Court dismissed lawyer's fee claim where payment was conditional on successful debt recovery that never occurred.

Sygn. akt VI Ga 299/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa Protokolant: st. sekretarz sądowy Magdalena Kamuda po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: M. w P. przeciwko : E. P. (...) w J. o zapłatę: 5.400,00 zł na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu V Wydziału Gospodarczego z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt V GC 330/13 upr 1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt I i III w ten sposób, że : I. oddala powództwo , III. zasądza od powoda M.w P. na rzecz pozwanej E. P. (...) w J. kwotę 1.217,00 zł ( jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 2.zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 850,00 zł ( osiemset pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów procesu w postepowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 299/14

UZASADNIENIE

PowódM.w P. domagał się zasądzenia od pozwanej E. P. (...) w J. kwoty 5.400,00 zł z odsetkami i kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu podał, że na podstawie pełnomocnictwa świadczył obsługę prawną pozwanej w sprawach o zapłatę przeciwko jej dłużnikom. Podkreślił, iż sprawy prowadził kredytowo , nie zrzekł się wynagrodzenia z tytułu zastępstwa i informował na bieżąco pozwaną o przebiegu postępowań. Wypowiedzenie pełnomocnictwa spowodowało wystawienie faktur proforma na kwotę objętą wniesionym pozwem. Pozwana wezwana do zapłaty nie uregulowała należności.

Od wydanego w sprawie nakazu zapłaty pozwana wniosła sprzeciw i zaskarżając nakaz zapłaty w całości wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Pozwana zarzuciła, że nie istnieją podstawy prawne do zasądzenia dochodzonej pozwem kwoty, wynagrodzenie to zostało zapłacone na podstawie faktury z dnia 29.10.2010r. Powód wystawił fakturę po 9-10 latach po wykonaniu usługi dlatego też z ostrożności procesowej pozwana podniosła zarzut przedawnienia należności objętej pozwem. Powód w odpowiedzi na powyższe podał, że strony nie umawiały się kiedy ma nastąpić zapłata wynagrodzenia, miało to nastąpić po zakończeniu postępowań egzekucyjnych.

Zdaniem powoda pozwana wypowiadając umowę zlecenia i żądając zwrotu akt tym samym zakończyła prowadzenie spraw przez powoda – co jest podstawą zapłaty należności objętych pozwem. Bezspornym w sprawie było, że powód współpracował z pozwaną jako radca prawny od 2002r. i na podstawie ustnej umowy zlecenia prowadził obsługę prawną w zakresie prowadzenia spraw sądowych i egzekucyjnych przeciwko dłużnikom pozwanej. Strony ustaliły, że zapłata należnego wynagrodzenia na rzecz powoda nastąpi po wyegzekwowaniu należności od dłużników pozwanej.

Powód pozwem domaga się zasądzenia kosztów zastępstwa wynikających z 3 tytułów egzekucyjnych w sprawach o sygn. akt V GNc 67/03, V GC 145/03 oraz I NC 89/02. W sprawie sygn. akt V GNc 67/03 na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności została wszczęta egzekucja z wniosku powoda jako pełnomocnika pozwanej. Z uwagi na bark majątku dłużnika postępowanie w sprawie zostało umorzone 2.03.2006r. jako bezskuteczne. Kolejnym wnioskiem egzekucyjnym z dnia 23.08.2006 r. została ponownie wszczęta egzekucja, na podstawie tego tytułu wykonawczego i to postępowanie zostało również umorzone.

Na rzecz pozwanej jako wierzyciela została przekazana kwota 1.200 zł na rachunek bankowy powoda wskazany komornikowi. W sprawie sygn. akt V GC 145/03 postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne, a na rzecz pozwanej jako wierzyciela , na wskazany przez powoda rachunek bankowy została przekazana kwota 1.200 zł. Powyższe kwoty zostały przekazane tytułem kosztów zastępstwa procesowego pozwanej w postępowaniu egzekucyjnym, ustalonymi przez komornika sądowego P. H. i wypłacone w dniu 18.10.2010r. W związku z tym faktem powód wystawił na rzecz pozwanej fakturę VAT nr (...) z 29.10.2010r. na kwotę 2.400 zł , a w fakturze tej zostało stwierdzone, że dotyczy ona kosztów zastępstwa w sprawach sygn. akt V GC 145/03 oraz V GNc 67/03.

W sprawie o sygn. akt I Nc 89/02 , w której pełnomocnikiem był również powód były wszczęte kolejne sprawy egzekucyjne, które postanowieniami wydanymi przez komornika 23.06.2005r. i 29.05.2007r. zostały umorzone jako bezskuteczne. W sprawie tej na rzecz pozwanej nie wyegzekwowano żadnych kwot. Pismem z dnia 10.09.2012r. pełnomocnik pozwanej wypowiedział wszelkie pełnomocnictwa udzielone powodowi do reprezentowania pozwanej i zwrócił się o niezwłoczne dostarczenie do siedziby firmy akt sprawy , które prowadził. Niniejszym pozwem, na podstawie faktur załączonych do pozwu, powód domaga się zasądzenia pozostałej kwoty wynagrodzenia przyznanego w tytułach egzekucyjnych powołanych wyżej, a nie objętych fakturą VAT nr (...) z 29.10.2010r.

