Appeal court overturns lower court's full cost award in probate inventory proceeding due to exceptional circumstances and statutory exceptions.

Sygn. akt II Cz 487/14 POSTANOWIENIE K., dnia 16 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt SSO Barbara Mokras SSO Janusz Roszewski – spraw. po rozpoznaniu w dnia 16 września 2014 roku w K. na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu z udziałem G. G. i K. L. o spis inwentarza po H. L. na skutek zażalenia uczestnika postępowania G. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 16 czerwca 2014r. w sprawie I Ns 120/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać sądowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia Sygn. akt II Cz 487/14

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Kaliszu rozstrzygając o kosztach sądowych postepowania nieprocesowego dotyczącego spisu inwentarza spadku po H. L. obejmujące kwotę 9355,18 zł obciążył nimi uczestniczkę postępowania G. G. w całości wskazując w uzasadnieniu tego orzeczenia, że postępowanie zostało zainicjowane złożonym przez nią oświadczeniem o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza i dlatego winna w całości ponieść koszty postepowania stosownie do regulacji zawartej w art. 520 §1i 2 k.p.c. Uczestniczka postępowania zaskarżyła to orzeczenie w całości domagając się zmiany poprzez obciążenie kosztami Skarb Państwa ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania K. L. wniósł o oddalenie zażalenia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego zostały uregulowane w art. 520 k.p.c. Niezależnie od powyższych zasad do rozstrzygania o obowiązku obciążania stron kosztami sądowymi w postępowaniu nieprocesowym zastosowanie ma również art. 113 ust. 4 u.k.s.s.c. Artykuł 113 ust. 4 u.k.s.s.c. winien mieć zastosowanie w okolicznościach zasługujących na miano wyjątkowych, a należąca do sądu ocena, czy powinien być zastosowany, zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Decydujące są jednak trudne warunki materialne strony. Z analizy akt sprawy wynika, że po zmarłym spadkodawcy pozostał majątek pozwalający na pokrycie kosztów, a także, ze stwierdzenie nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza uzyskał także drugi ze spadkobierców, a ponadto już po wniesieniu zażalenia skarżąca uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych. Zważyć należy, że zgodnie z §5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1939r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza (Dz.U. z dnia 16.10.1991r.), jeżeli postanowienie o zabezpieczeniu lub o sporządzeniu spisu inwentarza wydane zostało z urzędu lub na wniosek osoby nie mającej obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, sąd postanawia ściągnięcie tych kosztów z majątku spadkowego.

Wobec powyższych okoliczności, nie uwzględnionych dotąd w tokupostępowania przed sądem pierwszej instancji, uzasadnione jest ponowne rozpoznanie sprawy co do zasadności obciążenia uczestników kosztami sądowymi wywołanymi wszczęciem w tej sprawie postępowaniaz urzędu przy uwzględnienieniu przywołanych wyżej przepisów. W konsekwencji powyższych stwierdzeń uwzględniając zażalenie uczestniczki postępowania G. G. należało uchylić zaskarżone postanowienie w części i z mocy art. 386 § 4 w zw. z art. 397 §2 k.p.c. orzec jak w sentencji postanowienia.