Court orders City to pay foster care costs as it is the child's legal residence place.

Sygn. akt: I C 25/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski Protokolant: Anna Szpręgiel po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 roku w Gliwicach sprawy z powództwa Powiatu (...) przeciwko Miastu G. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Miasta G. na rzecz powoda Powiatu (...) kwotę 85.206,16 (osiemdziesiąt pięć tysięcy dwieście sześć 16/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 5 lutego 2014 roku do dnia zapłaty;

2. zasądza od pozwanego Miasta G. na rzecz powoda Powiatu (...) kwotę 7.878,00 (siedem tysięcy osiemset siedemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 25/14

UZASADNIENIE

Powód Powiat (...) wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego Miasta G. kwoty 85.206,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł oraz 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wskazał, iż dzieci J. P.: małoletnie S. K., A., K. i N. P. zostały umieszczone w trybie natychmiastowym na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 12 października 2012 roku w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W związku z powyższym powód poniósł koszty utrzymania dzieci w okresie od dnia 12 października 2012 roku do dnia 28 lutego 2013 roku, pomimo że sumę tę, zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, powinien ponieść powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W ocenie powoda miejscem zamieszkania dzieci były G., jako że ich matka J. P., przed umieszczeniem dzieci w placówce interwencyjnej (...) mieszkała tymczasowo w okresie od 15 lipca 2010 roku do 12 października 2012 roku w Domu Samotnych Matek z dziećmi w miejscowości Z., natomiast wcześniej mieszkała stale w G. przy ul. (...), tam też wróciła po umieszczeniu dzieci w placówce interwencyjnej.

Podniesiono również, że pobyt J. P. w miejscowości Z. miał charakter chwilowy, nigdy nie miała zamiaru osiedlić się tam na stałe, od urodzenia jest związana z miejscowością G., gdzie prowadzi swoje sprawy osobiste, zawodowe i mieszkaniowe. Chwilowa zmiana miejsca pobytu w ocenie powoda nie stanowi zmiany miejsca zamieszkania, a tym samym właściwym podmiotem do ponoszenia wydatków przeznaczonych na utrzymanie dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej, winno być Miasto G.. Pomimo jednak wystosowywanych przez powoda wezwań do zapłaty, Miasto G. nie wyraziło zgody na poniesienie kosztów utrzymania dzieci.

Pozwany w odpowiedzi wniósł o oddalenie powództwa oraz obciążenie powoda kosztami procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego pozwanego. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 191 ustawy o wspieraniu umowy i systemie pieczy zastępczej, decydującym dla ustalenia powiatu właściwego do finansowania pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, jest miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go w tej placówce. Powód nie wykazał, by dzieci cechowało przywiązanie emocjonalne do Miasta G., zaś zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości, zwłaszcza iż na gruncie art. 86 ustawy o pomocy społecznej doktryna przyjmuje, że koszty związane z utrzymaniem dziecka w rodzinie zastępczej i placówce opiekuńczo-wychowawczej ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem go do placówki lub rodziny, o tym zaś decyduje rzeczywiste miejsce przebywania dziecka, a nie jego zameldowania.

Podkreślono również, że miejsce zameldowania pełni funkcję pomocniczą i zgodnie z wolą ustawodawcy decyduje o właściwości powiatu zobowiązanego do finansowania pobytu w placówce w drugiej kolejności, zaś K. P., jak i N. P. urodziły się poza G., nigdy nie zamieszkiwały w tej miejscowości i nie były w niej zameldowane. Bez znaczenia w ocenie pozwanej pozostaje również fakt zamieszkiwania J. P. w miejscowości G. po dacie umieszczenia jej dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej. . Sąd ustalił, co następuje: J. P. urodziła pięcioro dzieci: w dniu (...) roku S. K. (k. 23-24), w 2006 roku Z. (k. 164), w dniu (...) roku A.

