Court dismissed creditor's request for enforceability clause against wife due to tort debt and lack of joint asset liability.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the creditor's request to issue an enforceability clause against the debtor's wife, limiting liability to joint assets. The creditor argued the debt was joint, while the wife contended the debt arose from a tort where she bore no responsibility and the joint property was a gift. The court ruled that since the debt was delictual and the wife did not consent to the obligation, applying current joint liability rules would violate social principles, thus denying the clause.
Legislator headnote
AI generatedArt. 787 kpc; Art. 41 krio: A creditor cannot obtain an enforceability clause against a spouse for a delictual debt incurred without the spouse's consent, as current joint liability provisions do not apply to such obligations.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV Po 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na posiedzeniu jawnym w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant ; st.sekr.sąd. Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014r. w Siedlcach sprawy z wniosku Gminnej Spółdzielni (...) w C. z udziałem B. G. i J. G. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika postanawia: I. wniosek oddalić, II. zasądzić od wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. na rzecz B. G. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym. Sygn. akt I Po 2/14
UZASADNIENIE
W dniu 28 sierpnia 2014r. do Sądu Okręgowego w Siedlcach wpłynął wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu wydanemu przez Sąd Okręgowy (...)w dniu 20 grudnia 2012r. w sprawie o sygn. akt(...)przeciwko dłużnikowi J. G. także przeciwko małżonce dłużnika B. G. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie egzekucyjne wobec J. G. było bezskuteczne i zostało umorzone postanowieniem z 6 czerwca 2014r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...); dłużnik posiada majątek będący wspólnością ustawową małżeńską z B.
G.; dłużnik pozostaje w związku małżeńskim z B. G.; w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy art. 787 kpc i art. 41 krio w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (k.2-3). W trakcie postępowania pełnomocnik wierzyciela zmodyfikował wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu przeciwko małżonce dłużnika wnosząc o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w (...) z (...) oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w (...). w zakresie punktu 2 (k. 32v, 48v).
Pełnomocnik małżonki dłużnika B. G. wnosił o oddalenie wniosku podnosząc, iż wyłączną podstawą powstania wierzytelności było uznanie przez sądy pracy, że jako prezes Spółdzielni dłużnik nie sprawował właściwego nadzoru nad rzetelnym prowadzeniem ksiąg rachunkowych; uwzględniając wysokość zobowiązania, nadanie klauzuli przeciwko małżonce dłużnika może doprowadzić do pozbawienia całego majątku dłużnika i jego żony; dług J. G. w wysokości 321.256 zł z odsetkami nie powstał w wyniku zobowiązania się dłużnika do zapłaty takiej kwoty, ale z obowiązku naprawienia szkody; dłużnik nie dążył świadomie do wyrządzenia wierzycielowi szkody; dłużnik nie osiągnął żadnej korzyści; zaspokojenie z majątku wspólnego wierzytelności wynikającej z obowiązku naprawienia szkody byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; jedynym majątkiem wspólnym małżonków jest nieruchomość zabudowana w C.; nieruchomość tę małżonkowie otrzymali w darowiźnie od rodziców B.
