Legislator Case Law & Legislation
III AUa 2660/13 AI generated

Social security court allows pension claim by recognizing work in special conditions despite unpaid leave periods.

Case Number III AUa 2660/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the Social Insurance Institution's appeal and awarded the claimant a 328.95 zł reimbursement for second-instance costs. The claimant sought pension rights based on work in special conditions between 1978 and 1998, which the first-instance court granted despite the pension office's objection regarding unpaid leave. The appellate court upheld the lower court's finding that unpaid leave periods must be included in the special conditions work duration calculation, thereby validating the claimant's eligibility.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 32 ust. 1a pkt 1; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. § 4: Periods of non-work for which social insurance benefits were granted must be included in the calculation of work in special conditions for pension eligibility.

Keywords

AI generated
pension eligibility special conditions work unpaid leave periods social insurance benefits work duration calculation pension office appeal social security law

Cited Legislation

AI generated
art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy przywołał przepisy art. 32 ust.
§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
o emeryturach i rentach z FUS oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, - naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art.
art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego implikuje właściwą subsumcję, toteż podniesiony przez organ rentowy zarzut obrazy art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
art. 233 § 1 k.p.c.
Ustaleń stanu faktycznego Sąd Okręgowy dokonał zgodnie z zasadami określonymi w art. 233 § 1 k.p.c., a więc i zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego był niezasadny.
art. 385 k.p.c.
W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego uległa oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł kierując się treścią art.
art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł kierując się treścią art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Na przyznane ubezpieczonej od organu rentowego koszty procesu złożyły się wydatki adwokata (koszty dojazdu w kwocie 208,95 zł) i jego wynagrodzenie ustalone na podstawie § 13 ust.
art. 98 § 3 k.p.c
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł z powołaniem się na przepisy art. 98 § 3 k.p.c.
art. 233 § 1 k.p.c
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, - naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 233 § 1 k.p.c.
art. 385 k.p.c
W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego uległa oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
wyrok z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie sygn. I UK 12/11
wyrok z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie sygn. III UK 99/11
wyrok z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. III AUa 564/13
wyrok z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. III AUa 1634/12
wyrok z dnia 13 września 2012 r. sygn. III AUa 17/12
wyrok Sąd Apelacyjny w Krakowie z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. III AUa 2536/13
wyrok Sąd Apelacyjny w Lublinie z dnia 3 lipca 2014 r. III AUa 169/14
wyrok Sąd Apelacyjny w Katowicach z dnia 24 października 2013 r. sygn. III AUa 115/13
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. II UK 313/09
II UK 313/09
Accumulated special work period before 1999 excludes recalculation under new 2004 rules upon retirement.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: III AUa 2660/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.) Sędziowie: SSA Dorota Rzeźniowiecka SSA Beata Michalska Protokolant: st. sekr. sądowy Aleksandra Słota po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. w Łodzi sprawy K. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o emeryturę, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt: V U 918/13;

1. oddala apelację;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. na rzecz K. W. kwotę 328,95 ( trzysta dwadzieścia osiem 95/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. Sygn. akt III AUa 2660/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił K. W. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych na tej podstawie, że wnioskodawczyni na dzień 1 stycznia 1999 r. nie osiągnęła wymaganego okresu takiej pracy. Tym samym organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawczyni do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia przypadającego w latach 1978 – 1998. W odwołaniu od powyższej decyzji K. W. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury przy uwzględnieniu okresu pracy przypadającego w latach 1978 – 1998.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu w punkcie pierwszym zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że przyznał K. W. prawo do emerytury poczynając od 1 maja 2013 r.; w punkcie drugim zasądził od ZUS na rzecz odwołującej kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wydając zaskarżony wyrok sąd pierwszej instancji za podstawę orzeczenia przyjął następujące ustalenia faktyczne: K.