P. (1) (k. 25-26), w dniu (...) roku K. P. (k. 27-28), natomiast w dniu (...) roku N. P. (k. 29-30). Córka Z. zmarła w 2006 roku w wieku 5 miesięcy (k. 164). Ojcem wszystkich dzieci, z wyjątkiem N. P., jest A. M., z którym J. P. od 2006 roku pozostawała z konflikcie. Z uwagi na stosowaną względem niej oraz dzieci przemoc fizyczną i psychiczną zmieniała miejsce pobytu, po wyprowadzce od konkubenta mieszkała u rodziców, a następnie w domach samotnej matki w U., C. i Z.. Była zmuszona do zmian ośrodków z uwagi na odszukiwanie jej i dzieci przez konkubenta i stosowanie wobec niej przemocy (k. 164).

J. P. nie wybrała dobrowolnie ośrodka w miejscowości Z., została tam skierowana przez kierownika ośrodka w C., po odnalezieniu jej przez konkubenta. Nie była zadowolona z mieszkania w tymże ośrodku, traktowała to miejsce jako przejściowe, do czasu rozwiązania konfliktu z byłym konkubentem. W czasie przebywania w miejscowości Z. zaszła w ciążę z innym pensjonariuszem ośrodka M. B., urodziła tam córkę N.. Jeszcze w okresie przebywania w ośrodku złożyła wniosek o przydzielenie jej mieszkania w G., uznając, że w G. nie znajdzie pracy i mieszkania.

J. P. zameldowała małoletnich S. K. i A. P. (1) w miejscowości Z. na pobyt czasowy, wcześniej byli oni zameldowani na pobyt stały w G. przy ul. (...). K. i N. P. nie byli zameldowani w G. (k. 38-39, 49, 55, 63-64, 71, 164). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 16 marca 2012 roku w sprawie o sygn. akt III Nsm 141/11 ograniczono władzę rodzicielską J. P. względem jej dzieci S. K., A. P. (1), K. P. i N. P., a jednoczenie orzeczono umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej, przy czym wobec A. P. (1) i S. K. do czasu wskazania rodziny zastępczej orzeczono umieszczenie ich w placówce opiekuńczo-wychowawczej (k. 31).

Powodem umieszczenia dzieci w rodzinie zastępczej była niewydolność opiekuńczo-wychowawcza ich matki (k. 164). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 12 października 2012 roku w sprawie o sygn. akt III Opm 42/10 tymczasowo orzeczono o umieszczeniu w trybie natychmiastowym małoletniego K. P. i N. P. w placówce opiekuńczo-wychowawczej (k. 32). W tym samym dniu małoletnie rodzeństwo S. K., A. P. (1), K. P. i N. P. zostało umieszczone w trybie natychmiastowym w placówce interwencyjnej (...) w G." (k. 33-37). W listopadzie 2012 roku, po umieszczeniu dzieci w ośrodku, J.

P. wyprowadziła się z miejscowości Z. do G. do mieszkania przy ul. (...), gdzie zamieszkała wraz z rodzicami. Podjęła pracę zarobkową w(...) w G.. Otrzymała mieszkanie na terenie G., gdzie zamieszkała w grudniu 2013 roku (k. 46-47, 77-78, 164). Wydatki związane z pobytem S. K., A. P. (1), K. P. i N. P. w placówce interwencyjnej (...) w G. w okresie od 12 października 2012 roku do października 2013 roku wyniosły po 58.184,02 złotych (k. 54, 62, 70, 76). Średni koszt wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce interwencyjnej (...) w G. w 2012 roku wynosił 4.579,01 złotych (k. 79-83, 89), natomiast w 2013 roku 4.610,31 złotych (k. 90-98).

Całkowity koszt pobytu małoletnich dzieci J. P. w placówce interwencyjnej (...) w G. w październiku 2012 roku wyniósł 11.816,80 złotych, w listopadzie 2012 roku 18.316,04 złotych, w grudniu 2012 roku 18.316,04 złotych, w styczniu 2013 roku 18.316,04 złotych, natomiast w lutym 2013 roku 18.441,24 złotych (k. 101). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 5 września 2014 roku w sprawie o sygnaturze akt V Nsm 630/13 przywrócono J. P. i A. M. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim S. K., oraz J. P. nad A. P. (1), K.

