Appeal court quashes lower court's re-merger of sentences due to prior final judgment on same crimes.

Sygnatura akt IV Ka 550/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2014 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie : SSO Elżbieta Marcinkowska SSO Krzysztof Płudowski Protokolant : Marta Synowiec przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu dnia 9 września 2014 roku sprawy skazanego S. T. syna J. i T. z domu G. ur. (...) w W. o wyrok łączny na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 maja 2014 roku, sygnatura akt III K 172/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla punkt I i III jego dyspozycji i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk umarza w tym zakresie postępowanie;

II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. z Kancelarii Adwokackiej w W. 147, 60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 550 / 14

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem łącznym z dnia 29 maja 2014r. , ustalając że S. T. został skazany :

1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 grudnia 2004 roku sygn.akt II K 971/04 za czyny popełnione od połowy stycznia 2004 roku do połowy maja 2004 roku z art. 282 kk na karę 2 lat pozbawienia wolności i z art. 245 kk w zw. z art. 12 kk na karę roku pozbawienia wolności oraz czyn z art. 13§1 kk w zw. z art. 282 kk popełniony w dniu 1 czerwca 2004 roku na karę roku pozbawienia wolności i karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, 2. wyrokiem Sadu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 października 2005 roku sygn.akt XK 1073/05 za czyn z art. 279§1 kk, popełniony w dniu 10 maja 2005 roku, na karę roku pozbawienia wolności, 3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 grudnia 2005 roku sygn.akt II K 999/05 za czyn z art. 278§1 kk, popełniony w nocy 26 czerwca 2005 roku na karę roku pozbawienia wolności, 4. wyrokiem Sadu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 maja 2006 roku sygn.akt XK 381/06 za czyn z art. 288§1 kk, popełniony w dniu 29 grudnia 2005 roku, na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, 5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku sygn.akt XK 347/07 za:

a) czyny z art. 279§1 kk opisane w pkt I,II i IV części wstępnej tego wyroku, popełnione w warunkach art. 91§1 kk w dniu 19 kwietnia 2006 roku, w nocy 17 grudnia 2006 roku i w dniu 31 sierpnia 2006 roku, na karę roku i 6 ( sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, b) czyn z art.178a§2 kk opisany w pkt III części wstępnej tego wyroku, popełniony w dniu 17 grudnia 2006 roku, na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, i karę łączną roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, z tym że postanowieniem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 9 listopada 2013 roku kara 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności wymierzona za czyn opisany w pkt III części wstępnej tego wyroku została zamieniona na karę 30 dni aresztu, 6. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 19 czerwca 2007 roku sygn. akt II K 592/07 za czyn z art. 278§1 kk, popełniony w dniu 28 lipca 2006 roku, na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, z tym że postanowieniem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 9 listopada 2013 roku kara 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności wymierzona wymienionym wyrokiem została zamieniona na karę 30 dni aresztu, 7. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2007 roku sygn. akt II K 484/07 za czyn z art. 278§1 kk, popełniony w dniu 23 lutego 2007 roku, na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, z tym, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 9 listopada 2013 roku kara 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności wymierzona wymienionym wyrokiem została zamieniona na karę 30 dni aresztu, 8. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008 roku sygn.akt II K 1200/07, obejmującym:

a) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 października 2005 roku sygn.akt XK 1073/05, b) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 grudnia 2005 roku sygn.akt II K 999/05 na karę łączną roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, oraz obejmującym:

c) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku sygn.akt XK 347/07, d) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 19 czerwca 2007 roku sygn.akt II K 592/07, e) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2007 roku sygn.akt II K 484/07, na karę 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, 9. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 14 marca 2012 roku sygn.akt III K 1124/11 za czyn z art. 280§1 kk w zw. z art. 64§1 kk, popełniony w dniu 19 października 2011 roku, na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności. orzekł, co następuje:

I.na podstawie art.85 kk i art. 86§1 kk połączył skazanemu S. T. kary pozbawienia wolności wymierzone wyrokami opisanymi w pkt 2 i 3 części wstępnej niniejszego wyroku łącznego i wymierzył mu karę łączną roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności; II.na podstawie art. 572 kpk postępowanie o wydanie wyroku łącznego obejmującego skazanie opisane w pkt 1, pkt 4 i pkt 5, 6 i 7, 8 i 9 części wstępnej niniejszego wyroku łącznego umorzył, zaliczając wydatki poniesione w tym zakresie na rachunek Skarbu Państwa; III.na podstawie art. 577 kpk w zw. z art. 63§1 kk okresy dobywania kar orzeczonych na podstawie wyroków wymienionych w pkt 2 i pkt 3 części wstępnej niniejszego wyroku łącznego zaliczył na poczet kary łącznej wymierzonej w pkt I części dyspozytywnej niniejszego wyroku łącznego;