W., urodzona (...), w okresie od 13 października 1978 r. do 31 lipca 1992 r. była pracownikiem Zakładu Produkcji (...) w K. zatrudnionym na stanowisku operatora suwnic. W okresie od 5 sierpnia 1981 r. do 1 października 1985 r. oraz w okresie od 28 października 1985 r. do 6 września 1986 r. odwołująca miała w zakładzie udzielony urlop niepłatny przeznaczony na opiekę nad małym dzieckiem. Powyższe zatrudnienie było kontynuowane przez K. W. w okresie od 4 sierpnia 1992 r. do 15 maja 1995 r. w przedsiębiorstwie Budowlano – (...) s.c. w K. powstałym na bazie majątku Zakładów Produkcji (...) oraz w okresie od 16 maja 1995 r. do 31 grudnia 2005 r. w Firmie Budowlanej (...) powstałej na bazie Przedsiębiorstwa (...).

Wnioskodawczyni jako operator suwnic pracowała we wskazanych firmach codziennie w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca na stanowisku operatora suwnicy polegała na sterowaniu jej mechanizmami z poziomu kabiny umieszczonej na ramie urządzenia. Organ rentowy uznał odwołującej na dzień 1 stycznia 1999 r. okres ubezpieczenia wynoszący 27 lat, 10 miesięcy i 17 dni. Wnioskodawczyni nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego Ustaleń stanu faktycznego Sąd Okręgowy dokonał na podstawie świadectw pracy i kart wynagrodzeń odwołującej zawartych w aktach ZUS, zeznań odwołującej i zgłoszonych świadków Z.

F. i J. B.. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie ubezpieczonej za zasadne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy przywołał przepisy art. 32 ust. 1 i 2 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 3 i 4 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W opinii Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż odwołująca K.

W. legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych. Od dnia 13 października 1978 r. do dnia 31 lipca 1992 r. z przerwą w okresie od 5 sierpnia 1981 r. do 1 października 1985 r. i w okresie od 28 października 1985 r. do 6 września 1986 r. odwołująca wykonywała pracę jako operator suwnicy. Kontynuacją tego zatrudnienia była praca w takim samym charakterze u kolejnych pracodawców poczynając od dnia 4 sierpnia 1992 r. nieprzerwanie aż do chwili obecnej. Sąd wskazał, że załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. wśród prac uznanych za prace w warunkach szczególnych wymienia także prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych.

Stanowi o tym pkt. 3 Działu V wykazu A. Rozwinięcie wskazanych wyżej uregulowań zawiera załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty. Wśród prac tam wymienionych są prace na maszynista suwnicy (dział V pkt. 3 ppkt. 8).

Prace takie odwołująca wykonywała codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej do dnia 31 grudnia 1998 r. z wymienionymi przerwami. Wykonywanie takich prac sprawiło o łącznym ponad 15 – letnim okresie pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy uznał, że z okresu pracy w warunkach szczególnych nie podlegał natomiast wyłączeniu okres nieobecności w pracy, za który odwołująca w latach 1992 – 1994 uzyskała świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W sumie okresy takie według zestawienia wartości kapitału początkowego wynoszą 68 dni, a dodatkowo ujawnione przez ZUS w oparciu o ewidencję zasiłkową – kolejne 8 dni.

Sąd Okręgowy powołał się na pogląd wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, konkretnie wyrok z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. II UK 313/09, zgodnie z którym wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r. Sąd wskazał, że skoro ubezpieczona na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadała wymagany do uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym ogólny staż ubezpieczeniowy (okres składkowy i nieskładkowy) w wymiarze co najmniej 20 lat oraz minimalny wymagany co najmniej 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a nie spełniała jedynie warunku wieku, to okres pracy w warunkach szczególnych musiał być rozumiany w sposób, jaki był ukształtowany przed wprowadzeniem ust. 1a pkt 1 do treści art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż wymaga tego zasada ochrony ekspektatywy prawa do emerytury.