P. i N. P. (k. 184). (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. kilkukrotnie zwracało się z prośbą do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o rozważenie możliwości ponoszenia przez Miasto G. miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie S. K. (k. 40, 43, 50-52), A. P. (1) (k. 56, 57-58, 59-61), K. P. (k. 67-69) i N. P. (k. 72, 73-75), jednak w ocenie Miasta G. właściwym powiatem do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich w placówce opiekuńczo-wychowawczej, był powiat (...) (k. 42, 44, 53). Pismem z dnia 8 października 2013 roku pełnomocnik powiatu (...) wezwał Miasto G. do zapłaty kwoty 214.294,84 złotych tytułem nieopłaconych wydatków przeznaczonych na utrzymanie małoletnich S. K., A.

P. (1), K. P. i (...) P. w terminie 14 dni od otrzymania wezwania (k. 99). Z tego tytułu (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. wystawiło notę obciążeniową w dniu 3 października 2013 roku na kwotę 214.294,84 złotych za okres pobytu małoletnich w placówce interwencyjnej (...) od października 2012 roku do 30 września 2013 roku (k. 100-102), jednak Miasto G. odmówiło zapłacenia noty księgowej (k. 103). (dowody: akt urodzenia S. K. k. 23-24; akt urodzenia A. P. (1) k. 25-26, akt urodzenia K. P. k. 27-28, akt urodzenia A. P. (2) k. 29-30, postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 16 marca 2012 roku w sprawie o sygn. akt III Nsm 141/11 k. 31, postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 12 października 2012 roku w sprawie o sygn. akt III Opm 42/10 k. 32, pismo placówki interwencyjnej (...) w G. z dnia 15 października 2012 roku k. 33, skierowanie N. P. do placówki interwencyjnej z dnia 17 października 2012 roku k. 34, skierowanie K.

P. do placówki interwencyjnej z dnia 17 października 2012 roku k. 35, skierowanie A. P. (1) do placówki interwencyjnej z dnia 17 października 2012 roku k. 36, skierowanie S. K. do placówki interwencyjnej z dnia 17 października 2012 roku k. 37, zaświadczenie z rejestru danych z ewidencji ludności dotyczące S. K. k. 38-39, pismo Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. z dnia 18 grudnia 2012 roku k. 40, pismo urzędu miejskiego w G. z dnia 30 stycznia 2013 roku k. 42, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 26 lutego 2013 roku, k. 43, pismo Urzędu Miejskiego w G. z dnia 5 marca 2013 roku k. 44, pismo placówki interwencyjnej (...) w G. z dnia 10 maja 2013 roku k. 46, oświadczenie J.

P. z dnia 7 czerwca 2013 roku (k. 49), pismo (...) Centrum Pomocy w Rodzinie w G. z dnia 8 lipca 2013 roku k. 50-52, pismo Urzędu Miejskiego w G. z dnia 31 lipca 2013 roku k. 53, zestawienie wydatków związanych z pobytem S. K. w placówce interwencyjnej w okresie od 12 października 2012 roku do października 2013 roku k. 54, zaświadczenie z rejestru danych z ewidencji ludności dotyczące A. P. (1) k. 55, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 18 grudnia 2012 roku k. 56, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 26 lutego 2013 roku k. 57-58, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 8 lipca 2013 roku k. 59-61, zestawienie wydatków związanych z pobytem A.

P. (1) w placówce interwencyjnej w okresie od 12 października 2012 roku do października 2013 roku k. 62, dane ze zbiorów meldunkowych dotyczących K. P. (k. 63-64), pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 12 lipca 2013 roku k. 67-69, zestawienie wydatków związanych z pobytem K. P. w placówce interwencyjnej w okresie od 12 października 2012 roku do października 2013 roku k. 70, dane meldunkowe N. P. k. 71, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 18 grudnia 2012 roku k. 72, pismo (...) Centrum Pomocy Rodzinie w G. z dnia 18 lipca 2013 roku k. 73-75, zestawienie wydatków związanych z pobytem N. P. w placówce interwencyjnej w okresie od 12 października 2012 roku do października 2013 roku k. 76, pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 22 lipca 2013 roku k. 77-78, zarządzenie nr (...) starosty (...) z dnia 24 stycznia 2012 roku k. 79, zarządzenie nr (...) starosty (...) z dnia 7 lutego 2012 roku k. 80, pismo Domu Dziecka w K. z dnia 20 stycznia 2014 roku k. 81, zestawienie wydatków przeznaczonych na działalność placówki interwencyjnej (...) k. 82, pismo Domu Dziecka w K. k. 89, zarządzenie nr (...) starosty (...) z dnia 22 stycznia 2013 roku k. 90, zestawienie wydatków przeznaczonych na działalność placówki interwencyjnej (...) k. 92, 94-96, 98, 101, pismo Domu Dziecka w K. k. 97, wezwanie Miasta G. do zapłaty k. 99, nota księgowa nr (...) z dnia 3 października 2013 roku k. 100, orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia 5 września 2014 roku w sprawie o sygn. akt V Nsm 630/13 k. 184, zeznania świadków:

