Appeal court dismissed judge exclusion request as prior case participation did not involve issuing the appealed judgment.
Legislator summary
AI generatedThe appellant requested the exclusion of a delegated judge who had previously participated in first-instance proceedings of similar cases against the same parties. The court rejected the claim, noting that the judge did not issue the specific judgment appealed in this instance. Consequently, the statutory grounds for automatic exclusion and the subjective doubt regarding impartiality were not objectively met.
Legislator headnote
AI generatedArt. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.; Art. 49 k.p.c.: A judge is excluded only if they participated in issuing the appealed judgment in lower instance; mere participation in similar cases or holding a specific legal view does not constitute a valid ground for exclusion.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1761/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Goss-Kokot Sędziowie: SSA Marta Sawińska SSA Wiesława Stachowiak /spr./ Protokolant: inspektor ds. biurowości Agnieszka Perkowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale zainteresowanego: Ł. J. o podstawę wymiaru składek na skutek wniosku pełnomocnika odwołującej o wyłączenie Sędziego Sądu Okręgowego Katarzyny Schӧnhof-Wilkans p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. SSA Wiesława Stachowiak /spr./ SSA Dorota Goss-Kokot SSA Marta Sawińska
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 27 maja 2013 roku, w sprawie VIII U. 4786/12 oddalił odwołanie (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. w przedmiocie podstawy wymiaru składek. Apelację od wyroku wywiodła spółka. Na rozprawie apelacyjnej 17 czerwca 2014 roku odwołująca złożyła wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego delegowanego sędziego Sądu Okręgowego Katarzyny Schӧnhof – Wilkans. Zdaniem apelującej, z uwagi na fakt, iż sędzia brała udział w rozpoznawaniu spraw tego samego rodzaju przed Sądem I instancji zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronność sędziego podczas rozpoznania sprawy przed Sądem II instancji.
Delegowana sędzia Sądu Okręgowego w Poznaniu Katarzyna Schӧnhof – Wilkans oświadczyła, że pomiędzy nią a odwołującą nie zachodzą okoliczności z art. 48 bądź 49 k.p.c., które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Sędzia wskazała, że brała udział jako Sąd Okręgowy w Poznaniu w rozpoznawaniu w I instancji spraw tej samej materii co niniejsza sprawa, z odwołań (...) sp. z o.o. przeciwko ZUS I Oddział w P. o podstawę wymiar składek, jednak w żadnej z nich nie wydała wyroku. Sędzia podała również, że jako delegowany sędzia Sądu Okręgowego do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu orzekała w trzyosobowych składach w wielu analogicznych sprawach, między tymi samymi stronami.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Wniosek apelującej nie zasługiwał na uwzględnienie. Wobec uzasadnienia wniosku przez skarżącą okolicznością, że sędzia Katarzyna Schӧnhof - Wilkans brała udział w rozpoznawaniu spraw tego samego rodzaju co przedmiotowa, Sąd Apelacyjny w pierwszej kolejności wziął pod rozwagę, czy podstawę do wyłączenia sędziego stanowi art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Stanowi on, że jest wyłączony z mocy samej ustawy sędzia w tych sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sformułowanie „w wydaniu zaskarżonego orzeczenia” należy odczytywać ściśle.
Z dosłownego brzmienia przepisu wynika, że nie chodzi o wszelkie orzeczenia w konkretnej sprawie wydane w pierwszej lub drugiej instancji przez danego sędziego lub z jego udziałem, lecz tylko o "zaskarżone orzeczenie". W orzecznictwie Sądu Najwyższego sformułowanie wzięcie przez sędziego udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia rozumiane jest jako uczestniczenie sędziego w składzie sądu, który wydał to orzeczenie. Wzięciem przez sędziego udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie jest natomiast uczestniczenie sędziego w poszczególnych czynnościach procesowych poprzedzających wydanie tego orzeczenia.
Artykuł 48 § 1 pkt 5 nie jest podstawą wyłączenia z mocy ustawy od rozpoznania sprawy w instancji wyższej sędziego, który wprawdzie uczestniczył w postępowaniu prowadzonym w instancji niższej, ale nie brał udziału w wydaniu orzeczenia zaskarżonego do instancji wyższej (tak m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z 10 listopada 1998 roku w sprawie I PKN. 362/98, z 19 marca 2004 roku w sprawie IV CK. 163/03, z 23 listopada 2006 roku w sprawie II UK. 93/06, z 17 lutego 2011 roku w sprawie III UK. 78/10, z 19 lutego 2014 roku w sprawie V CSK. 189/13).
Ustawodawca używając określenia „w wydaniu zaskarżonego orzeczenia” wyraźnie ogranicza w art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. przedmiotowy zakres wyłączenia do czynności narady i głosowania, sporządzenia sentencji wraz z podpisaniem oraz jej ogłoszenie. Sądzia, której dotyczy wniosek, brała udział jako Sąd Okręgowy w Poznaniu w rozpoznawaniu w I instancji spraw tej samej materii co niniejsza sprawa. Zaskarżony apelacją wyrok został wydany przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, w składzie którego nie zasiadała sędzia Katarzyna Schӧnhof – Wilkans.
W niniejszej sprawie nie występuje zatem przesłanka z art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Zastosowania nie znalazł także art. 49, k.p.c., zgodnie z którym, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wątpliwość odwołującej spółki nie jest w realiach niniejszej sprawy obiektywnie uzasadniona. Choć apelująca nie rozwinęła jednoznacznie swego stanowiska, przyjąć należało, iż wątpliwości co do bezstronności sędziego Katarzyny Schӧnhof – Wilknas, wynikają dla odwołującej z faktu, że biorąc udział w rozpoznawaniu spraw o analogicznym stanie faktycznymi i prawnym jak niniejsza, sędzia ma określony na nie pogląd prawny.
Odnosząc się do powyższego, zaznaczyć trzeba, że sędzia którego wyłączenia domaga się spółka w żadnej ze spraw z odwołań (...) sp. z o.o. nie wydała wyroku. Sąd wydaje wyrok, gdy sprawa jest dojrzała do rozstrzygnięcia, tj. po przeprowadzeniu dowodów i zamknięciu rozprawy. Już tylko z uwagi na powyższe wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Nawet jednak w sytuacji, gdyby sędzia jako Sąd Okręgowy w Poznaniu, w jakiejkolwiek z analogicznych spraw z odwołania spółki (...) wydała wyrok, również nie byłoby to wystarczającą podstawą do jej wyłączenia od rozpoznania apelacji w sprawie niniejszej.
Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, nie stanowi podstawy wyłączenia go w świetle art. 49 k.p.c. (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 lutego 1976 roku, w sprawie II CZ. 8/76, Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny działając na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. SSA Wiesława Stachowiak /spr./ SSA Dorota Goss-Kokot SSA Marta Sawińska