W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, że okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w okresach zatrudnienia w szczególnych warunkach – tj. łącznie 76 dni – nie wpłynęły na omawiany staż pracy w warunkach szczególnych. W tym stanie odliczeniu podlegały tylko okres niewykonywania pracy z uwagi na sprawowanie opieki nad małym dzieckiem. Sąd zaznaczył, że okres tego urlopu, wbrew temu co wskazał ZUS, wynosi 5 lat i 6 dni (okresy od 5 sierpnia 1981 r. do 1 października 1985 r. i od 28 października 1985 r. do 6 września 1986 r. ).

Odliczenie tego okresu od okresu 20 lat, 2 miesięcy i 15 dni nie sprawi po stronie odwołującej braku 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Ostatecznie Sąd pierwszej instancji uznał, że K. W. wykazała ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach do dnia 31 grudnia 1998 r., jak również spełniła wszystkie pozostałe przesłanki uprawniające ją do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury, gdyż na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymowała się ponad 22-letnim okresem ubezpieczenia, a w chwili wydawania zaskarżonej decyzji miała ukończony 55-ty rok życia.

Sąd Okręgowy stosownym postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. wydanym w trybie 350 § 1 k.p.c., niezwłocznie po ogłoszeniu wyroku, dokonał – za zgodą stron – sprostowana daty przyznania prawa do emerytury z 1 czerwca 2013 r. na 1 maja 2013 r. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł z powołaniem się na przepisy art. 98 § 3 k.p.c. i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Powyższy wyrok w części zaskarżył apelacją organ rentowy zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, - naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 233 § 1 k.p.c. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej uwzględnionych do pracy w warunkach szczególnych okresów niewykonywania pracy, za które ubezpieczona otrzymała po dniu 14 listopada 1991 r.

świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, że nie kwestionuje samego charakteru pracy odwołującej się wykonywanej na przestrzeni lat 1978 – 1998, wliczonej przez Sąd do okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie sam fakt wliczenia do tego okresu przypadających pod dniu 14 listopada 1991 r. okresów niewykonywania pracy przez odwołująca się, za które otrzymała świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ rentowy wskazał na art. 32 ust. 1 a pkt 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Są to okresy nieskładkowe, które podlegają wyłączeniu. Tak samo jak podlegał wyłączeniu urlop wychowawczy w wymiarze 5 lat, 1 miesiąca i 3 dni. Organ rentowy zarzucił, że okresy niewykonywania pracy przez odwołującą się, za które otrzymała w latach 1992-1994 świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przyjęte przez Sąd w wymiarze 2 miesięcy i 16 dni, a według organu rentowego jest to okres 2 miesięcy i 20 dni, zostały uwzględnione w sposób nieuzasadniony. Zdaniem skarżącego przywołany przez Sąd I instancji wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn.

II UK 313/09 nie jest wiążący dla organu rentowego, gdyż orzeczenie to zapadło w jednostkowej sprawie. Po odliczeniu wskazanego okresu od uznanego przez Sąd stażu pracy w warunkach szczególnych okres ten wynosi łącznie 14 lat, 10 miesięcy i 24 dni. W zaistniałym stanie faktycznym ubezpieczona nie spełnia zatem przesłanki 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na apelację ubezpieczona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem odwołującej okres korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (łącznie wynoszący 2 miesiące i 16 dni) Sąd I instancji słusznie zaliczył do okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Dodatkowo, z ostrożności procesowej, pełnomocnik odwołującej podniósł, że ustalając okres zatrudnienia w warunkach szkodliwych Sąd I instancji pominął okres od dnia 20 lipca 1977 r. do dnia 31 sierpnia 1978 r., w którym to odwołująca była zatrudniona w F.M.G. (...), w tym w okresie od 20 lipca 1977 r. dnia 16 grudnia 1977 r. była zatrudniona na stanowisku ucznia, a po uzyskaniu uprawnienia do obsługi dźwigu w dniu 16 grudnia 1977 r. kontynuowała pracę na stanowisku suwnicowej.

