Appeal court voids combined sentence calculation for prior suspended sentences due to retroactive application of stricter law.

Sygnatura akt IV Ka 727/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2014 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie : SSO Adam Pietrzak SSO Sylwana Wirth Protokolant : Marta Synowiec przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu dnia 7 listopada 2014 roku sprawy skazanego S. K. syna Z. i T. z domu N. urodzonego (...) w J. o wyrok łączny na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 18 lipca 2014 roku, sygnatura akt II K 22/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcia jak w punktach II i V jego dyspozycji i na podstawie art. 572 kpk w zw. z art. 4 § 1 kk umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego w zakresie kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec skazanego wyrokami Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich pod sygnaturą II K 264/12 i Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie pod sygnaturą II K 537/11;

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. B. z Kancelarii Adwokackiej w D. 147, 60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 727 / 14

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie w wyroku łącznym z dnia 18 lipca 2014r. sygn. akt II K 22 / 14 ustalił, że S. K. został skazany prawomocnie:

1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 23 lutego 2004r., w sprawie o sygn. akt VII K 123/04, za czyn z art. 278 § 1 k.k., popełniony w dniu 17 grudnia 2003r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, a zarządzonej do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 20 grudnia 2005r. oraz karę grzywny 10 stawek dziennych po 20 zł;

2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 18 października 2005r., w sprawie o sygn. akt II K 493/05 za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie od 19 do 21 maja 2005r., na karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie od 8 do 14 czerwca 2005r., na karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, skazanego na karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, a zarządzonej do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w śDzierżoniowie z dnia 12 października 2006r.;

3. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 16 lutego 2006r. w sprawie o sygn. akt II K 39/06 obejmującym: - wyrok Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 13 sierpnia 2003r., w sprawie o sygn. akt VII K 338/03, za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie od 7 do 13 lutego 2003r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, a zarządzonej do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 25 października 2004r. oraz karę grzywny 20 stawek dziennych po 10 zł; - wyrok Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 10 marca 2004r., w sprawie o sygn. akt VII K 1003/13, za czyn z art. 290 k.k., popełniony na przełomie roku 2002r. i 2003r., na karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 290 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie wiosny i lata 2002r., na karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, skazanego na karę łączną 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, skazanego na karę łączną roku i 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności;

4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 28 marca 2006r., w sprawie o sygn. akt II K 123/06, za czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 23 grudnia 2005r., na karę 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 27 stycznia 2006r. na karę 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności, skazanego na karę łączną 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności;

5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 27 kwietnia 2009r., w sprawie o sygn. akt VII K 503/08, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 4 sierpnia 2009r. w sprawie sygn. akt IV Ka 575/09, za czyn z art. 178a § 1 k.k., popełniony w dniu 12 maja 2008r. na karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku;

6. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 17 lutego 2010r., w sprawie o sygn. akt II K 162/09, za czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k., popełniony w okresie od 29 kwietnia 2005r. do 4 maja 2005r., na karę 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, a zarządzonej do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 19 października 2012r.;

7. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 5 lipca 2012r., w sprawie o sygn. akt II K 264/12, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w nocy 7/8 kwietnia 2012r. na karę 2 (dwa) lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lat;

8. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 22 listopada 2012r., w sprawie o sygn. akt II K 537/11, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 15 lutego 2013r., w sprawie o sygn. akt IV Ka 37/13: - za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w dniu 6 czerwca 2010r., na karę roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, - za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 27/28 czerwca 2010r., na karę roku i 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności, - za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 4 lipca 2010r., na karę roku i 2 (dwa) miesiące pozbawienia wolności, skazanego na karę łączną 2 (dwa) lat i 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności;

9. wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 czerwca 2013r., w sprawie o sygn. akt II K 430/13, za czyn z art. 178a § 4 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku;

10. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 2 sierpnia 2013r., w sprawie o sygn. akt II K 570/13, za czyn z art. 178a § 4 k.k., popełniony w dniu 1 maja 2013r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata oraz orzeczono zakaz kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym na okres 2 lat Po czym : I. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzone w sprawach o sygn. akt II K 493/05 i II K 162/09 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie wobec skazanego S. K. kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną roku i 4 (cztery) miesięcy pozbawienia wolności;

II. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzone w sprawach o sygn. akt II K 264/12 Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich i II K 537/11 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie wobec skazanego S. K. kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną 3 (trzy) lata pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzone w sprawach o sygn. akt II K 430/13 Sądu Rejonowego w Świdnicy i II K 570/13 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie wobec skazanego S. K. kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną roku pozbawienia wolności;

IV. na podstawie art. 89 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej w pkt III. części dyspozytywnej wyroku łącznego wobec skazanego S. K. kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata; V. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w pkt II. wyroku zaliczył skazanemu S. K. okresy zatrzymania w sprawie o sygn. akt II K 264/12 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie w dniach od 8 kwietnia 2012r. do 9 kwietnia 2012r. oraz okres tymczasowego aresztowania w sprawie o sygn. akt II K 537/11 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie w dniach od 23 maja 2012r. do 8 czerwca 2012r. oraz okres odbytej dotychczas kary pozbawienia wolności w sprawie o sygn. akt II K 537/11 od dnia 2 stycznia 2014r.;

VI. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w pkt III. wyroku zaliczył skazanemu S. K. okres zatrzymania w sprawie o sygn. akt II K 430/13 Sądu Rejonowego w Świdnicy, w dniach od 4 marca 2013r. do 5 marca 2013r.; VII. na podstawie art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzeczone w sprawach o sygn. akt II K 430/13 Sądu Rejonowego w Świdnicy i II K 570/13 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie wobec skazanego S. K. środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym łączy i orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzy) lat;

VIII. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego sprawy o sygn. akt VII K 123/04, VII K 503/08 i II K 123/06 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie; IX. na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego sprawy o sygn. akt VII K 338/03 i VII K 1003/03 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie; X. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w powyższych wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania; XI. zasądził na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata K.

