postępowanie z uwagi na przedawnienie ścigania zarzuconych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych. Postanowienie z dnia 17 listopada 2004 r. zaskarżył obwiniony w części dotyczącej umorzenia postępowania wnosząc o:

a) zmianę podstawy prawnej umorzenia z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. na art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. przyjęcie, że zarzucone mu czyny nie zawierają znamion czynu zabronionego;

b) ustosunkowanie się do decyzji podejmowanych w toku postępowania przygotowawczego, dotyczących zwłaszcza odrzucenia jego wniosków dowodowych, nie zapoznania go z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz nie ustanowienia obrońcy z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia obwiniony podniósł, że znajduje się w bardzo złym stanie zdrowia, co stanowiło dla niego poważne utrudnienie w uczestniczeniu w czynnościach prowadzonych przez rzecznika dyscyplinarnego, lecz mimo to starał się o wyjaśnienie sprawy, m. in. poprzez złożenie wyjaśnień.

Natomiast rzecznik dyscyplinarny, wbrew składanym obwinionemu obietnicom, nie podjął starań o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień, ani nie zapoznał go z 2 zebranym materiałem dowodowym, co wobec nie przyznania obrońcy z urzędu utrudniło mu prowadzenie obrony. Obwiniony podniósł też, że nie zgadza się z postawionymi mu zarzutami, ponieważ informował ustnie Prezesa Sądu Okręgowego o podjęciu działalności w Stowarzyszeniu „E.(...)”, a co więcej, przy rejestracji tego Stowarzyszenia prezes musiał dowiedzieć się, że obwiniony wchodzi w skład zarządu Stowarzyszenia.

Nadto powiedziano mu, że tak jak nikt nie składa oświadczeń o przynależności do Stowarzyszenia „I.(...)”, tak też zbędne jest składanie pisemnych oświadczeń o członkostwie w Stowarzyszeniu „E.(...)”. W tym stanie rzeczy zarzut popełnienia przewinienia służbowego z art. 86 § 4 u.s.p. jest nieuzasadniony. Zdaniem skarżącego, nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 82 § 2 w zw. z art. 86 § 2 i § 4 u.s.p., ponieważ twierdzenie, że jako członek zarządu Stowarzyszenia „E.(...)” podjął decyzję o rozpisaniu konkursu dla sponsorów tego Stowarzyszenia jest „wprowadzeniem odpowiedzialności zbiorowej”.

Obwiniony twierdzi także, że jego działalność „nie poniżyła zawodu sędziowskiego w społeczeństwie lokalnym (...)”, skoro zgłoszono go do wyborów samorządowych jako kandydata na prezydenta miasta A. oraz radnego tego miasta; podniósł nadto, że według jego wiedzy, przepisy prawa unijnego nie przewidują karalności tego rodzaju działalności sędziów.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie obwinionego nie mogło być uwzględnione. Decydujące znaczenie dla oceny trafności rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia ma niewątpliwe ustalenie, że zarzucone obwinionemu przewinienia służbowe uległy przedawnieniu. Przepis art.204 § 1 u.s.p., wyłączając stosowanie art. 108 u.s.p. do spraw o przewinienia dyscyplinarne popełnione przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, nakazuje tym samym stosować w takich sprawach przepis art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. (Dz.

U. 1994 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), który przewiduje trzyletni termin przedawnienia, a od chwili podjęcia przez obwinionego zarzuconych mu zachowań do daty wydania zaskarżonego postanowienia okres ten już upłynął. Odnosząc się do wniosku obwinionego o zmianę podstawy prawnej umorzenia postępowania z punktu 6 na punkt 2 art. 17 § 1 k.p.k. wyjaśnić trzeba, że taka zmiana jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna. Ewentualne ustalenie innej niż przedawnienie przeszkody procesowej wymagałoby bowiem przeprowadzenia dowodów na rozprawie i wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych zarzuconych obwinionemu przewinień służbowych.

Wypadek, gdy ustawodawca nakazuje, przy zbiegu przeszkód procesowych określonych w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.k. z inną przeszkodą procesową, pominięcie tejże przeszkody poprzez wydanie wyroku uniewinniającego, został przewidziany w art. 414 § 1 k.p.k. Rozstrzygnięcie takie może jednak zostać 3 wydane tylko po rozpoczęciu przewodu sądowego i tylko w przypadku stwierdzenia, że zachodzi negatywna przesłanka procesowa wymieniona w art. 17 § 1 pkt 1 albo 2 k.p.k., a ustalenie innej okoliczności wyłączającej ściganie nastąpiło na rozprawie.

Pogląd ten jest ugruntowany w literaturze i orzecznictwie (zob.: M. Cieślak: Polska procedura karna, Warszawa 1971, s. 416 – 422; Komentarz do k.p.k. pod red. P. Hofmańskiego, Warszawa 2004, t. I, s. 137; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Kraków 2003, s. 101 – 102 oraz cytowane tam orzecznictwo, a także postanowienia SN: z dnia 3 marca 2002 r., sygn. V KKN 484/00, Lex nr 53336 i z dnia 2 lipca 2002 r., sygn. IV KKN 264/99, Lex nr 54407), znajduje zaś uzasadnienie w tym, że o zbiegu negatywnych przesłanek procesowych, z czym łączy się problem pierwszeństwa jednej z nich, można mówić dopiero wtedy, gdy nastąpiło ustalenie wystąpienia co najmniej dwóch takich przesłanek.

Jeżeli natomiast ustalono, tak jak w tej sprawie, istnienie jednej przeszkody procesowej, której wystąpienie obliguje – zgodnie z nakazem art. 17 § 1 in princ. k.p.k. – do umorzenia postępowania, niedopuszczalne jest badanie, czy zachodzą inne przeszkody, a tym bardziej zakładanie ich wystąpienia. Co oczywiste, w takiej sytuacji niedopuszczalne jest też wnioskowanie o popełnieniu przez osobę, wobec której prowadzono umorzone postępowanie, zarzucanych jej czynów. W związku z zarzutami podniesionymi w zażaleniu podkreślić jedynie trzeba, że przepisy prawa unijnego nie zawierają unormowań prawnych o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, natomiast pozostałe przytoczone na wstępie zarzuty nie podlegają rozpoznaniu, gdyż zajęcie się nimi oznaczałoby wchodzenie w merytoryczne rozpoznawanie sprawy, co w świetle jednoznacznego brzmienia art. 17 § 1 in princ. k.p.k. jest już niedopuszczalne.

Z tych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny postanowił jak na wstępie, a o kosztach postępowania zażaleniowego orzekł zgodnie z art. 133 u.s.p.