Court partially allows execution exemption for one-half of marital property under separate property regime.

Sygn. akt I C 205/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia, 13 lutego 2014r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Barbara Polak Protokolant Marta Góra po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014r. w Oleśnicy sprawy Przy udziale stron: powód W. D. pozwany K. S. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji I. zwalnia spod egzekucji udział należący do W. D. wynoszący ½ części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przy ul. (...) w O., dla którego Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadzi KW (...); II. dalej idące powództwo oddala; III. odstępuje od obciążania stron kosztami procesu. Z./ 1. kal. 21 dni. 13.02.2014r. Sygn. Akt I C 205/13

UZASADNIENIE

Powódka W. D. wniosła powództwo przeciwegzekucyjne przeciwko K. S., domagając się zwolnienia od egzekucji nieruchomości w postacie lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w O., stanowiącego jej własność dla którego Sąd Rejonowy w Oleśnicy V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW (...). Ponadto powódka domagała się zasadzenia kosztów sądowych oraz zabezpieczenia powództwa. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że w dn.06.02.2013r. otrzymała postanowienie komornika G. O. z dn. 16.01.2013r. sygn. Akt KM 76/12 o powołaniu biegłego rzeczoznawcy, z którego dowiedziała się, że z wniosku pozwanego złożonego w dn. 29.11.2012r. komornik wszczął egzekucję z jej mieszkania w celu wyegzekwowania długu jej męża.

Podstawą egzekucji jest nakaz zapłaty Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dn. 17.05.2011r. Uważa, że postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dn. 07.12.2011r. sygn. Akt XI Nc 227/05 nie może stanowić podstawi egzekucji ponieważ w wyniku jej zażalenia zostało zmienione wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dn. 23 kwietnia 2012r. sygn. Akt I A Cz 669/12 w ten sposób, że tytuł wykonawczy ograniczono wyłącznie do osoby jej męża, a w świetle aktualnego stanu prawnego nie jest on właścicielem mieszkania przy ul. (...) w O..

Pozwany K. S. w odpowiedzi na pozew uznał powództwo co do przysługującego powódce udziału wynoszącego 1/2 w prawie własności nieruchomości położnej w O. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Oleśnicy V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW (...) oraz wniósł o oddalenie powództwa w pozostałej części. Wniósł także o obciążenie powódki kosztami postępowania i odstąpienie od obciążenia kosztami pozwanego. W uzasadnieniu podał, iż nieruchomość nigdy nie wyszła z majątku powódki i jej męża J. D.. W związku jednak z zawartą w dn. 13 maja 2005r. przez pozwaną z J.

D.przed notariuszem A. Ł.z Kancelarii Notarialnej w O.(Rep. A (...)) umową majątkową małżeńską, na mocy której ustanowili oni w ich małżeństwie rozdzielność majątkową (§2), nie przysługuje im wobec nieruchomości prawo własności na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej, lecz są oni współwłaścicielami nieruchomości w częściach ułamkowych, tj. udziały ich wynoszą po 1/2. W konsekwencji powództwo jest uzasadnione wyłącznie do składnika majątku należącego do powódki, tj. udziału (1/2) w prawie własności nieruchomości, w pozostałym zakresie powództwo winno zostać oddalone.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W. D. wraz ze swoim mężem J. D. nabyli 24.08.1999r. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej własność lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. (...) wraz z przynależnymi do niego prawami w częściach wspólnych. Dla w/w lokalu założono Kw nr (...). (dowód: odp. KW w aktach IC 217/06, akt notarialny k. 66-67) W dniu 22.05.2003r. mąż powódki J. D. darował w formie aktu notarialnego ( Rep.A nr 3032/2003) powódce lokal mieszkalny poł. w O. ul. (...). Wyrokiem Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dn. 03.06.2013r. ustalono, że umowa darowizny (Rep (...)) zawarta pomiędzy powódką a jej mężem w dn. 22.05.2003r. jest nieważna. (dowód: wyrok w sprawie I C 110/13 k.68, akt not. k 9 ) Nakazem zapłaty z dnia 17.05.2005r. (XI Nc 227/05) nakazano J.

D., aby zapłacił Syndykowi masy upadłościowej (...) Sp. z o.o. we W. kwotę 768.562,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Postanowieniem z dnia 12.10.2006r. nadano klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty z dn. 17.05.2005r. wydanemu przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze XI Nc 227/05 w zakresie w jakim nakazano pozwanemu J. D., aby zapłacił stronie powodowej syndykowi masy upadłości (...) Sp. z o.o. we W. kwotę 768.563,56 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01.04.2004r. do dnia zapłaty przeciwko małżonkowi dłużnika W.

D. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Wyrokiem z dnia 19.09.2011r. (I C 442/11) pozbawiono wykonalności tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 17 maja 2005r. Sądu Okręgowego we Wrocławiu, sygn. akt XI Nc 227/05, któremu nadano klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika W. D. postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 12 października 2006r., sygn. akt I Co 155/06 – w stosunku do małżonki dłużnika W. D.. Aktem notarialnym Rep.

A nr (...) z dnia 13.05.2005r. J. i W. małżonkowie D. ustanowili w ich małżeństwie rozdzielność majątkową. (dowód: akt notarialny k.

71) Na wniosek wierzyciela Syndyka masy upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości wszczęta została egzekucja – na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z dnia 17.05.2005r. (XI Nc 227/05) z nieruchomości położonej w O. przy ul. (...) (Kw (...)). (dowód: akta Km 76/12) Pozwany K. S. uzyskał klauzulę wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień (...) Sp. z o.o. i złożył wniosek o wszczęcie z jego wniosku jako nowego wierzyciela postępowania egzekucyjnego. W dniu 30.04.2012r. została wszczęta egzekucja z nieruchomości wobec dłużnika J. dziedzic w sprawie XI Nc 227/05 prowadzonej na rzecz nowego wierzyciela K.