Wyrokiem z dnia 23.04.2014r. Sąd Rejonowy w Przemyślu zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.400 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Rejonowy przyjął, że strony łączyła ustna umowa zlecenia w zakresie obsługi prawnej w sprawach sądowych i egzekucyjnych prowadzonych przez powoda na rzecz pozwanej w celu wyegzekwowania od dłużników pozwanej przysługujących jej należności ( art. 734 § 1 kc ). Mając na uwadze treść art. 746 § 1 kc Sąd Rejonowy stwierdził, że ponieważ pozwana dokonała wypowiedzenia powodowi łączącej strony umowy zlecenia na jej obsługę prawną , po jej stronie powstał obowiązek zapłaty tej części wynagrodzenia na rzecz powoda, która odpowiadała jego dotychczasowym czynnościom.

Sąd Rejonowy stwierdził również, że wynagrodzenie powoda stało się wymagalne dopiero z dniem złożenia wypowiedzenia przez pozwaną w dniu 10.09.2012r. , nie zaś w dacie kiedy wynagrodzenie to powstało i było ustalone orzeczeniami sądowymi, tym samym stosownie do art. 751 pkt 1 kc nie doszło do przedawnienia należności objętej wniesionym pozwem. Od powyższego wyroku apelację wniosła pozwana. Zaskarżając wyrok w części zasądzającej na rzecz powoda kwotę 5.400 zł z odsetkami oraz koszty postępowania pozwana zarzuciła :

1) naruszenie art. 735 kc w zw. z art. 65 i 89 kc oraz art. 233 § 1 kpc poprzez pominięcie przez Sąd treści zawartej przez strony umowy , 2) naruszenie art. 746 § 1 kc w zw. z art. 233 § 1 kpc poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie pełnomocnictwa w przedmiotowej sprawie automatycznie spowodowało wymagalność wynagrodzenia należnego powodowi. Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez oddalenie powództwa w całości względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Pozwana wniosła również o zasądzenie od powoda kosztów postępowania za obie instancje. W szczególności pozwana zarzuciła, że strony ustaliły sposób zapłaty za usługi wykonywane przez powoda, po wyegzekwowaniu należności od dłużników pozwanej. Ustalenia takie strony poczyniły zgodnie z treścią art. 735 kc w związku z art. 89 kc. Niewątpliwie uzgodnienie takie spowodowało, że wypłata wynagrodzenia na rzecz powoda , odpowiadająca wysokości taryfowych kosztów zastępstwa procesowego, nastąpi warunkowo. Powyższe w opinii strony pozwanej oznacza, że w praktyce zlecenie mogło być wykonane przez powoda zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie ( jeżeli nie spełniłyby się w/w warunek).

W sprawach, za które powód domaga się wynagrodzenia - mimo upływu lat – nie zaistniał uzgodniony przez strony warunek uprawniający powoda do żądania wypłaty wynagrodzenia – to jest wyegzekwowanie na rzecz pozwanej należności od jej dłużników. Tym samym zlecenie miało charakter nieodpłatny. Powód wniósł o oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja ozwanej zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie strony wiązała umowa zlecenia w zakresie obsługi prawnej, na podstawie której powód prowadził sprawy sądowe i egzekucyjne na rzecz pozwanej, w celu wyegzekwowania od dłużników pozwanej przysługujących jej należności. Bezspornym w sprawie było, że strony w zawartej umowie ustaliły, że zapłata wynagrodzenia na rzecz powoda nastąpi po wyegzekwowaniu należności od dłużników pozwanej. Ustalenie to było dobrowolne i nie zostało dokonane w sprzeczności z art. 735 § 1 kc czy też art. 65 i 89 kc jak również art. 353 1 kc.

Zgodnie więc z powołanym ustaleniem zapłata wynagrodzenia miała nastąpić po wyegzekwowaniu należności od konkretnego dłużnika. Z ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy wynika, ze powodowi zostało przyznane wynagrodzenie tytułem kosztów zastępstwa procesowego w tytułach objętych żądaniem pozwu. Powód w imieniu pozwanej prowadził egzekucje objęte tymi tytułami lecz oprócz dwóch kwot po 1.200 zł , które zostały przekazane przez Komornika na jego konto żadne inne należności nie zostały wyegzekwowane, a egzekucje okazały się bezskuteczne.

Tym samym skoro strony uzależniły zapłatę wynagrodzenia dla powoda od wyegzekwowania należności od dłużnika nie można przyjąć, że wynagrodzenie to się należy i to nawet po rozwiązaniu ogólnej umowy zlecenia łączącej powoda z pozwaną. Wskazane wyżej ustalenia stron nie pozostają w sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami Kodeksu cywilnego i powodują, że roszczenie powoda, wobec braku wyegzekwowania należności od dłużników wskazanych w objętych pozwem tytułach egzekucyjnych jest bezzasadne w świetle łączącej strony umowy i art. 735 § 1 kc.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w pkt I , na podstawie art. 386 § 1 kpc i powództwo oddalił ( pkt 1 ppkt I wyroku). O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 §1 kpc. Na koszty postepowania przed Sądem I instancji składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.200 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( pkt 1 ppkt III wyroku). Na koszty postępowania apelacyjnego składają się opłata od apelacji w kwocie 250 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł ( pkt 2 wyroku).