Appeal dismissed; plaintiff failed to prove defendant's malicious ingratitude justifying revocation of gift.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the plaintiff's appeal against the lower court's refusal to grant security for a claim to revoke a gift. The plaintiff argued that the defendant's debts and divorce caused her daughter significant harm, but the court found these facts insufficient to prove malicious intent. The court ruled that divorce and debt accumulation are not inherently acts of malicious ingratitude unless specifically directed at the donor with harmful intent.
Legislator headnote
AI generatedArt. 1021 § 1 k.c.; Art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.: A gift may be revoked only upon proof of malicious ingratitude, which requires intentional acts aimed at harming the donor, not merely unfortunate life conflicts or indirect consequences like divorce.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2014 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Bogusława Żuber SA Jacek Nowicki po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa T. S. przeciwko J. A. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 roku, sygn. akt: XII C 757/13 postanawia: oddalić zażalenie. SSA B. Żuber SSA J. Geisler SSA J. Nowicki
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek powódki o zabezpieczenie powództwa, uznając, iż nie uprawdopodobniła ona swojego roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu 1/8 udziału w prawie własności nieruchomości w P. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą (...), poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w w/w księdze wieczystej. Roszczenie to powódka wywodziła z treści art. 898 § 1 k.c., wskazując na fakt, że pozwany zaciągnął liczne zobowiązania, które obciążają również jej córkę (żonę pozwanego), jak też doprowadził rozpadu jego małżeństwa z córką powódki.
Tym okolicznościom pozwany zaprzeczył. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu Okręgowego, nie są przejawem rażącej niewdzięczności pozwanego względem powódki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła powódka, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez udzielenie jej zabezpieczenia i wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w sprawie o sygn. akt: XII C 757/13 w księdze wieczystej nieruchomości nr: (...).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie powódki nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. Zgromadzony na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy nie jest bowiem wystarczający do przyjęcia, że pozwany dopuścił się wobec powódki rażącej niewdzięczności, uzasadniającej odwołanie dokonanej darowizny. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że rażąca niewdzięczność odnosi się do takiego zachowania obdarowanego, które jest skierowane przeciw darczyńcy świadomie i w nieprzyjaznym zamiarze, ukierunkowane zazwyczaj na wyrządzenie krzywdy lub szkody majątkowej.
Nie są to działania nieumyślne, niezamierzone. Z zasady wyłącza się również działania skierowane przeciwko osobie trzeciej, chyba że podjęte są z zamiarem pokrzywdzenia darczyńcy (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1969 r., III CZP 63/69, niepubl., z dnia 7 maja 1997 r., I CKN 117/97, niepubl. z dnia 25 listopada 1999 r., II CKN 600/98, niepubl., z dnia 26 lipca 2000 r., niepubl. z dnia 26 września 2000 r., III CKN 810/00, niepubl., z dnia 5 października 2000 r., II CKN 280/00, niepubl., z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 5471/04, niepubl., z dnia 2 grudnia 2005 r.
II CK 265/05, niepubl. i z dnia 15 czerwca 2010 r., II CSK 68/10, niepubl.). Zaoferowane przez skarżącą dowody oraz twierdzenia nie są wystarczające do przyjęcia na obecnym etapie postępowania, by celem pozwanego było wyrządzenie powódce krzywdy lub szkody. Doprowadzenie do rozpadu związku małżeńskiego jest z natury rzeczy wymierzone przeciwko małżonkowi, a nie przeciwko teściom, gdyż zawarcie związku małżeńskiego z zasady nie stwarza obowiązków wobec dalszej rodziny (chociaż mogą powstać między nimi określone więzy, wynikające np. ze wspólnego zamieszkiwania).
Ubocznego skutku rozwodu w postaci dyskomfortu i rozczarowania powódki nie można utożsamiać z celem postępowania pozwanego. Nie zostało to w każdym razie uprawdopodobnione na obecnym etapie postępowania. Podobnie należy ocenić okoliczności związane z zaciąganiem długów przez pozwanego, nie uprawdopodobniono bowiem, by działania te były skierowane przeciwko powódce. Wprawdzie powódka w piśmie z dnia 9 września 2013 roku wskazała, iż wraz z mężem spłaca zobowiązania pozwanego, jednakże nie zostało to wykazane dokumentami, a w każdym razie nie można ustalić, na jakiej podstawie spłata ta następuje.
Wskazać wreszcie należy, że czyny dowodzące niewdzięczności muszą świadczyć o znacznym napięciu złej woli obdarowanego, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę słów "rażąca niewdzięczność". Nie uzasadnia więc odwołania darowizny dopuszczenie się przez obdarowanego takich czynów, które w danych okolicznościach i warunkach nie wykraczały poza zwykłe przypadki życiowych konfliktów (por. orz. z dnia 2 marca 1948 r., KrC 42/48, PiPr 1948, nr 7, s. 136, wyrok z 29 września 1969 r., I CR 458/69, OSN 1970, nr 7-8, poz. 137).
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA B. Żuber SSA J. Geisler SSA J. Nowicki