IV.w pozostałej części orzeczenia zawarte w wyrokach objętych niniejszym wyrokiem łącznym pozostawił do odrębnego wykonania; V.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. z Kancelarii Adwokackiej w W. kwotę 177,12 zł ( sto siedemdziesiąt złotych dwanaście groszy ) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem; VI.zwolnił skazanego od poniesienia kosztów sądowych zaliczając wydatki Skarbu Państwa powstałe od chwili wszczęcia postępowania na rachunek tegoż Skarbu Państwa.

Wyrok ten w części dotyczącej wymiaru kary zaskarżył skazany, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z urzędu. Apelujący na podstawie art. 425§1 i 2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył powyższy wyrok na korzyść skazanego w całości i powołując się na przepisy art. 427§1 i 2 kpk i art. 438 pkt 1 i 4 kpk wyrokowi temu zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 85 kk w związku z art. 86§1 kk polegającą na tym, że Sąd I instancji nie rozwiązał kary łącznej 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej w wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku w sprawie o sygn.akt XK 347/07 opisanej w punkcie 5 części wstępnej zaskarżonego wyroku, a co więcej w punkcie IV zaskarżonego wyroku pozostawił to orzeczenie do odrębnego wykonania pomimo, że brak było podstaw do utrzymania orzeczenia kary łącznej, skoro zamieniono za jeden z tych dwóch czynów objętych w/w karą łączną karę 4 miesięcy pozbawienia wolności na karę 30 dni aresztu, tym bardziej, że kara łączna 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności przewyższa sumę kar wymierzonych za poszczególne czyny 2. obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 85 kk w zw. z art. 86§1 kk polegającą na tym, że Sąd I instancji nie rozwiązał kary łącznej 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej w wyroku łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008 roku w sprawie o sygn.akt II K 1200/07 obejmującym:

c) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku w sprawie XK 347/07, d) wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 19 czerwca 2007 roku w sprawie II K592/07, e)wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2007 roku w sprawie o sygn.akt II K 484/07, a w punkcie IV zaskarżonego wyroku pozostawił to orzeczenia do odrębnego wykonania pomimo, że brak jest podstaw do utrzymania tej kary łącznej, skoro czyny objęte tą karą łączną stanowią obecnie wykroczenia i zamieniono za te czyny karę pozbawienia wolności na kary aresztu i to tym bardziej, że kara łączna 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności przewyższa sumę kar wymierzonych za te czyny, 3. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 85 kk i art. 86§1 kk polegające na tym, że Sąd I instancji łącząc skazanemu w punkcie I zaskarżonego wyroku kary pozbawienia wolności wymierzone wyrokami opisanymi w pkt 2 i 3 części wstępnej niniejszego wyroku nie rozwiązał kary łącznej roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za te czyny w wyroku łącznym Sadu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008 roku sygn.akt II K 1200/07 opisanej w punkcie 8 części wstępnej wyroku, a także nie rozwiązał kary łącznej 2 lat i dwóch miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008 roku w sprawie o sygn.akt II K 1200/07 mimo braku podstaw do orzeczenia tej kary łącznej, a w punkcie IV zaskarżonego wyroku w pozostałej części orzeczenia zawarte w wyrokach objętych niniejszym wyrokiem łącznym pozostawił do odrębnego wykonania – co stwarza wątpliwości jakie orzeczenia pozostają do odrębnego wykonania, 4. rażącą niewspółmierność kary łącznej roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w punkcie I zaskarżonego wyroku łącznego, a więc wymierzenie tej kary łącznej na zasadzie asperacji, podczas gdy fakt popełnienia przez skazanego przestępstw w krótkim odstępie czasu, a zwłaszcza jego pozytywne zachowanie w warunkach izolacji więziennej oraz krytyczny stosunek do popełnionych przez niego przestępstw przemawiają za uznaniem, że należy wymierzyć skazanemu karę łączną w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby lat pięciu na zasadzie pełnej absorpcji kar jednostkowych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł:

