Appeal court grants legal aid to disabled pensioner unable to afford counsel due to severe health issues.

Sygn. akt III AUz 147/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Daria Stanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku – V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt V U 354/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i ustanowić dla ubezpieczonej J. W. radcę prawnego z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. . Sygn. akt III AUz 147/14

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt V U 354/14 Sąd Okręgowy w S. - V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek ubezpieczonej J. W. o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu, ponieważ w sposób rzeczowy, jasny i zrozumiały formułuje treść składanych pism procesowych oraz wykazuje orientacje co do procedur sądowych. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczona domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku podniosła, iż Sąd Okręgowy pominął bardzo istotną informację dotyczącą stanu jej zdrowia -wysoka krótkowzroczność, na którą cierpi jest spiętrzona częstymi rzutami choroby G. - B., powodującej znaczne osłabienie widzenia oraz podwójne widzenie uniemożliwiające wykonywanie takich czynności jak pisanie, czy czytanie (zaświadczenie lekarskie z dnia 7 marca 2014 r.). Skarżąca podniosła, że nie zna procedur sądowych. Sporadycznie korzysta z pomocy Biura P. Prawnych i (...) Obywatelskiej w C., a i tak dostęp do tego typu porad jest ograniczony.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawczyni J. W. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Art. 117 § 2 k.p.c. stanowi, że osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Nadto, Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny (art. 117 § 5 k.p.c.). Uprawnienie do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi gwarancję rzeczywistego prawa do sądu, gdyż realizowane jest zarówno poprzez wsparcie merytoryczne, jak i formalne. Podkreślić należy, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. sytuacja, gdy poniesienie kosztów zastępstwa procesowego byłoby połączone z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny oraz udział pełnomocnika z urzędu musiałby być potrzebny.

Niewątpliwie sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jej miesięczny dochód wynosi 722,80 zł (renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie 569,80 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł). W skali miesiąca ponosi wydatki w kwocie 700 zł na: wyżywienie – 300 zł, zakup leków - 200 zł, telefon i środki czystości po 50 zł, koszty związane z użytkowaniem szkieł kontaktowych – 100 zł.

Zatem osiągane przez ubezpieczoną przychody niemalże w całości przeznaczane są na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. W ocenie Sądu Apelacyjnego również z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni zachodziła potrzeba ustanowienia jej pełnomocnika urzędu. Podkreślić należy, że miała ona prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 lutego 1997 r. do 31 maja 2003 r. (częściowa), od 1 czerwca 2003 r. do 31 października 2008 r. (całkowita), od 1 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2013 r. (częściowa) oraz obecnie ma prawo do tego świadczenia nadal do dnia 31 stycznia 2017 r. (częściowa) (wniosek o wydanie orzeczenia – k. 4 a.r., decyzja z dnia 21 lutego 2014 r.

– k. 11 a.r.). Lekarz orzecznik w opinii z dnia 8 stycznia 2014 r., jak i komisja lekarska w opinii z dnia 11 lutego 2014 r. wskazali, że wnioskodawczyni ma zaburzenia funkcji narządu wzroku. Uznali, że jest ona częściowo niezdolna do pracy z uwagi na oponiaka kanału kręgowego na poziomie C2-C5, stan po wielokrotnych niedoszczetnych operacjach w okresie 1995-2001, aktualnie w okresie stabilnej wznowy, zespół zwrotowy w wywiadzie, chorobę G.-B. w okresie eutyreozy i orbitopotię obrzekowo - naciekową obuoczną (k. 7 i 13 a.r.). Ubezpieczona w zażaleniu wskazała, że wysoka krótkowzroczność, na którą cierpi jest spiętrzona częstymi rzutami choroby G. - B., powodującej znaczne osłabienie widzenia oraz podwójne widzenie uniemożliwiające wykonywanie takich czynności jak pisanie, czy czytanie (zaświadczenia lekarskie – k. 6-7 a.s.).

Zdaniem Sądu Apelacyjnego ustanowienie wnioskodawczyni radcy prawnego z urzędu zapewnieni prawidłowy tok postępowania i ochronę jej interesów. Mając na uwadze powyższe, wobec przedstawionej argumentacji Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.