J. P. k. 164, E. O. k. 164); Sąd na rozprawie w dniu 30 września 2014 roku pominął wniosek powoda o przesłuchanie świadka A. K. wobec wycofania wniosku o przesłuchanie świadka.

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powoda podlegało uwzględnieniu w całości. Zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 roku, poz. 135) podmiotem właściwym do ponoszenia wydatków na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej jest powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Przepis ten ustanawia podmiot zobowiązany w pierwszej kolejności do ponoszenia wydatków utrzymania dzieci, jako że kolejne podmioty, tj. powiat ostatniego zameldowania na pobyt stały (art. 191 ust. 2 przywołanej powyżej ustawy) i powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 3 powyższego aktu prawnego), są zobowiązane do ponoszenia tych wydatków dopiero w dalszej kolejności.

W konsekwencji konieczne było rozstrzygnięcie, czy możliwe jest ustalenie miejsca zamieszkania dzieci przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w pieczy zastępczej, a więc przed październikiem 2012 roku. Z uwagi na fakt, iż władza rodzicielska w październiku 2012 roku nad S. K. i A. P. (1) przysługiwała zarówno J. P., jak i A. M., którzy w tymże czasie nie mieszkali razem, natomiast władza rodzicielska nad K. P. i N. P. przysługiwała J. P., zastosowanie znajdzie zarówno art. 26 § 1 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej, jak i art. 26 § 2 k.c., stosownie do którego jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa.

Tym samym o miejscu zamieszkania dzieci decydować będzie miejsce zamieszkania, które w październiku 2012 roku miała J. P.. W konsekwencji nietrafny jest zarzut pozwanej, odmawiający możliwości uznania za miejsce zamieszkania N. P. miasta G., skoro ta nigdy w tej miejscowości nie mieszkała, jako że miejsce zamieszkania małoletnich ma charakter pochodni, związany z miejscem zamieszkania ich rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska. Stosownie do treści art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Pojęcie miejsca zamieszkania jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości ( corpus) i zamiar, wola stałego pobytu ( animus). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zamiarem J. P. było zamieszkiwanie w G., jako że to z tym miejscem była związana od urodzenia, mieszkała tam jej rodzina, tam też zamierzała wrócić po ustaniu jej problemów z byłym konkubentem. O braku woli zamieszkania w miejscowości Z. świadczy fakt, iż nie udała się tam dobrowolnie, a na podstawie skierowania do ośrodka znajdującego się w tym właśnie miejscu, nie zameldowała się tam na pobyt stały, nie chciała tam zamieszkać z uwagi na brak możliwości zarobkowych i mieszkaniowych, wniosek o przydzielenie mieszkania złożyła od razu do G., do tego miasta udała się po umieszczeniu dzieci w placówce i w tym miejscu zamierza mieszkać.

Powyższe fakty Sąd ustalił w oparciu o dołączone do akt sprawy dokumenty (niekwestionowane przez strony) oraz zeznania J. P. i E. O., które były spójne, logiczne i wzajemnie niesprzeczne, nie były kwestionowane przez drugą stronę, z tych też względów Sąd uznał je za wiarygodne. W ocenie Sądu spełniony został również czynnik zewnętrzny ( corpus), jako że element ten musi być faktyczny i trwały, ale niekoniecznie ciągły. Przerwa w przebywaniu, spowodowana szczególnymi okolicznościami, nie zmienia miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym.