1. o zmianę zaskarżonego wyroku łącznego w punkcie I i wymierzenie skazanemu S. T. kary łącznej w rozmiarze jednego roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby kat pięciu, 2. o zmianę zaskarżonego wyroku łącznego w punkcie IV przez przyjęcie, że pozostają do odrębnego wykonania orzeczenia zawarte w wyrokach objętych niniejszym wyrokiem łącznym za wyjątkiem kary łącznej roku i ośmiu miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sadu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku w sprawie o sygn.akt XK 347/07 oraz kary łącznej dwóch lat i dwóch miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 października 2005 roku w sprawie o sygn.akt II K 1200/07, 3. o zmianę zaskarżonego wyroku przez dodanie punktu II a zmieniającego wyrok Sadu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2007 roku w sprawie o sygn.akt XK 347/07 przez rozwiązanie kary łącznej roku i ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, 4. o zmianę zaskarżonego wyroku przez dodanie punktu II b przez ustalenie, iż poprzedni wyrok łączny Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008 roku sygn. akt II K 1200/07 stracił moc zgodnie z art. 575§1 kpk, Sąd Okręgowy zważył co następuje;

Apelacja jest bezzasadna, ale jej wniesienie skutkowało zmianą wyroku przez uchylenie pkt. I i III jego dyspozycji a następnie umorzeniem postępowania w zakresie połączenia w ramach wyroku łącznego kar wymierzonych skazanemu wyrokami Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 października 2005r. sygn. akt XK 1073/05 i z dnia 29 grudnia 2005r. sygn. akt II K 999/05 (opisanymi w pkt. 2 i 3 części wstępnej). Wymierzone tymi wyrokami kary jednostkowe zostały już objęte uprzednio wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 maja 2008r. sygn. akt II K 1200/07, w którym to w pkt.

I-m dyspozycji połączono je w łączną 1-go roku i 2-ch miesięcy pozbawienia wolności. Wskutek konieczności modyfikacji innego pkt-u II dyspozycji tegoż wyroku łącznego ( orzeczone w nim kary jednostkowe uległy zamianie na kary aresztu w trybie ustawy z dnia 27.09.2013r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw Dz. U. Z dnia 25 października 2013r. Poz. 1247) omawiany wyrok łączny utracił moc tylko w zakresie zmodyfikowanych skazań, zaś pkt. I dyspozycji aktualności przecież nie stracił, jak to błędnie uznał Sąd Rejonowy.

Skutkiem owej błędnej interpretacji Sąd I instancji ponownie połączył te same kary pozbawienia wolności, co w omawianym pkt. I-ym dyspozycji wyroku łącznego z dnia 28 maja 2008r. sygn. akt II K 1200/07. Skoro wcześniej w tym zakresie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie, to ponowne połączenie tych samych kar nastąpiło z rażącą obrazą prawa procesowego art. 17 § 1 pkt. 7 kpk. Stwierdzenie tego błędu obliguje Sąd Odwoławczy do jego korekty. Tym samym zupełnie chybionym okazał się sformułowany w pkt. 4 apelacji zarzut rażącej niewspółmierności przedmiotowej kary łącznej.

Zawarte w apelacji liczne zarzuty obrazy prawa materialnego art. 85 kk i art. 86 § 1 kk wynikają najwyraźniej z niezrozumienia regulacji art. 575 §1 i § 2 kpk. Otóż Sąd Rejonowy nie miał żadnej podstawy prawnej do określania w zaskarżonym wyroku w jakim zakresie poprzednie orzeczenia o karach łącznych utraciły swą moc i ewentualnie rozwiązywać poprzednie kary łączne. Utrata mocy obowiązującej poprzedniego wyroku łącznego na podstawie art. 575 § 1 kpk następuje z mocy prawa z chwilą wydania nowego wyroku łącznego, nie ma zatem potrzeby zamieszczania w wyroku łącznym sformułowania "wyrok łączny traci moc" lub podobnego.

Nadto w myśl § 2 wskazanego przepisu, jeżeli choć jeden z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego ulega uchyleniu bądź zmianie, to wyrok łączny traci moc , a sąd w miarę potrzeby wydaje nowy wyrok łączny, tu także nie ma potrzeby uchylania rozstrzygnięcia o karze łącznej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie §14 ust. 5 oraz § 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U.

Nr 163 poz.1348 z późn. zm. O wydatkach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. i art. 624 § 1 kpk uznając, iż wobec odbywania kary izolacyjnej i braku po stronie skazanego jakiegokolwiek majątku i dochodów, zasadnym jest zwolnienie oskarżonego od ich ponoszenia.