G. jako niezabudowaną; budowa domu została w większości sfinansowana przez rodziców B. G.; wspomniany dom stanowi jedyne miejsce, w którym dłużnik wraz z żoną mogą zamieszkiwać; B. grzegorzewska nie miała wpływu na powstanie zobowiązania i nie odniosła żadnej korzyści w związku z postępowaniem dłużnika; dom został wybudowany w latach 1986-1988, zaś zasądzona wyrokiem kwota odszkodowania dotyczy okresu od 1 stycznia 2002r. do 31 grudnia 2003r. (k. 24-30).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Wyrokiem z dnia (...). Sąd Okręgowy w (...) w sprawie o sygn. akt IV (...): I. zasądził od pozwanego J. G. na rzecz powoda Gminnej Spółdzielni (...) w C. kwotę 321.256 zł wraz z odsetkami od dnia 1 listopada 2003r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania, II. zasądził od pozwanego J. G. na rzecz powoda Gminnej Spółdzielni (...) w C. kwotę 8100 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje, III. nie obciążył pozwanego J. G. kosztami procesu w postaci opłaty stosunkowej od pozwu oraz kosztami sporządzenia opinii przez biegłą, które przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Sąd Apelacyjny (...)w sprawie sygn. akt III A Pa (...)wyrokiem z dnia 16 maja 2013r. na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego (...)z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt IV (...)oddalił apelację; II. zasądził od J. G. na rzecz Gminne Spółdzielni (...) w C. 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Postanowieniem z 4 lipca 2013r. Sąd Apelacyjny (...)w sprawie o sygn. akt III A Pa 5/13: I nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Okręgowego (...)z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt IV P 2/12 do punktu I i II;
II. nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego(...)z dnia 16 maja 2013r. sygn. akt III APa 5/13 do punku II. Kwota objęta tytułem wykonawczym nie została wyegzekwowana (k. 11 postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...)z 6 czerwca 2014r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskutecznej egzekucji). J. G. i B. G. pozostają w związku małżeńskim od 1977r. Do chwili obecnej łączy ich małżeńska ustawowa wspólność majątkowa. W skład majątku wspólnego małżonków wchodzi nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym położona w C. oraz nieruchomość niezabudowana o pow. 1,02 położona w T., gm.
C.. Na budowę domu małżonkowie G. zaciągnęli kredyt. Około 2/3 kosztów związanych z budową domu pokryli rodzice B. G. (były to koszty robotników budowlanych i materiałów budowlanych). Kredyt spłacany był głównie z wynagrodzenia B. G., która pracowała w banku – kredytodawcy. Nadto zarabiała ona więcej niż mąż. Rodzice J. G. nie pomagali w budowie domu, mieli małe dochody. Po powstaniu szkody w majątku wierzyciela dom dłużnika miał wymieniony dach – usunięto eternit. Na tę czynność małżonkowie G. zaciągnęli kredyt.
W ocenie Sądu wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przejściem do rozważań odnośnie zasadności wniosku należy wskazać, że ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 19 lipca 2004 r.), która weszła w życie z dniem 20 stycznia 2005r., nadano nowe brzmienie znaczącej części przepisów Tytułu I działu III rozdziału I Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulującego małżeńskie stosunki majątkowe i odpowiedzialność małżonków za zobowiązania, a także przepisom Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącym egzekucji z majątku wspólnego małżonków.
Ustawa nowelizująca z 2004r. ograniczyła wypadki, w których wierzyciel jednego z małżonków pozostających w ustroju wspólności ustawowej może uzyskać zaspokojenie z majątku wspólnego. Według nowego art. 41 krio wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. W braku takiej zgody, albo jeżeli zobowiązanie nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści, o których mowa w art. 33 pkt 9 krio.
Procesowa realizacja w/w rozwiązań znajduje się w art. 787 kpc w jego nowym brzmieniu. Zgodnie z tym artykułem tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.
Natomiast art. 787 1 kpc mówi o nadaniu klauzuli wykonalności, w sytuacji kiedy chodzi o przedsiębiorstwo wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków. Taka sytuacja tutaj nie zachodzi. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Z art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. Nr 162, poz. 1691) i orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że stosuje się przepisy, jakie obowiązywały w dacie, kiedy powstało zobowiązanie.
Należy jednak zwrócić uwagę na to, że to zobowiązanie powstało z deliktu. Małżonce dłużnika nie można przypisać jakiejkolwiek odpowiedzialności za powstanie zobowiązania. W sytuacji, gdy to zobowiązanie jest zobowiązaniem deliktowym, a do powstania majątku wspólnego przyczyniła się w większej części B. G. i jej rodzice, Sąd nie widzi podstaw, aby nadać klauzulę wykonalności. Argumenty pełnomocnika małżonki dłużnika są logiczne i trafne. W ocenie Sądu zastosowanie przepisów, które w chwili obecnej już nie obowiązują byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc w zw. z oraz § 11 ust. 1 pkt. 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461).