W judykaturze jako okresowe przerwy w miejscu pobytu, nie stanowiące zmiany miejsca zamieszkania, wskazywano pobyty w zakładzie karnym, jednostce wojskowej czy miejscowości, w której osoba fizyczna podejmuje naukę albowiem miejscem zamieszkania osoby w omawianych sytuacjach jest miejsce, w którym osoba ta przebywa w czasie przepustek czy dni wolnych od nauki, do którego zamierza wrócić po odbyciu kary, służby czy zakończeniu studiów (por. postanowienie SN z dnia 15 lipca 1978 r., IV CR 242/78, OSN 1979, nr 6, poz. 120, z glosą A. Mączyńskiego, OSP 1981, z. 2, poz. 94; decyzja SKO w Łodzi z dnia 26 października 1995 r., KO 2501/95, OSS 1996, nr 2, poz. 33).

Zdaniem Sądu podobna sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, jako że opuszczenie G. i pomieszkiwanie w różnych domach samotnej matki wynikało z konieczności ucieczki przed konkubentem, który ustalał jej kolejne miejsca pobytu, J. P. nigdy nie porzuciła zamiaru mieszkania w G., chciała przebywać w tymże właśnie miejscu, jednak czasowo było to niemożliwe z uwagi na konieczność ochrony siebie i dzieci przed konkubentem. Problemy te miały jednak charakter przejściowy, nie wpływając na wolę J. P. co do miejsca zamieszkania, z którym się identyfikuje.

Gdy dzieci zostały umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej, kobieta natychmiast powróciła do G., dając wyraz miejscu, z którym wiąże swoją aktywność życiową. O cesze trwałości tego zamiaru świadczy również aktualne zachowanie J. P., która w G. pracuje i mieszka, w tymże mieście zamieszkały z nią dzieci, a tym samym zamiar powrócenia do G. nie miał charakteru tymczasowego. W konsekwencji Sąd uznał, że miejscem zamieszkania J. P. w październiku 2012 roku było miasto G., a tym samym miejscem zamieszkania jej małoletnich dzieci przed umieszczeniem ich w placówce opiekuńczo-wychowawczej była ta właśnie miejscowość.

Tym samym, na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, powiatem właściwym do ponoszenia wydatków związanych z umieszczeniem małoletniego rodzeństwa P., była strona pozwana. Wysokość wydatków związanych z pobytem S. K., A. P. (1), K. P. i N. P. została wykazana przedstawionymi przez powoda dokumentami i nie była przez pozwanego kwestionowana. Na kwotę 85.206,16 złotych złożyły się wydatki poniesione przez powoda w październiku 2012 roku w łącznej kwocie 11.816,80 złotych, w listopadzie 2012 roku w łącznej kwocie 18.316,04 złotych, w grudniu 2012 roku w łącznej kwocie 18.316,04 złotych, w styczniu 2013 roku w łącznej kwocie 18.316,04 złotych oraz w listopadzie lutym 2013 roku w łącznej kwocie 18.441,24 złotych (k. 101).

Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż pozwany jest zobowiązany do poniesienia wydatków związanych w pobytem dziećmi w placówce interwencyjno-wychowawczej w okresie od 12 października 2012 roku do dnia 28 lutego 2013 roku w łącznej kwocie 85.206,16 złotych. O odsetkach orzeczono na mocy art. 481 k.c., zasądzając je od dnia 5 lutego 2014 roku (data wniesienia pozwu) do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem powoda. Roszczenie powoda we wskazanej dacie było już wymagalne, jako że pozwany został wezwany do zapłaty całości wydatków związanych z pobytem małoletnich dzieci w placówce interwencyjno-wychowawczej w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania (k. 99), wysłanego w dniu 10 października 2013 roku (k. 102), otrzymanego przez pozwanego najpóźniej w dniu 22 października 2013 roku (k. 103).

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 kpc, mając na uwadze ostateczny wynik sprawy tj. przegraną pozwanego. Na zasądzoną kwotę 7.878,00 złotych złożyły się: - 4.261,00 zł opłaty stosunkowej od pozwu zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594), - 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 roku, nr 163, poz. 1349), - 17 złotych tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z pkt IV załącznika ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2006 roku, nr 225, poz. 1635).