S., który postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2012r. sygn. Akt I Co 73/12 uzyskał klauzulę wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień z (...) Sp.z o.o. (dowód: akta komornicze Km 76/12) Sąd zważył: Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest bezsporny. Bezsporne bowiem jest, że powódka i jej mąż nabyli przedmiotowy lokal w czasie trwania wspólności ustawowej, że w 2005r. ustanowili rozdzielność majątkowa oraz, że umowa darowizny zawarta pomiędzy powódką a jej mężem w formie notarialnej z dn. 22.05.2003r. została uznana za nieważną.

Bezsporny jest także fakt, że co do w/w lokalu będącego przedmiotem niniejszego postępowania toczy się egzekucja z nieruchomości na wniosek pozwanego K. S. (jako następcy prawnego poprzedniego wierzyciela P. - (...)). Powództwo zasługuje na uwzględnienie, lecz wyłącznie w części, w jakiej pozwany uznał powództwo. Zgodnie z wyrokiem, jaki zapadł w w/w sprawie w dn. 3 czerwca 2013r. czynność prawna w postaci umowy darowizny zawartej w formie akty notarialnego w dn. 22.05.2003r. przed notariuszem A. Ł. (Rep. A nr 3032/2002) została uznana za nieważną.

W konsekwencji, wyrok ten, jako dalej idący konsumuje wyrok w przedmiocie stwierdzenia bezskuteczności tej czynności wobec poprzednika prawnego pozwanego, który umożliwił wszczęcie egzekucji toczącej się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym G. O. (2) wobec powódki, jako dłużnika rzeczowego. W/w nieruchomość nigdy nie wyszła z majątku powódki i jej męża J. D.. W związku jednak z zawartą w dn.13 maja 2005r. przez pozwana z J. D. przed notariuszem A. Ł. Kancelarii Notarialnej w O. (Rep. A (...)) umową majątkową małżeńską, na mocy której ustanowili oni w ich małżeństwie rozdzielność majątkową (§2), nie przysługuje im wobec nieruchomości prawo własności na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej, lecz są oni współwłaścicielami nieruchomości w częściach ułamkowych, tj. udział ich wynoszą po 1/2.

W konsekwencji powództwo jest uzasadnione wyłącznie do składnika majątku należącego do powódki, tj. udziału (1/2) w prawie własności, w pozostałym zakresie powództwo należało oddalić. Zawarta małżeńska umowa majątkowa ma bowiem ten skutek, iż zgodnie z art. 51 Kro „w miejscu dotychczasowego majątku wspólnego znajdują się dwie oddzielne części tych osobnych majątków. W skład każdej z tych części wchodzą udziały ułamkowe w wysokości 1/2 w każdym ze składników tworzących przed powstaniem rozdzielności majątek wspólny małżonków” (Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy Komentarz pod red.

H. Doleckiego i T. Sokołowskiego, Wolters Kluwer w LEX). Należy bowiem zauważyć, iż bez znaczenia dla postępowania jest podawany przez powódkę powód, dla którego zawarła z mężem umowę majątkową ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej. Po drugie, wyrok stwierdzający nieważności czynności prawnej na skutek ex tunc, a co za tym idzie twierdzenie powódki, iż „w tym czasie (czasie zawierania umowy majątkowej – przyp. pełnomocnika pozwanego) obowiązywała umowa darowizny mieszkania” jest chybione. W dalszej kolejności powódka zdaje się nie zauważać, iż umowa majątkowa ustanawiająca ustrój rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonka ma skutek nie tylko co do składników majątku nabytych przez małżonków w przyszłość, ale także co do tych nabytych w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej.

Co oczywiste bowiem, z mocy prawa skutkiem ustania małżeńskiej wspólności stawowej jest zmiana rodzaju współwłasności składników majątku należących do małżonków z współwłasności łącznej na współwłasność ułamkową („Do majątku każdego z małżonków nabytego przed zawarciem umowy wprowadzającej rozdzielność majątkową zalicza się jego dotychczasowy majątek osobisty oraz jego udziale dotychczasowym majątku wspólnym” tak K. Pietrzykowski w „Kodeks Rodzinny i opiekuńczy. Komentarz” pod red. K. Pietrzykowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2010, s. 508).

Brak jest w tym zakresie konieczności przeprowadzania postępowania podziałowego, a co za tym idzie w omawianym stanie faktycznym „w razie ustania, wspólności, udziały małżonków są równe” (czyli wynoszą po 1/2) na zasadzie wyrażonej art. 50 1 Kro in principio. Powyższe nie jest kwestią sporną ani w judykaturze, ani w doktrynie. Należy zatem powtórzyć, iż zawarta małżeńska umowa majątkowa – ma ten skutek, iż zgodnie z art. 51 Kro „w miejscu dotychczasowego majątku wspólnego znajdują się dwie oddzielne części tych osobnych majątków, W skład każdej z tych części wchodzą udziały ułamkowe w wysokości 1/2 w każdym ze składników tworzących przed powstaniem rozdzielności majątek wspólny małżonków” cyt. za:

Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Komentarz” pod red. H. Doleckiego i T. Sokołowskiego, Wolters Kulwer w Lex 2013). Reasumując powyższe powódka nie ma legitymacji czynnej, aby żądać zwolnienia spod egzekucji drugiej połowy w w/w/ lokalu, tj. należącej do jej męża J. D. stąd należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 102 kpc. Z/ - odpis wyroku z uzasadnieniem dor. powódce i pozwanemu. 05.03.2014r.