Odwołująca okoliczność tą podnosiła już w odwołaniu, lecz Sąd I instancji nie ustosunkował się do niej. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik ubezpieczonej poparł swoje stanowisko i tytułem zwrotu kosztów procesu wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za II instancję oraz kosztów dojazdu w kwocie 208,95 zł.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie zarówno w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy jak i treści obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem sprawy było prawo do emerytury w związku z pracą w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.) ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r. uzyskują prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym oraz mają niezbędny okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy.

Warunkiem jest także nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, z późn. zm.) w § 4 określiło, że osoba zainteresowana winna osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet, posiadać wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia.

Jak wynika z treści apelacji przedmiotem sporu pomiędzy stronami nie był już fakt wykonywania przez ubezpieczoną pracy w szczególnych warunkach w okresach od dnia 13 października 1978 r. do dnia 31 lipca 1992 r. (z wyłączeniem urlopu niepłatnego w okresach czasu od 5 sierpnia 1981 r. do 1 października 1985 r. i od 28 października 1985 r. do 6 września 1986 r.) i od dnia 4 sierpnia 1992 r. do 31 grudnia 1998 r. na stanowisku maszynisty suwnic wymienionym w dziale V pkt. 3 ppkt. 8 wykazu A stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych tak poczynionego przez Sąd I instancji ustalenia nie kwestionował. Wskazywał natomiast na to, że Sąd Okręgowy błędnie, bowiem z naruszeniem przepisów prawa materialnego zaliczył do okresu pracy w szczególnych warunkach okresy niezdolności do pracy przypadające po dniu 14 listopada 1991 r. w łącznym wymiarze 76 dni (czyli 2 miesiące i 16 dni), a w uznaniu skarżącego winien to być nawet wymiar 2 miesięcy i 20 dni. Nieuwzględnienie owych okresów, nawet w wymiarze przyjętym przez Sąd Okręgowy, oznaczałoby, że odwołująca się K.

W. nie legitymuje się niezbędnym wymiarem stażu ubezpieczenia w szczególnych warunkach (Sąd pierwszej instancji przyjął go w wymiarze 15 lat, 2 miesięcy i 9 dni), a tym samym nie nabyła prawa do żądanego świadczenia. Zarzutu organu rentowego nie sposób podzielić. Argumentację prawną Sądu Okręgowego z powołaniem się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. II UK 313/09 (opubl. OSNP 2011/19-20/260) uznać należy za jak najbardziej trafną. W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził, że osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy, obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.

W motywach zaprezentowanego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że przyjęte w art. 32 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS różnicowanie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach nawiązuje do daty wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytury i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, w której poprzednia definicja okresu pracy w szczególnych warunkach pozostała niezmieniona. Okres tej pracy obejmował zarówno okresy składkowe, jak i okresy nieskładkowe, jeżeli mieściły się one w okresie wykonywania pracy zgodnie z umową o pracę.

Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 listopada 2003 r., III UZP 10/03 (OSNP 2004 nr 5, poz. 87), stwierdzając, że do okresu pracy w szczególnych warunkach wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania stosunku pracy przypadające po dniu wejścia w życie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent. W konsekwencji utrwalił się w judykaturze pogląd, że w art. 32 ust. 1a ustawodawca wprowadził istotną zmianę w stanie prawnym, w którym niemożliwe było w drodze wykładni ustalenie zasady pomijania w okresie ubezpieczenia okresów niezdolności do pracy z powodu choroby, oraz że art. 32 ust. 1 ustawy nie ma zastosowania do oceny nabycia prawa do emerytury przed dniem 1 lipca 2004 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2005 r., II UK 219/04, OSNP 2005 nr 22, poz. 361 oraz II UK 215/04, OSNP 2005 nr 22, poz. 360 oraz z dnia 7 lutego 2006 r., I UK 154/05, niepublikowany).

Problem zaliczania do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów wcześniejszych (okresów zatrudnienia), sprzed 15 listopada 1991 r., ustawodawca rozstrzygnął przez wyłączenie ich z regulacji art. 32 ust. 1a ustawy. W tej sytuacji pogląd, że zastosowanie art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy emerytalnej do osób, które przed dniem 1 lipca 2004 r. nie spełniły wszystkich warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury nie narusza konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej Sąd Najwyższy w omawianym orzeczeniu uznał za trafny tylko jako rozumiany w ten sposób, że chodzi o "wszystkie warunki" przewidziane w art. 184 ustawy.

Wymaganie od osób, które spełniły w dniu 1 stycznia 1999 r. warunki dotyczące stażu ubezpieczenia, dodatkowo warunku osiągnięcia przed dniem 1 lipca 2004 r. przewidzianego w art. 32 i 46 ustawy wieku Sąd Najwyższy uznał za zbyt daleko idące, pomijające ochronę prawa tymczasowego, ukierunkowanego na przyszłe świadczenia. Podgląd, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r., zdaniem Sądu Najwyższego dodatkowo wzmacnia treść art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej, odsyłająca w zakresie warunków emerytalnych do przepisów dotychczasowych (obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1999 r.).

Stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w przywołanym wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r. należy uznać za ugruntowane, gdyż podobne zostało zajęte w wyrokach z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie sygn. I UK 12/11 (LEX nr 989126) i z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie sygn. III UK 99/11 (LEX nr 1227193). Sąd Apelacyjny w Łodzi pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach w pełni podziela. Na marginesie tylko wskazać należy, że identyczne jak w sprawie niniejszej zapatrywanie Sąd Apelacyjny w Łodzi zajmował w swoich wcześniejszych orzeczeniach (przykładowo wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn.

III AUa 564/13, LEX nr 1422362; z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. III AUa 1634/12, LEX nr 1349943; z dnia 13 września 2012 r. sygn. III AUa 17/12, LEX nr 1217729) i zaakceptowały je także Sądy Apelacyjne w innych apelacjach (przykładowo Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. III AUa 2536/13, LEX nr 1496422; Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r. III AUa 169/14, LEX nr 1483783; czy Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 24 października 2013 r. sygn. III AUa 115/13, LEX nr 1386087). Stąd też argumentację skarżącego organu rentowego o jednostkowości przywołanego przez sąd I instancji orzeczenia Sądu Najwyższego zapadłego w sprawie o sygn. akt II UK 313/09 należy uznać za całkowicie chybioną.

Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że staż pracy w szczególnych warunkach K. W. winien być ustalony bez wglądu na treść art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy, a więc z uwzględnieniem okresów nieobecności w pracy, za które ubezpieczona w latach 1992 – 1994 uzyskała świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby. Jeżeli tak, to Sąd Okręgowy jak najbardziej prawidłowo, ustalił, że odwołująca się posiada na 1 stycznia 1999 r. ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a tym samym spełnia wszystkie warunki konieczne do nabycia prawa do świadczenia.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego implikuje właściwą subsumcję, toteż podniesiony przez organ rentowy zarzut obrazy art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. nie jest trafny. Ustaleń stanu faktycznego Sąd Okręgowy dokonał zgodnie z zasadami określonymi w art. 233 § 1 k.p.c., a więc i zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego był niezasadny. Ubocznie już tylko, odnosząc się do treści odpowiedzi ubezpieczonej na apelację, należy podkreślić, że ustalenie spełniania przesłanki stażu pracy w warunkach szczególnych poza zakresem rozważań pozostawia kwestię zaliczenia do tego stażu okresu pracy wskazanego przez pełnomocnika.

W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego uległa oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł kierując się treścią art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Na przyznane ubezpieczonej od organu rentowego koszty procesu złożyły się wydatki adwokata (koszty dojazdu w kwocie 208,95 zł) i jego wynagrodzenie ustalone na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.:

Dz. U. z 2013 r., poz. 461).