Social court allows early retirement by recognizing additional special conditions work periods totaling 15 years.
Legislator summary
AI generatedThe social court reversed the Social Insurance Institution's denial of early retirement, which was based on a shortfall of one day in the required special conditions work history. The insured argued that specific driving periods should count, citing witness testimony and driver's license dates, while the insurer maintained the formal job titles did not match the special work list. The court ruled that the substance of the work matters more than the formal job title and applied full evidentiary standards to confirm the additional periods, thereby granting the 15-year requirement.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 1373/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Kalinka Protokolant: Ewa Grychtoł po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. w Gliwicach sprawy L. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania L. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 7 maja 2014 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu L. P. prawo do emerytury poczynając od 1 stycznia 2014 roku. (-) SSO Teresa Kalinka Sygn. akt VIII U 1373/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 maja 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., powołując się na ustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 153, poz.1227 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu L. P. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 14 lat i 11 dni. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony, wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do spornego świadczenia. Uzasadniając żądanie wskazał, iż od 8 lutego 1977r., tj. od momentu uzyskania uprawnień do prowadzenia samochodów o ładowności powyżej 3,5 t wykonywał pracę w warunkach szczególnych w nieuznanych przez ZUS okresach zatrudnieniach (...) nr 2 w K.-Nowej Hucie, w (...) K. oraz w Elektrowni (...).
Nadto wniósł o przesłuchanie na okoliczność przebiegu ww. zatrudnienia wskazanych świadków. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu szczegółowo odniósł się do okresów uwzględnionych do stażu pracy w warunkach szczególnych oraz przyczyn nieuznania pozostałych wnioskowanych przez odwołującego okresów zatrudnienia. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony L. P. urodził się (...) W dniu 30 stycznia 2014r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Zaskarżoną decyzją (...) Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. Do okresów składkowych i nieskładkowych organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu na dzień 1 stycznia 1999r. 25 lat, 11 miesięcy i 25 dni. Do pracy w warunkach szczególnych, ZUS uznał ubezpieczonemu okresy zatrudnienia od 1 marca 1978r. do 31 lipca 1980r., od 3 października 1980r. do 16 listopada 1980r., od 9 grudnia 1980r. do 31 lipca 1984r., od 1 sierpnia 1984r. do 18 września 1991r., od 21 września 1991r. do 19 października 1991r., od 22 października 1991r. do 6 czerwca 1992r., łącznie 14 lat i 11 dni.
Do okresów pracy w warunkach szczególnych, ZUS nie zaliczył ubezpieczonemu następujących okresów zatrudnienia na stanowisku kierowcy : - 8 lutego 1977r. do 30 września 1977r. w Przedsiębiorstwie Produkcji i (...) „ (...)-2” w K. - Od 7 października 1977r. do 4 lutego 1978r. w (...) S.A. - Od 6 sierpnia 1980r. do 27 września 1980r. w Elektrowni (...) Ubezpieczony nie legitymuje się świadectwem pracy w warunkach szczególnych za żaden z powyższych okresów. Legitymuje się natomiast świadectwami pracy wystawionymi przez ww. pracodawców, z których wynika, iż w powyższych okresach wykonywał prace na stanowisku kierowcy pełnym wymiarze czasu pracy.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony 5 października 1976r. zawarł umowę z (...), której przedmiotem było przeszkolenie w zakresie zawodu kierowcy pojazdów samochodowych kat. C i (...). Kurs ubezpieczony ukończył 4 października 1977r. Z dokumentu prawa jazdy wystawionego przez Prezydenta Miasta G. wynika, że uprawienia do prowadzenia samochodów ciężarowych wraz z naczepą odwołujący uzyskał 8.02.1977r., a do prowadzenia autobusów (...).08.1984r. Sąd ustalił ubezpieczony w (...) - 2” pracował w okresie od 5 sierpnia 1975r. do 16 września 1977r., kiedy, jak to wynika z notatki służbowej bezpośredniego przełożonego, porzucił stanowisko pracy i przestał świadczyć pracę.
Data rozwiązania umowy o prace tj. 30 września 1977r., na którą wskazuje świadectwo pracy z tego zakładu, wynika z faktu, iż w tym dniu ubezpieczony złożył wypowiedzenie. Jak wynika z zeznań świadka i odwołującego, początkowo w powyższym przedsiębiorstwie ubezpieczony wykonywał prace kierowcy samochodów poniżej. 3,5 t, typu ŻUK, NYSA, a z chwilą uzyskania uprawnień kat. C, tj. od 8 lutego 1977r. rozpoczął pracę kierowcy samochodów ciężarowych, o ładowności pow. 3,5 t, typu S., rozwożąc piasek na budowę Huty (...), gdzie został oddelegowany.
W (...) odwołujący również wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych, JELCZ wożąc żwir na budowę zapory w D. nad R.. Natomiast w Elektrowni (...) rozwoził m.in. butle gazowe. Pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustalono, że ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadków – J. T. i K. K. oraz przesłuchania odwołującego (nagranie rozprawy z dnia 29 września 2014r., płyta – k.39). Sąd Okręgowy, dał wiarę zeznaniom świadków, w szczególności w zakresie rodzaju wykonywanej przez ubezpieczonego pracy.
Świadkowie posiadali wiedzę i rozeznanie co do miejsca i charakteru wykonywanej pracy, z tej racji, iż świadek J. T. była w spornym okresie zatrudniona w „E.-2”i zamieszkiwała w bliskim sąsiedztwie oraz wspólnie dojeżdżała do pracy z ubezpieczonym, natomiast drugi świadek K. K., z racji pokrewieństwa i wspólnego zamieszkiwania pod jednym adresem i sporadycznego towarzyszenia ubezpieczonemu w dojazdach na budowę. Ponadto zeznania świadków i odwołującego pokrywają się i znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym, zwłaszcza w aktach osobowych ubezpieczonego.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu jedynie 14 lat i 11 dni takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony legitymuje się 15-letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Sąd w całości uznał sporne okresy zatrudnienia od 7 października 1977r. do 4 lutego 1978r. oraz od 6 sierpnia 1980r. do 27 września 1980r., kiedy to ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wskazaną w wykazie A, w dziale VIII, w pkt 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r., tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Natomiast okres zatrudnienia w „ (...)- 2” Sąd uznał za wyżej wskazaną pracę w warunkach szczególnych w okresie faktycznego świadczenia pracy, tj. od 8 lutego 1977r. do 15 września 1977r. Za uznaniem, iż w ww. okresach ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przemawiają zgromadzone w sprawie dowody, zeznania świadków, odwołującego, akta osobowe i w końcu dokument prawa jazdy, poświadczający datę uzyskania uprawnień w kat. C. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie.
Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaje prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że pracodawca odwołującego nie potwierdził mu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów.
W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe, jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r.
III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Reasumując, po doliczeniu okresów uznanych przez Sąd – 1 rok i 28 dni, do już uznanego przez organ rentowy stażu w warunkach szczególnych -14 lat i 11 dni, nie ulega wątpliwości, iż ubezpieczony spełnił warunek wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wobec spełnienia przez ubezpieczonych wszystkich ustawowych wymogów warunkujących prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu prawo do spornego świadczenie począwszy od miesiąca złożenia wniosku.
SSO Teresa Kalinka