B. kwotę 177,12 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w toku postępowania sądowego; XII. wydatki związane z postępowaniem zaliczył na rachunek Skarbu Państwa. Z wyrokiem tym w części dotyczącej pkt. II dyspozycji łącznej nie pogodził się skazany, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z urzędu. Obrońca skazanego wyrokowi temu zarzucił naruszenie art. 4 § 1 kk poprzez zastosowanie przez Sąd I instancji art. 89 § 1 i § 1 a kk w brzmieniu jakim obowiązuje od dnia 08 czerwca 2010 roku, podczas gdy art. 89 kk w brzmieniu obowiązującym w dniu 06 czerwca 2010 roku, tj. w dacie popełnienia czynu z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 12 kk objętego wyrokiem Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 22 listopada 2012 roku, sygn. akt II K 537/11 jest względniejszy dla skazanego albowiem wyklucza orzeczenie wolności o charakterze względnym oraz bezwzględnym.

Mając na uwadze powyższy zarzut wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego wyroki wydane w sprawie II K 264/12 Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich i II K 537/11 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja jest zasadna i to w stopniu oczywistym. Słusznie zauważa apelujący błędność stosowania w kwestionowanym zakresie pkt-u II dyspozycji zaskarżonego wyroku przepisu art. 89 § 1 a kk, co nastąpiło z obrazą normy art. 4 § 1 kk.

Nie ulega wątpliwości, że jeden z czynów, za które wymierzono kary połączone w ramach przedmiotowej kary łącznej, został popełniony w dniu 6 czerwca 2010r. ( wyrok Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 22 listopada 2012r. sygn. akt II K 537/11), a zatem przed zmianą przepisu art. 89 kk, dokonaną na skutek nowelizacji z dnia 05 listopada 2009r. (Dz. U. Nr 206 poz. 1589). Obowiązująca od dnia 8 czerwca 2010r. regulacja dotycząca kary łącznej w rozumieniu art. 89 a § 1 kk jest surowsza niż przepisy sprzed nowelizacji ( w myśl art. 89 § 1 kk sąd mógł połączyć kary m. in pozbawienia wolności bezwzględną i z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, o ile jednocześnie warunkowo zawieszał wykonanie orzeczonej kary łącznej, w przeciwnym wypadku umarzał postępowanie o wydanie wyroku łącznego).

Zatem w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego w konfiguracji skazań dotyczących czynów także sprzed nowelizacji sąd powinien ustalić, która ustawa jest względniejsza dla sprawcy, w tym celu należy porównać stan normatywny z dnia orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stan normatywny z czasu popełnienia każdego z przestępstw. Kara łączna stanowi instytucję prawa karnego materialnego, zatem przyjąć należy, iż jeśli choć jedno z przestępstw wchodzących w skład realnego zbiegu, za które orzeczono kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania i bez warunkowego zawieszenia wykonania, zostało popełnione przed wejściem w życie tej ustawy, należy stosować, jako względniejszy, Kodeks karny w brzmieniu sprzed dnia 8 czerwca 2010 r. ( tak w aprobowanym orzecznictwie sądowym, m.in.

Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. II KK 84/12 OSNKW 2013/5/43, Biul.SN 2013/5/10, Biul.PK 2013/1/12-15 baza danych LEX 1316081 a także w uchwale 7 sędziów z dnia 28 listopada 2013 r.I KZP 13/13 cyt „ Po dniu 8 czerwca 2010 r. podstawę prawną wymierzenia w wyroku łącznym bezwzględnej kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyniku połączenia kar pozbawienia wolności wymierzonych za zbiegające się przestępstwa z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania stanowi art. 85 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1a k.k. Normy wynikające z powołanych przepisów mają także charakter materialnoprawny, wobec czego należy do nich odnosić reguły intertemporalne zawarte w art. 4 § 1 k.k.” OSNKW 2013/12/100, Prok.i Pr.-wkł. 2014/2/1, LEX nr 1394021, Biul.PK 2013/11/6, Biul.SN 2013/11/20-21, Biul.SN 2013/11/22-23 Baza danych LEX 1394021).

W zaskarżonym punkcie wyroku Sąd Rejonowy łączył kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania i bezwzględną, dolną granicę stanowiło 2 lata pozbawienia wolności a górną – jako suma kar jednostkowych 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, skoro sąd wymierzył karę 3 - ch lat pozbawienia wolności, to oczywiście rozważania o ewentualnej probacji są bezprzedmiotowe. Jednakże nie uwzględnił Sąd Rejonowy, iż zanim kary te połączył, to skazany miał do odbycia łącznie tylko 2 lata i 2 miesiące pozbawienia wolności orzeczone na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, zaś wykonanie kary orzeczonej w sprawie II K 264/ 12 Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich było warunkowo zawieszone i stan ten trwa nadal.

Oznacza to, że przedmiotową karę łączną orzeczono z naruszeniem art. 4 § 1 k przez zastosowanie surowszej dla skazanego regulacji art. 89 § 1a kk. W takiej sytuacji w postępowaniu apelacyjnym dokonano koniecznej zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie punktów II oraz odnoszącego się do niego V-go dyspozycji i umorzono postępowanie o wydanie wyroku łącznego w omawianym zakresie. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie §14 ust. 5 oraz § 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U.

Nr 163 poz.1348 z późn. zm. O wydatkach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk.