Court grants early retirement pension by recognizing 15 years of special conditions work despite administrative duties.
Legislator summary
AI generatedThe court reversed the Social Insurance Institution's denial of an early retirement pension, granting the claimant the benefit effective January 5, 2014. The Social Insurance Institution had rejected the claim because the applicant failed to prove 15 years of work under special conditions, citing that his supervisory roles involved administrative tasks beyond direct oversight. The court found that the applicant's duties required constant physical presence on construction sites, meaning administrative paperwork did not negate the nature of the work as special conditions labor.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Rozporządzenie Rady Ministrów z 1983 r. – The court held that administrative tasks performed by a supervisor do not preclude the recognition of work under special conditions if the primary duties require constant physical presence and direct oversight of workers.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 376/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Kamila Niemczyk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. w Gliwicach sprawy J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 20 stycznia 2014 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od 5 stycznia 2014 r., 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego J. K. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Janina Kościelniak VIII U 376/14
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zaskarżoną decyzją z dnia 20.01.2014 r., odmówił ubezpieczonemu J. K. przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.), ponieważ do dnia 1.01.1999 r. odwołujący nie udowodnił wymaganego 15 -letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższą decyzję zakwestionował ubezpieczony żądając jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do żądanego świadczenia, a nadto o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu ZUS wyjaśnił, że ubezpieczony wprawdzie ukończył 60 rok życia, wykazał 25-letni staż okresów składkowych i nieskładkowych, przy czym udowodnił jedynie 4 lata i 8 miesięcy pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy wykonywanej w takim charakterze organ rentowy uwzględnił okresy: od 25.06.1972 r. do 3.05.1973 r. oraz od 10.04.1975 r. do 31.01.1979 r. Nie uznano natomiast okresu od 1.02.1979 r. do 31.12.1998 r., kiedy odwołujący był zatrudniony na stanowiskach: mistrza budowy, kierownika Grupy Montażu (...) oraz kierownika robót.
ZUS wskazał, że w przedłożonym przez ubezpieczonego świadectwie pracy za w/w okres nie określono dokładnie kiedy skarżący był zatrudniony na poszczególnych stanowiskach. Zasadniczym powodem odmowy uwzględnienia okresu zatrudnienia od 1.02.1979 r. do 31.12.1998 r. przy obliczaniu stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych było uznanie, że praca odwołującego na wymienionych stanowiskach wykracza poza stałe i bezpośrednie nadzorowanie pracowników z uwagi na kierowniczy charakter podejmowanych przez niego czynności, co zdaniem ZUS wiąże się z obowiązkami o charakterze administracyjnym.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony urodził się w dniu (...) Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999 r., legitymuje się ponad 25-letnim stażem okresów składkowych i nieskładkowych. Ubezpieczony nie jest członkiem OFE. ZUS zaliczył do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych skarżącemu 4 lata i 8 miesięcy, co obejmuje okresy zatrudnienia w (...) S.A, tj. okresy: od 25.06.1972 r. do 3.05.1973 r. oraz od 10.04.1975 r. do 31.01.1979 r., na stanowisku elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych.
Organ rentowy nie uwzględnił natomiast okresu zatrudnienia w w/w przedsiębiorstwie przypadającego od 1.02.1979 r. do 30.06.2003 r. W okresie od 1.02.1979 r. do 30.06.2003 r. ubezpieczony był zatrudniony w (...) S.A. w charakterze najpierw majstra, a następnie kierownika robót, przy czym zakres czynności obu stanowisk był tożsamy. Stanowisko kierownika robót zastąpiło stanowisko majstra. Przedmiotem działalności tego przedsiębiorstwa było zakładanie sieci energetycznych, tj. sieci niskiego napięcia i linii przesyłowych wysokiego napięcia.
W ramach w/w zakładu pracy funkcjonowały oddziały, tzw. „odcinki” m.in. w B., T., T., S., przy czym główne biuro znajdowało się w G.. Ubezpieczony pracował w oddziale (odcinku) w B. w charakterze najpierw majstra, a następnie kierownika robót. W strukturze organizacyjnej skarżący podlegał bezpośrednio kierownikowi odcinka, który w przeciwieństwie do odwołującego wykonywał swoją pracę w biurze w związku z administracyjnym charakterem powierzonych mu czynności. Zadaniem ubezpieczonego było sprawowanie bezpośredniego dozoru technicznego nad elektromonterami pracującymi w terenie, tj. na budowie, którym na każdym odcinku przyporządkowany był jeden brygadzista.
Czynności dozoru polegały na co najmniej ośmiogodzinnym sprawowaniu pieczy nad pracownikami wykonującymi typowe czynności elektromonterskie pod kątem zgodności z dokumentacją techniczną, z wymogami przepisów bhp, na bieżąco dokonywano także korekt w tej dokumentacji służących zniwelowaniu rozbieżności zachodzących w „planach” oraz w terenie. W przeważającej większości wykonywanych robót konieczna była stała obecność ubezpieczonego podczas prac wykonywanych pzez elektromonterów. Jako kierownik robót, skarżący był obowiązany w szczególności uzyskać stosowne zezwolenia na wyłączenie napięcia, miał obowiązek sprawdzić prawidłowość podłączeń oraz kontrolować elektromonterów również w trakcie wyłączenia napięcia.
W/w czynności dozoru technicznego odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Poza czynnościami dozoru odwołujący był obowiązany prowadzić listę obecności, spisywał też tzw. „dniówki”, co zajmowało nieznaczną część dnia roboczego. Tego rodzaju czynności ubezpieczony wykonywał w pakamerze, znajdującej się na terenie odcinka, która zasadniczo wykorzystywana była do rozczytywania dokumentacji w trakcie przerwy w związku z wyjaśnianiem bieżących problemów związanych z wykonaniem robót elektromonterskich..
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o: akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z (...) S.A., zeznania świadków w osobach A. Z., K. H., D. S. oraz wyjaśnienia ubezpieczonego. Sąd uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy za spójny i kompletny, a przez to mogący stanowić podstawę prawdziwych ustaleń w sprawie. W szczególności Sąd dał wiarę zeznaniom świadków w osobach A. Z., K. H., D. S., którzy pracowali z ubezpieczonym w tym samym okresie, co pozwala przyjąć, że posiadają oni dostateczną wiedzę w przedmiocie charakteru i zakresu wykonywanych przez skarżącego prac.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz 353 ze zm.) prawo do emerytury ma ubezpieczony urodzony po dniu 31 grudnia 1948 r., który: - ukończył 60 lat w przypadku mężczyzny, - udokumentował do dnia 31.12.1998 r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia przy pracach wymienionych w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r., nr 8, poz.43 ze zm.), - nie przystąpił do OFE albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Z kolei zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Jedyną okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostawał fakt posiadania przez ubezpieczonego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, przy spełnieniu pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w obniżonym wieku emerytalnym w rozumieniu art. 184 ustawy o FUS, tj. ukończeniu 60 roku życia oraz legitymowaniu się 25-letnim stażem okresów składkowych i nieskładkowych. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony udowodnił wymagany 15 - letni staż pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
W szczególności za zasadne uznano twierdzenia skarżącego, iż w okresie spornym, tj. od 1.02.1979 r. do 30.06.2003 r. (1.01.1999 r.) wykonywał on pracę w warunkach szczególnych. Wykonywane przez ubezpieczonego prace są wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zawierającym wykaz prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W wykazie A, dziale XIV, poz. 24 powoływanego rozporządzenia wymieniono prace związane z kontrolą międzyoperacyjną, kontrolą jakości produkcji i usług oraz dozorem inżynieryjno - technicznym na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Natomiast w tym samym wykazie, dziale II, pod poz. 1 umieszczono prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Z kolei w Zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1.08.1983 r. ( Dz.
Urz. MB z 1983 r., nr 3, poz. 6 ), w wykazie A, dziale II, poz. 1, pkt 4 wymieniono stanowisko elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego ubezpieczony w okresie spornym wykonywał w pełnym wymiarze czasu czynności bezpośredniego dozoru nad elektromonterami, a zatem pracownikami zatrudnionymi na stanowiskach, których charakter prac odpowiada pracom wymienionym w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r. Powyższe pozwala przyjąć, że ubezpieczony w okresie od 1.02.1979 r. do 1.01.1999 r. wykonywał prace związane z kontrolą międzyoperacyjną, kontrolą jakości produkcji i usług oraz dozorem inżynieryjno - technicznym na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że w świadectwie pracy ubezpieczonego nie zaznaczono jakie stanowiska zajmował w poszczególnych okresach, jak również nazwy stanowisk sugerujące administracyjny charakter związanych z nimi prac. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem, nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r.
III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd ustalił na podstawie wiarygodnych zeznań świadków, że zakres obowiązków powierzonych majstrowi/kierownikowi robót wymagał stałej obecności na budowie, co wyklucza przypisywanie w/w stanowiskom wykonywania zadań stricte biurowych. Wprawdzie skarżący prowadził listy obecności oraz spisywał tzw. ”dniówki”, przy czym zajmowało to nieznaczną część dnia roboczego odwołującego.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd w pełni podzielił treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30.01.2008 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt IUK 195/07 z którego wynika, że w sytuacji, gdy ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności przyporządkowane stanowisku wymienionemu w wykazie A Rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., nie zachodzi potrzeba ścisłego ustalania ile czasu poświęcał na wykonywanie innych, w tym administracyjnych czynności, tj. sporządzanie planów, dokumentacji i innych czynności związanych z należytym sprawowaniem dozoru technicznego.
Reasumując, Sąd uznał, że skarżący udowodnił, że w okresie spornym, tj. od 1.02.1979 r. do 30.06.2003 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, a w konsekwencji wykazał 15-letni okres takiej pracy. W związku z tym, że spełnienie pozostałych przesłanek nie było sporne, zasadnym jest stwierdzenie, że ubezpieczony spełnił wszystkie warunki od których uzależnione jest przyznanie emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia 5.01.2014 r., orzekając jak w punkcie pierwszym wyroku, natomiast w punkcie drugim wyroku rozstrzygnął w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego.
SSO Janina Kościelniak