Court allows appeal overturning transfer of insurance tort case due to non-exclusive jurisdiction interpretation.
Legislator summary
AI generatedThe District Court in Gliwice transferred the case to Pszczyna, ruling that Article 20 of the Insurance Act grants exclusive jurisdiction to the court of the tortfeasor's insurer. The plaintiff appealed, arguing the provision allows for alternative jurisdiction and is not exclusive. The Court of Appeal agreed, holding that the absence of the word 'exclusively' means parties can agree on jurisdiction, invalidating the lower court's ex officio transfer.
Legislator headnote
AI generatedArt. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 202 k.p.c.; The provision does not establish exclusive jurisdiction, allowing parties to choose among designated courts and waive jurisdictional objections by agreement.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Cz 858/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2014r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia: SO Danuta Pacześniowska Sędziowie: SO Aleksandra Janas (spr.) SR (del.) Roman Troll po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2014r. sprawy z powództwa E. W. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2014r., sygn. akt I C 899/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Danuta Pacześniowska SSO Aleksandra Janas
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie jako właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania powódki. Przywołując art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz.1152) wskazał, że ma on charakter szczególny w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego i jako taki wyłącza zastosowanie przepisów tego kodeksu o właściwości przemiennej.
Za powyższym wnioskiem, w ocenie Sądu Rejonowego, przemawia także umieszczenie tej regulacji poza kodeksem postępowania cywilnego, to jest w ustawie obejmującej całość zagadnień dotyczących instytucji ubezpieczeń. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że art.20 ust.1 powołanej wyżej ustawy wskazuje na właściwość wyłączną sądu w sprawach o odszkodowanie dochodzone od ubezpieczyciela sprawcy szkody, a skoro tak, niewłaściwości miejscowej nie da się usunąć w drodze umowy stron i musi być ona wzięta przez sąd pod rozwagę z urzędu, co uzasadniało przekazanie sprawy sądowi właściwemu miejscowo.
Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o art.202 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła naruszenie powołanej wyżej art.20 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art.202 k.p.c. poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej. Skarżąca twierdziła, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego art.20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) nie wprowadza właściwości wyłącznej lecz stanowi przykład właściwości przemiennej.
Wskazuje on bowiem, że powództwo może być wytoczone bądź według zasad ogólnych, bądź przed innymi wskazanymi w tym przepisie sądami, a fakt umiejscowienia tego przepisu poza kodeksem postępowania cywilnego pozostaje bez znaczenia. W konsekwencji, badając z urzędu swoją właściwość miejscową, Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art.202 k.p.c. W oparciu o przedstawione zarzuty powódka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia kosztów postępowania zażaleniowego jako kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne. Sąd Okręgowy podziela wyrażony w zażaleniu pogląd, iż art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) nie statuuje wyłącznej właściwości sądu w sprawach o odszkodowanie dochodzone od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Skoro uprawniony może samodzielnie dokonać wyboru sądu, do którego wystąpi z pozwem, przy czym wybór ten nie ogranicza się do sądów wyznaczonych przepisami o właściwości ogólnej, lecz także obejmuje inne sądy wymienione w powołanym przepisie, to nie sposób uznać, by właściwość ta miała charakter wyłączny i nie dawała się usunąć w drodze umowy stron.
Także fakt zamieszczenia tej regulacji poza kodeksem postępowania cywilnego nie może być interpretowany jako rezygnacja ustawodawcy z właściwości przemiennej stanowiącej przywilej uprawnionego, skoro w omawianym przepisie nie posłużono się sformułowaniem „wyłącznie” lub innym równoważnym. Ponieważ – jak wyżej wskazano – właściwość oparta na art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. nie ma charakteru wyłącznej, Sąd Rejonowy nie był uprawniony do jej badania z urzędu, a czyniąc to naruszył art.202 k.p.c., jak zasadnie podnosi się w zażaleniu.
Z podanych wyżej względów na podstawie art.386 § 1 k.p.c. w związku z art.397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach niniejszej postępowania odwoławczego po myśli art.108 § 1 k.p.c. zapadnie w przeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. SSR (del.) Roman Troll SSO Danuta Pacześniowska SSO Aleksandra Janas